Εργατικό κίνημα
Τράπεζα Αττικής: Άλλη μια λεηλασία των ασφαλιστικών ταμείων

6/5, Εργατική Πρωτομαγιά στην Αθήνα. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης

Σε αναστολή διαπραγμάτευσης μετά από σχετικό αίτημα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς τέθηκε η μετοχή της Attica Bank την Πέμπτη 29 Απρίλη και αφού είχε προηγηθεί κατάδυση της αξίας της κατά 14,69% μετά το άνοιγμα της συνεδρίασης στο Χρηματιστήριο.

Αφορμή στάθηκε η ανακοίνωση ζημιών άνω των 300 εκατ. για το 2020. Από τα 306,4 εκατ.ευρώ τα 286 εκατ. ευρώ αφορούν προβλέψεις για ζημιές από δάνεια. Επιπλέον κεφάλαια δηλαδή που απαιτείται να δεσμευτούν ως ασφάλεια για επισφαλή δάνεια.

Το ποσό αυτό μετά από συνεννόηση με την Τράπεζα της Ελλάδας αναμένεται να καλυφθεί μέσω συμψηφισμού με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου υπέρ του Δημοσίου -εκτιμάται ότι περί το 25% θα περάσει στο ΤΧΣ–  δηλαδή προσωρινή κρατικοποίηση και εκ νέου ιδιωτικοποίηση. Μέσω ειδικού νόμου που θεσμοθετήθηκε από την κυβέρνηση Σαμαρά το 2014 και επικαιροποιήθηκε το 2017 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ οι τράπεζες απαλλάχτηκαν από κάθε φόρο για τα κέρδη τους της επόμενης εικοσαετίας! Το τέχνασμα αυτό που ονομάστηκε αναβαλλόμενος φόρος είναι η σημαντικότερη πηγή των κεφαλαίων των τραπεζών που προχώρησαν στην λογιστικοποίηση των χρημάτων που θα πλήρωναν για φόρους σαν διαθέσιμα κεφάλαια στα βιβλία τους. Σήμερα τα κεφάλαια που προέρχονται από αναβαλλόμενο φόρο αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των τραπεζικών κεφαλαίων.

Οι δύο μεγαλύτεροι μέτοχοι της Attica είναι ο ΕΦΚΑ και το ΤΜΕΔΕ που ελέγχουν το 32,34 % και το 46,32% των μετοχών αντίστοιχα. Τα αποθεματικά του ταμείου των μηχανικών χρησιμοποιήθηκαν για να στηθεί η Attica Bank. Μεγάλο μέρος από τα κεφάλαια αυτά κατευθύνθηκε σε δάνεια σε μεγαλοεργολάβους τύπου Καλογρίτσα. Ένα μεγάλο μέρος από αυτά τα επιχειρηματικά δάνεια “κοκκίνησαν” είτε λόγω του βαθέματος της κρίσης, είτε λόγω της ευκαιρία που άρπαξαν οι δανειολήπτες για να μην τα εξοφλήσουν. Αν ένας εργάτης αδυνατεί να εξοφλήσει έγκαιρα το στεγαστικό του δάνειο μπορεί να μείνει άστεγος μέσα στην πανδημία. Για τα αφεντικά όμως μπορεί να βρεθεί λύση και να φορτώσουν στην πλάτη των δημόσιων ταμείων, σε όλους εμάς δηλαδή, τα χρωστούμενά τους. Το δεύτερο σκέλος της “εξυγίανσης” περιλαμβάνει νέο γύρο επίθεσης στους εργαζόμενους της Attica με πρόγραμμα εθελουσίας αποχώρησης. Την διετία 2016-2017 αποχώρησαν μέσω εθελουσίας 110 υπάλληλοι σε σύνολο 800 ενώ η διοίκηση της τράπεζας το Φεβρουάριο του 2017 προχώρησε σε μισθολογικές περικοπές της τάξης του 20-25% κατά μέσο όρο.

Η πανδημία άφησε βαθιές πληγές στην ελληνική οικονομία. Αντί για γρήγορη ανάκαμψη πολλαπλασιάζονται οι μελέτες που προβλέπουν κατακόρυφη αύξηση των χρεοκοπιών επιχειρήσεων με την εκτόνωση της πανδημίας.

Κρατικοποίηση τώρα

Το πρόγραμμα “Ηρακλής ΙΙ” σκοπεύει να καθαρίσει τις τράπεζες από τα «κόκκινα» δάνεια των επιχειρήσεων και να διενεργήσει τιτλοποιήσεις πάντα με κρατικές εγγυήσεις. Από τα 32 δις ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης που ελπίζει να πάρει ο Μητσοτάκης από την ΕΕ ένα μεγάλο ποσό προορίζεται ξανά για τις τράπεζες.

Εν ολίγοις το Δημόσιο θα αναλάβει να επανακεφαλαιοποήσει την Attica Bank και μετά θα την παραδώσει σε νέους “επενδυτές” κοψοχρονιά όπως έγινε δηλαδή και πολύ πρόσφατα με την περίπτωση της Τράπεζας Πειραιώς.

Η Attica πρέπει να κρατικοποιηθεί. Είναι το αυτονόητο που μπορεί να βάλει τέλος σε αυτόν τον παραλογισμό. Την λύση αυτή έχουν την δύναμη να την επιβάλλουν οι εργαζόμενοι στην Attica μαζί με τους υπαλλήλους του ΕΦΚΑ και τους εργαζόμενους και τους μηχανικούς του ΤΣΜΕΔΕ. Με απεργιακό ξεσηκωμό να παλέψουν για τις δουλειές τους, να απαιτήσουν να σταματήσει το τζογάρισμα με τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων για να σωθεί η δημόσια περιουσία και να πληρώσουν για τις ζημιές αυτοί που τις προκάλεσαν.

Κώστας Πολύδωρος


Μηχανικοί χωρίς σύνταξη

Όταν το 1997 το ασφαλιστικό ταμείο των μηχανικών, το ΤΣΜΕΔΕ, «επένδυσε» 810 εκατομμύρια ευρώ στην Attica Bank αποκτώντας το 34% των μετοχών η ηγεσία του ΤΕΕ έκανε πάρτι: «Επιτέλους, οι μηχανικοί έχουν τη δική τους τράπεζα που θα εξασφαλίσει και τις συντάξεις τους». Όμως, η φοβερή «επένδυση» από τα χρήματα των ασφαλιστικών εισφορών δεκάδων χιλιάδων μηχανικών …εξαϋλώθηκε. Μετά την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας, το 2018, η αξία των μετοχών του ΤΣΜΕΔΕ ήταν μόλις …34 εκατομμύρια.

Το ΤΣΜΕΔΕ καταργήθηκε, η περιουσία του μοιράστηκε ανάμεσα στον ΕΦΚΑ (ασφάλιση) και το ΤΜΕΔΕ που δεν έχει να κάνει σε τίποτα με τις συντάξεις, αλλά με την εγγυοδοσία των εργοληπτών. Σήμερα ο ΕΦΚΑ κατέχει ποσοστό 32,34% και το ΤΜΕΔΕ 46,32% των μετοχών της Attica Bank. Δεν είναι ακόμα γνωστό αν θα συμμετάσχουν στη νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, όπως είχε γίνει στις προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις. Το πιθανότερο είναι ότι το έγκλημα θα επαναληφθεί και αυτή τη φορά μάλιστα με χρήματα του ΕΦΚΑ κι όχι του ΤΜΕΔΕ.

Στο μεταξύ, την τελευταία πενταετία δεν έχει εκδοθεί ούτε μία(!) οριστική σύνταξη για μηχανικούς, μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.

Κώστας Πίττας, μηχανικός, γραμματέας Ομοσπονδίας τ. ΥΠΑΝ