Η ΕΡΤ ήταν το σπίτι μου πολλά χρόνια πριν τις 11/6/13. Ποτέ δεν μου άρεσε ο τρόπος που δούλευε. Πάντα ήταν κομμάτι του κράτους χωρίς ιδιαίτερο σεβασμό στον εργαζόμενο. Αλλά το θεωρούσα το σπίτι μου που παλεύω να το βελτιώσω. Κι εμείς είχαμε πρόβλημα. Πάντα κινητοποιούμασταν όταν θιγόμασταν οικονομικά κι όχι για τη βελτίωση της ποιότητας της εργασίας μας. Όταν ήρθε η 11η Ιουνίου του 2013 και η ανακοίνωση του κλεισίματος, ήταν ένα μεγάλο σοκ. Ποτέ δεν πίστευα ότι η κυβέρνηση θα επέλεγε να κλείσει αυτόν το χώρο και μάλιστα με αυτόν τον φασιστικό τρόπο. Εκείνη την ημέρα έγινε ανοιχτή συνέλευση στην αίθουσα σύνταξης όπου αποφασίζεται να την κρατήσουμε ανοιχτή. Από εκεί και πέρα συντελέστηκε ένα θαύμα που δεν φανταζόμουν ότι θα ζήσω.

Ονειρευόμουν να δουλέψω σε έναν αυτοδιαχειριζόμενο χώρο χωρίς να με ενδιαφέρει μόνο ο μισθός και η επιβίωση. Αλλά ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα γίνει στην πράξη. Κι όμως, η ΕΡΤ κάτω από τον έλεγχο των εργαζόμενων, χωρίς κατευθυντήριες γραμμές, δούλευε σαν καλοκουρδισμένη μηχανή. Αυτοί που διαφωνούσαν αποχώρησαν και δεν πείραξε και καθόλου. Οι εργαζόμενοι λειτουργούσαμε ελεύθεροι χωρίς τις κατευθύνσεις των διευθυντών κι έτσι ξεπερνούσαμε με ένα φοβερό τρόπο όλα τα εμπόδια. Κάναμε τα πάντα χωρίς να έχουμε στο μυαλό μας αν θα κουραστούμε ή πότε θα φύγουμε από εκεί. Πολλές μέρες ζούσα στο Ραδιομέγαρο σε 24ωρη βάση. Γιατί το θεωρούσα πολύ σημαντικό. Βάζαμε στο νου πόση σημασία έχει η ενημέρωση που παράγει μια ελεύθερη αυτοδιαχειριζόμενη ραδιοτηλεόραση και συνεχίζαμε. Καταπιάστηκα με τομείς που δεν είχα αγγίξει ποτέ επαγγελματικά. Όπου χρειαζόταν να βοηθήσει ο καθένας/μια το μάθαινε. Έμαθα το autocue, βοήθησα στις ειδήσεις, έβγαζα ρεπορτάζ από τις κινητοποιήσεις. 

Ερωτεύτηκα αυτό που έκανα και την ίδια τη ζωή τελικά. Για πρώτη φορά αισθάνθηκα ότι έκανα κάτι δημιουργικό και πραγματικά χρήσιμο. Ενωθήκαμε μεταξύ μας και σ’ ένα επίπεδο ονείρου. Οράματος. Στο πώς πρέπει να είναι τα πράγματα. Να δουλεύουμε χωρίς το βραχνά πάνω από το κεφάλι μας και χωρίς να σε νοιάζουν μόνο τα λεφτά που θα πάρεις στο τέλος του μήνα. Ο μισθός είναι πολύ σημαντικός. Πρέπει να μπορούμε να ζούμε. Αλλά στην αυτοδιαχειριζόμενη ΕΡΤ φανταστήκαμε το πώς μπορούν να συμβαίνουν και τα δύο.  

Ένα άλλο σημαντικό που θέλω να πω είναι ο διεθνής αντίκτυπος. Η αυτοδιαχείριση της ΕΡΤ ήταν παγκόσμια πρωτοπορία. Για δεκαετίες δεν είχε ξαναγίνει κάτι αντίστοιχο. Γνωρίσαμε φοιτητές από το εξωτερικό που έκαναν τη διπλωματική τους πάνω στο παράδειγμά μας. Έφτασε μέχρι την άλλη άκρη της γης. Κάποια στιγμή έφυγα από την Ελλάδα και βρέθηκα στην Αυστραλία. Γνωρίστηκα με την Αριστερά του Σίδνεϋ και μου ζήτησαν να μιλήσω για τον αγώνα της ΕΡΤ. Θυμάμαι ότι ήταν μια κατάμεστη αίθουσα που όλοι κρέμονταν από αυτό που έλεγα. Δεν το είχα ξανακάνει. Έλεγα απλά αυτό που είχαμε ζήσει, μέσα από την καρδιά μου. Ο μεταφραστής κάποια στιγμή μου λέει «τους περιγράφεις το όνειρο της ζωής τους». 

Ανοιχτή στην κοινωνία

Η αυτοδιαχειριζόμενη ΕΡΤ ήταν όπως θα έπρεπε να λειτουργεί ο κόσμος όλος. Λόγω του ότι έφυγα από την Ελλάδα, έμεινα με αυτό, ευτυχώς, και δεν χάλασε με αυτό που ακολούθησε. Δεν θα το άντεχα, όπως ξέρω και συνάδελφους που δεν το αντέχουν ακόμα. Παλέψαμε να κάνουμε μια δημόσια ραδιοτηλεόραση που όλοι πρέπει να έχουν δικαίωμα, όχι μόνο στη διαχείρισή της αλλά και στο πρόγραμμά της, επειδή ακριβώς είναι δημόσια. Ο ΣΥΡΙΖΑ τότε εκμεταλλεύτηκε την αμφισβήτηση που δημιουργήθηκε στον κόσμο από τις επιθέσεις των κυβερνήσεων ΝΔ - ΠΑΣΟΚ. Αλλά τελικά αυτό που έφτιαξε μετά δεν ήταν μια ΕΡΤ ανοιχτή στην κοινωνία, όπως ήταν το σύνθημά μας, αλλά ανοιχτή μόνο στην κυβέρνηση. 

Δεν αγωνιστήκαμε γι’ αυτό. Αλλά δεν μετανιώνουμε και για τον αγώνα μας. Από έναν αγώνα αν βγουν πέντε άνθρωποι με διαφορετικό μυαλό είναι νίκη. Και στην περίπτωση της ΕΡΤ δεν μιλάμε μόνο για πέντε. Ήταν πολύ περισσότεροι. Δημιουργήσαμε ένα παράδειγμα που έπρεπε να ψάχνεις σε ιστορικά βιβλία για να το βρεις. Αποδείξαμε στη σύγχρονη εποχή ότι μπορεί να δουλεύει κάτι πολύ καλά χωρίς τις κατευθυντήριες γραμμές των αφεντικών. Ούτε εμείς δεν το περιμέναμε ότι γίνεται. Κι όμως…

«Η ΕΡΤ είναι ανοιχτή και είναι η φωνή του κάθε αγωνιστή». Αυτό ήταν το σύνθημα στα χείλη των εργαζομένων της ΕΡΤ και των αλληλέγγυων κατά τη διάρκεια του αγώνα μας ενάντια στο "μαύρο" της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου το 2013-2015.

Και το υπηρετούσαμε μέσα από την κατειλημμένη ΕΡΤ στην αρχή και αργότερα και με το ertopen.

Δίναμε βήμα σε όλες τις χειμαζόμενες ομάδες από την πολιτική των "ξαφνικών θανάτων" - κλεισιμάτων και απολύσεων. Στους εργαζόμενους της αυτοδιαχειριζόμενης ΒΙΟΜΕ, στους απολυμένους της coca cola, στα νοσοκομεία που θα έκλειναν, στα σχολεία που θα συγχωνεύονταν, στις αγωνιζόμενες καθαρίστριες του Υπουργείου Οικονομικών, στους απολυμένους σχολικούς φυλακές. Σε όποια συλλογικότητα ήταν στο δρόμο του αγώνα. Παράλληλα στο προαύλιο του ραδιομεγάρου, της ΕΡΤ-3 και τους περιφερειακούς σταθμούς εξελίσσονταν συναυλίες και συνελεύσεις συλλογικοτήτων.

Τα ψηφίσματα με τις διεκδικήσεις τους ακούγονταν από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Στην αρχή οι δημοσιογράφοι ήταν επιφυλακτικοί απέναντι σε αιτήματα αναρχικών, όπως το αίτημα για αποφυλάκιση του προφυλακιστέου αναρχικού Σακκά. Μέσα από τον αγώνα όμως, συνειδητοποίησαν πως δεν υπήρχαν ακραίες φωνές, αλλά ακραίες πολιτικές που συνέθλιβαν τους ανθρώπους.

Λίγο πριν τις εκλογές του 2015 κι ενώ αγωνιζόμενοι και αλληλέγγυοι είχαμε συντάξει κείμενο για το ποια ΕΡΤ θέλαμε, σε συνέλευση για να αποφασίσουμε τη στάση μας απέναντι στην κυβέρνηση που θα προέκυπτε, κατατέθηκαν δύο προτάσεις για την περίπτωση που θα κέρδιζε ο ΣΥΡΙΖΑ. Η μία ήταν να συνεργαστούμε, αφού είχε διατυπώσει την υπόσχεση ότι θα άνοιγε την ΕΡΤ και η άλλη που μειοψήφησε ήταν να μπούμε στο Ραδιομέγαρο με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων.  

Η συνεργασία κατέληξε, παρά τις αντιδράσεις των συνδικαλιστών της ΠΟΣΠΕΡΤ, στο να ανοίξει η ΕΡΤ με τον ιδρυτικό νόμο της ΝΕΡΙΤ, ο οποίος δίνει υπερεξουσίες στο διευθύνοντα σύμβουλο και συρρικνώνει το ρόλο των εργαζομένων.

Έτσι το Μάη του 2015 μπήκαμε στην ανασυσταθείσα ΕΡΤ, της οποίας πολλές δομές κατά τη διάρκεια του "μαύρου" είχαν καταρρεύσει και άλλες λεηλατηθεί. Όσοι είχαμε αγωνιστεί ήμασταν μειοψηφία ανάμεσα στους υπαλλήλους της ΔΤ, της ΝΕΡΙΤ και συναδέλφους που τα δύο χρόνια επέλεξαν να μη συνταχτούν με τον αγώνα, αλλά δεν πήγαν και στα μορφώματα των Σαμαροβενιζέλων.

Πρώην συναγωνιστές χρήστηκαν συντονιστές και η ΕΡΤ έγινε ανοιχτή και φωνή του κάθε διευθυντή!

Η άποψη μας πλέον ήταν αδιάφορη για τη διοίκηση. Χρειάστηκε να κάνουμε κινητοποιήσεις και στάσεις εργασίας για να αποτρέψουμε την προβολή της Χρυσής Αυγής. Κι έτσι φτάσαμε ξανά στις εκλογές και η νέα κυβέρνηση της ΝΔ ενέταξε την ΕΡΤ στο γραφείο του Πρωθυπουργού, για να έχει τον πλήρη έλεγχο της. Δημιουργήθηκε και μια αίθουσα σύνταξης για τους δημοσιογράφους όλων τον μέσων, (ραδιοφώνου, τηλεόρασης, διαδικτύου) ώστε ο γενικός διευθυντής ενημέρωσης να έχει την πλήρη εποπτεία των ειδήσεων και να μην ξεφεύγει ούτε λέξη. Και το 2023 η χώρα μας έφτασε να κατακτήσει την 107η θέση στην ελευθεροτυπία παγκοσμίως!

Ελεύθερη ενημέρωση

Τα δυο χρόνια του "μαύρου", που ήμασταν άνεργοι, παράγαμε ενημέρωση για την κοινωνία, πολιτισμό, ψυχαγωγία. Τώρα πληρωνόμαστε για να αναπαράγουμε την προπαγάνδα της εκάστοτε κυβέρνησης. Φτιάχτηκε και το EΡTnews ώστε να μην υπάρχουν διαλείμματα στην αναπαραγωγή της.

Όσοι αγωνιστήκαμε χρειάζεται να προσπαθήσουμε ξανά να βάλουμε τους όρους για ελεύθερη ενημέρωση. Το χρωστάμε στις προσδοκίες του αγώνα που δώσαμε, σε όσους μας στήριξαν, στην κοινωνία, στους συγγενείς των νεκρών παιδιών στα Τέμπη, στις οικογένειες όσων ξεκινούν το πρωί για δουλειά και καταλήγουν θύματα σε εργατικά ατυχήματα, σε όσους δοκιμάζονται. Για μια ΕΡΤ ανοιχτή στην κοινωνία. 

Θα ήθελα στην επέτειο των 10 χρόνων από το κλείσιμο της ΕΡΤ, να γίνει συλλαλητήριο στο Ραδιομέγαρο από εργαζόμενους, συνδικάτα, φορείς, ανθρώπους που απαιτούν ελεύθερη ενημέρωση, δημοσιογραφία που να ελέγχει την κυβέρνηση και όχι να την υπηρετεί. Και να πιάσουμε ξανά το νήμα του αγώνα για την ΕΡΤ που ονειρευτήκαμε.

Επέτειος. Η ημέρα ή περίοδος κατά την οποία μνημονεύουμε τακτικά, αξιοσημείωτα θετικά ή αρνητικά γεγονότα. Στην περίπτωση της ΕΡΤ συνέβησαν και τα δύο. Το πρωτοφανές αρνητικό γεγονός του “μαύρου” που πυροδότησε όμως την έναρξη ενός μεγαλειώδους διετούς εργατικού κινήματος που διδάσκεται στις πανεπιστημιακές σχολές παγκοσμίως.

 Δημοσιογράφοι, τεχνικοί, διοικητικοί υπάλληλοι, μουσικοί, ετερόκλητων πολιτικά απόψεων, πήραν τις τύχες τους στα χέρια τους, αγνόησαν τις κυβερνητικές αποφάσεις για λουκέτο και συνέχισαν να εργάζονται δίνοντας για πρώτη φορά βήμα στην ενημέρωση και τον πολιτισμό από όλα τα τμήματα της κοινωνίας που είχαν υποστεί την μνημονιακή λαίλαπα. Με την επαναλειτουργία της ΕΡΤ, φούντωσαν οι προσδοκίες για αλλαγή της φυσιογνωμίας του δημοσίου ράδιοτηλεοπτικού φορέα. Οι εργαζόμενοι μπορεί να ξαναβρήκαν τις δουλειές τους -κυρίαρχος στόχος- ωστόσο είχαν "ανοίξει" ήδη μυαλά που ζητούσαν τα προτάγματα του διετούς αγώνα να είναι η βάση της νέας ΕΡΤ. Το κείμενο «Ποια ΕΡΤ θέλουμε» αποτέλεσμα 3ημερων συνελεύσεων δυστυχώς αγνοήθηκε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. 

Η ΕΡΤ συνέχισε να είναι δεμένη στο άρμα της κυβερνητικής εξουσίας με αποτέλεσμα να αποκοπεί από το κοινωνικό και εργατικό κίνημα τα οποία είχαν στηρίξει την αυτοοργάνωση τα δύσκολα χρόνια. Το μήνυμα ΟΧΙ ΡΕΜΒΑΣΙΣΜΟΣ της τότε κυβέρνησης έδωσε βήμα στην κυβέρνηση Μητσοτάκη να δημιουργήσει μια ραδιοτηλεόραση ισάξιο μέλος του δυστοπικού τοπίου που βλέπουμε σήμερα. Εκπομπές έρευνας κόπηκαν, ειδήσεις αγνοήθηκαν και οι δημοσιογράφοι που δούλεψαν για να επαναλειτουργήσει η ΕΡΤ περιθωριοποιήθηκαν. Οι εργασιακοί εκπρόσωποι καταγγέλλουν προσλήψεις εκατοντάδων εργαζομένων με προσωρινές συμβάσεις, μεταγραφές από τα ιδιωτικά κανάλια με υψηλούς μισθούς (όταν αντί ΣΣΕ οι εργαζόμενοι παίρνουν τροφεία), υπερκοστολογήσεις εκπομπών και φυσικά αυξήσεις των αμοιβών των μελών του ΔΣ. 

Και όλα τελειώνουν εδώ; Η φετινή επέτειος είναι ευκαιρία αναστοχασμού και αποφάσεων. Η επανασύνδεση της ΕΡΤ με την κοινωνία επιβάλλεται. Δεκάδες εργατικοί αγώνες βρίσκονται σε εξέλιξη και η ΕΡΤ μοιάζει να ζει σε άλλον κόσμο. Η στήριξη του αγώνα των καλλιτεχνών με φυσική παρουσία εργαζομένων από το Ραδιομέγαρο ήταν μια αρχή. Την αλλαγή στην φυσιογνωμία και την λειτουργία της ΕΡΤ πρέπει να την αποφασίσουν τώρα, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι με την κοινωνία που τους στήριξε το 2013.

Την περίοδο πριν το κλείσιμο της ΕΡΤ εξελίσσονταν μεγάλοι αγώνες σε όλα τα δημόσια και ιδιωτικά ΜΜΕ ενάντια στις απολύσεις, για ΣΣΕ, ενάντια στις μνημονιακές περικοπές, αλλά και για μία ενημέρωση στο πλευρό της κοινωνίας και όχι του ΔΝΤ και των εγχώριων απολογητών του.

Όταν ανακοινώθηκε το λουκέτο, χωρίς καμία πρόβλεψη ή προσυνενόηση μείναμε στο Ραδιομέγαρο για να συνεχίσουμε και τα καταφέραμε για μήνες μέχρι να μας βγάλουν τα ΜΑΤ και να συνεχίσουμε από άλλα σημεία. Τους μήνες της κατάληψης χωρίς ρεύμα, νερό, αναλώσιμα, όλες οι ανάγκες καλύφθηκαν από δράσεις της κοινωνίας, των συνδικάτων και δεκάδων χιλιάδων πολιτών σε όλη τη χώρα, αλλά και από το εξωτερικό.

Στη συνέχεια εκτός από όσους στρατεύτηκαν στη ΔΤ-ΝΕΡΙΤ, άλλοι επέλεξαν να κρατήσουν ίσες αποστάσεις, να μην την υπηρετήσουν, αλλά και να μην στρατευθούν στον αγώνα, περιμένοντας την τελική πολιτική έκβαση με τις εκλογές για να προσεγγίσουν την πλευρά που θα νικούσε. Άλλοι ήθελαν αλλά δεν άντεξαν ψυχικά μέχρι τέλους. Άλλοι εκβιάστηκαν από οικογενειακά περιβάλλοντα ότι θα σταμάταγαν να τους στηρίζουν αν συνεχίσουν να στοχοποιούνται ευρισκόμενοι δίπλα σε αυτούς που θα «έχαναν». Ακόμα και έτσι τους χρωστάμε ότι οργανωτικά δεν ενίσχυσαν τον αντίπαλο και μας διευκόλυνε η ουδετερότητα αντί της αντιπαλότητας.

Τα “παράσημα” του αγώνα

Η διετία του αγώνα σε όσους μείναμε κάθε μέρα ενεργοί, χωρίς ωράρια, πενθήμερα, άδειες, συν τον εργασιακό χρόνο που προηγήθηκε του μαύρου, αυτού που ακολούθησε μόλις ξανάνοιξε η ΕΡΤ, συν τη συμμετοχή σε κινητοποιήσεις, που ήταν πολλές, δεν ήταν δωρεάν. Δεν έμεινε κανένας αλώβητος από την υπερπροσπάθεια. Όλοι/ες σε κάποια χρονικά σημεία γίναμε έστω και για λίγο, του γιατρού, με τα ιατρικά παράσημα του αγώνα να πιστοποιούν ότι δόθηκε μάχη που ήταν «βαρέα και ανθυγιεινή».

Στο ξανάνοιγμα κατατέθηκε από την πλευρά του αγώνα ένα συλλογικό κείμενο υπό τον τίτλο «Ποια ΕΡΤ θέλουμε», που για οικονομία χώρου μπορείτε να το βρείτε στο διαδίκτυο.

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έκανε εντελώς τα αντίθετα και πέρασε μία κυβερνητική θητεία με τις φράξιές της να αλληλοσπαράσονται εντός της ΕΡΤ για τα πόστα, σε δημόσια θέα.

Ποιοτικά, να θυμίσουμε ότι ενώ σύσσωμος ο δημοσιογραφικός κόσμος και με αποφάσεις συνεδρίων της ΠΟΕΣΥ και γενικών συνελεύσεων δημοσιογράφων της ΕΡΤ, απαιτούσε να μην προβάλλεται η συμμορία της Χρυσής Αυγής, τα στελέχη της ΕΡΤ έβγαζαν θέματα, όπως «τα κάλαντα στους πολιτικούς αρχηγούς», με τη συμμετοχή του φύρερ Μιχαλολιάκου.

Συνολικά εννέα φορές και επί ΣΥΡΙΖΑ και επί ΝΔ δέχτηκα παρεμβάσεις εργοδοτών του ιδιωτικού τομέα ή εταιριών που είχαν αναλάβει τις δημόσιες σχέσεις τους, για τον τρόπο που παρουσίαζα εργατικές κινητοποιήσεις, αλλά αποκρούστηκαν επιτυχώς και εύκολα, γιατί υπήρχε σχετική πρόβλεψη. Θυμάμαι ενδεικτικά τις απεργίες στον ΟΤΕ, το Ευγενίδειο, στην ΣΚΟΤ Α.Ε., και πιο πρόσφατα τους ντελιβεράδες με τα χιόνια, τις κινητοποιήσεις στο Χίλτον, κλπ.

Στην περίοδο της κατάληψης δεν επιχείρησε ποτέ κανείς να δημιουργήσει πιέσεις, αντίθετα έρχονταν στο Ραδιομέγαρο όλοι οι αγωνιζόμενοι κλάδοι όπως τα Τσιμέντα Χαλκίδας, οι εκπαιδευτικοί κλπ.

Οι διοικούντες επί ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκαν να κάνουν προσλήψεις στις θέσεις που άδειαζαν λόγω συνταξιοδοτήσεων. Ήρθε η ΝΔ και άρχισε τις εργολαβίες και τους συμβασιούχους έργου, με το τοπίο στρωμένο.

Δεν έγραψα ποτέ αναλυτικά και δεν θα το κάνω για χρόνια ακόμα, όλα όσα έζησα, από άποψη, για να μην ανοίξω τα μάτια όσων δεν πρέπει. Γιατί ο ταξικός αντίπαλος αποδεδειγμένα τα αντιλαμβάνεται και λαμβάνει τα μέτρα του πιο γρήγορα από τους άλλους στην «σωστή πλευρά» της ιστορίας, που αρκετοί ασκούν κριτική πληκτρολογίου και facebοok στην ΕΡΤ, θεωρώντας ντροπή ή ανούσιο να διεκδικήσουν ανοιχτά, δημόσια και με μαζικούς όρους μία άλλη πορεία της αντί γι’ αυτό το χάλι που ξοδεύει ώρες τηλεθέασης στους κηφήνες των «βασιλικών» οικογενειών, για να θυμίσω ένα από τα παρακμιακά παραδείγματα.

Κλείνω με την πιο συγκλονιστική για μένα σκηνή της διετίας. Όσο βρισκόμασταν ακόμα μέσα στο Ραδιομέγαρο απολυμένοι, ήρθαν να καθαρίσουν καθαρίστριες εργολαβικού συνεργείου, γυναίκες όλες, αλλοδαπές αρκετές από αυτές. Τις ρώτησα πώς και ήρθαν αφού έχουν διακοπεί οι εργολαβίες στην ΕΡΤ που έκλεισε και μου απάντησαν ότι δεν μπορούμε να σας αφήσουμε έτσι, στον αγώνα που δίνετε.