Η Αριστερά
Το τοπίο των πολιτικών αγώνων μετά τις εκλογές

Άρθρο του Ηλία Ιωακείμογλου

1. Ο κοινωνικός συνασπισμός εξουσίας. Η νίκη της ΝΔ στις εκλογές εξηγείται από την συσπείρωση της κοινωνικής Δεξιάς, του λαού της Δεξιάς, κάτω από το πολιτικό σχέδιο της ΝΔ που συγκρότησε ταξικές συμμαχίες της αστικής τάξης σε τρεις κατευθύνσεις: (α) Προς την παραδοσιακή ή παλαιά μικροαστική τάξη του εμπορίου και των ελεύθερων επαγγελματιών, της μικρής ιδιοκτησίας, της φοροδιαφυγής, της αδήλωτης εργασίας, της εργοδοτικής αυθαιρεσίας και του δεσποτισμού των αφεντικών. (β) Προς την νέα μικροαστική τάξη, των στελεχών του ιδιωτικού τομέα, της ειδικευμένης διανοητικής εργασίας, που καταλαμβάνουν τις μεσαίες και ανώτερες θέσεις της ιεραρχίας των επιχειρήσεων και διευθύνουν την παραγωγή για λογαριασμό του κεφαλαιοκράτη, τους ιδεολόγους της αγοράς, τους ημιμαθείς νεοφιλελεύθερους συγγραφείς, δημοσιογράφους και καλλιτέχνες, και τους παρόμοιους. (γ) Προς τα πιο φτωχά, αμόρφωτα και καθυστερημένα στρώματα των υποτελών κοινωνικών τάξεων που έχουν αγκυροβολήσει στο παρελθόν και θα ήθελαν να σταματήσουν κάθε πρόοδο: στους ηττημένους της αγοράς, σε νοικοκυρές που εκκλησιάζονται ανελλιπώς, σε ηλικιωμένους που κρατάνε στα χέρια τους με πάθος τα πενιχρά περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας, στους επαγγελματίες του σκοινιού και του παλουκιού, σε ταγματασφαλίτες και εθνικιστές, θρησκόληπτους, δεισιδαίμονες και παπάδες, στρατιωτικούς, ένστολους και εργάτες χωρίς αισθήματα ταξικής αλληλεγγύης, σε ανέργους που δεν αντιλαμβάνονται την μοίρα τους ως συλλογική υπόθεση. Αυτές οι τρεις ταξικές συμμαχίες συγκροτούν έναν κοινωνικό συνασπισμό εξουσίας. 

2. Η πολιτική ηγεμονία. Οι ανωτέρω ταξικές συμμαχίες εμφανίστηκαν στα εκλογικά αποτελέσματα ως πολιτική συσπείρωση του λαού της Δεξιάς γύρω από το κόμμα της αστικής τάξης. Επιτεύχθηκαν δε χάρη στο πολιτικό πρόγραμμα του αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού που εκπροσωπεί η ΝΔ και στο οποίο αναγνωρίζουν τα συμφέροντά τους και τις αξίες τους όλες οι τάξεις, μερίδες τάξεων και κοινωνικές ομάδες του λαού της Δεξιάς. Η νίκη της ΝΔ στις εκλογές οφείλεται, δηλαδή, στην πολιτική ηγεμονία της αστικής τάξης επί των συμμάχων της, ηγεμονία που επιτυγχάνει το πολιτικό πρόγραμμα, επομένως το πολιτικό σχέδιο, της ΝΔ. Είναι αυτή η ηγεμονία που συγκέντρωσε κάτω από την ομπρέλα της αστικής τάξης τον λαό της Δεξιάς στο μεγαλύτερο μέρος του.

3. Ο μύθος της συντηρητικής στροφής της κοινωνίας. Η κοινωνική βάση της ΝΔ αποτελείται από τάξεις, μερίδες τάξεων και κοινωνικές ομάδες που είχαν συγκροτηθεί κοινωνικά ήδη πολύ νωρίτερα από το 2019. Δεν υπάρχει τίποτα στις στατιστικές έρευνες γνώμης και αξιών (βλέπε κατά προτίμηση στα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή σε πρόσφατη έρευνα του Έτερον) το οποίο θα έδειχνε συντηρητική στροφή της ελληνικής κοινωνίας. Εξάλλου αποτελεί λογικό λάθος, σόφισμα, ο ισχυρισμός ότι τα εκλογικά αποτελέσματα δείχνουν συντηρητική στροφή της κοινωνίας και ταυτοχρόνως ότι η συντηρητική στροφή της κοινωνίας εξηγεί τα εκλογικά αποτελέσματα. Πρόκειται για κυκλικό συλλογισμό όπου αιτία και αποτέλεσμα εναλλάσσονται παρανόμως κατά βούληση. 

4. Ο ακροδεξιός ριζοσπαστισμός. Προβληματικό στοιχείο της νέας αστικής συμμαχίας είναι το γεγονός ότι μερίδα του λαού της Δεξιάς, που συγκαταλέγεται στους ηττημένους της Αγοράς, και έχει δώσει το αίμα της για το Έθνος και την παράταξη, αντιπολιτεύεται με τη μορφή ακροδεξιού ή φασιστικού ριζοσπαστισμού προκειμένου να επιτύχει έναν νέο ταξικό συμβιβασμό που θα αναχαιτίσει τις οικονομικές δυνάμεις που την συνθλίβουν. Η ταξική ανυπακοή του συντηρητικού λαϊκού πλήθους δεν είναι καθόλου επιφανειακή, διότι αντιστοιχεί σε ένα φασιστικό μουρμουρητό της ελληνικής κοινωνίας που μπορούσαμε να ακούσουμε ήδη από το 1992 και έχει αποκτήσει με τον χρόνο βαθιές ρίζες. 

5. Το αδύναμο σημείο της νεοφιλελεύθερης πολιτικής ηγεμονίας. Η πολιτική ηγεμονία, εκτός από το πρώτο στοιχείο της, που είναι η συγκρότηση κοινωνικού συνασπισμού εξουσίας, έχει και ένα δεύτερο στοιχείο, το οποίο είναι η ικανότητά της κυρίαρχης τάξης να παρουσιάζει, διά των πολιτικών αντιπροσώπων της (που είναι τα αστικά πολιτικά κόμματα) πολιτικό σχέδιο στο όνομα του οποίου το ιδιοτελές συμφέρον του κεφαλαίου να μπορεί να εμφανιστεί ως γενικό συμφέρον έτσι ώστε να αποσπά την συναίνεση ενός μεγάλου μέρους, των υποτελών κοινωνικών τάξεων. Αυτό το δεύτερο στοιχείο της πολιτικής ηγεμονίας, στην περίπτωση του αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού, είναι εξαιρετικά αδύναμο, για τον πολύ απλό λόγο ότι το πρόγραμμά του είναι έκδηλα εχθρικό προς τα συμφέροντα και τις αξίες των υποτελών κοινωνικών τάξεων. 

6. Η ήττα της κοινοβουλευτικής Αριστεράς. Η εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ και του ΜέΡΑ25, αλλά και η μικρή μόνο άνοδος των δυνάμεων του ΚΚΕ, ανάγονται στην αδυναμία τους να παρουσιάσουν αυτόνομο, έναντι της αστικής πολιτικής, ηγεμονικό πολιτικό σχέδιο στο όνομα του οποίου τα συμφέροντα και οι αξίες του λαού της Αριστεράς να συγκροτούν ταξικές συμμαχίες και εν δυνάμει κοινωνικό συνασπισμό εξουσίας. 

7. Το μέλλον της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Οι πολιτικές δυνάμεις της  εξωκοινοβουλευτικής αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, παρά την σημαντική και πολύτιμη παρουσία τους στα πεδία των κοινωνικών αγώνων, είτε δεν έχουν κατορθώσει να συγκροτήσουν ηγεμονικό πολιτικό σχέδιο είτε δεν μπόρεσαν μέχρι σήμερα να προσεγγίσουν με το πρόγραμμά τους το εθνικό ακροατήριο. Σε κάθε περίπτωση όμως, αυτό το κενό θα έπρεπε τώρα να καλυφθεί εν όψει των μεγάλων κοινωνικών αντιπαραθέσεων που έρχονται. Αυτό πάλι, θα προϋπέθετε να ξαναπιάσουμε ορισμένα νήματα της μαρξιστικής θεωρητικής παράδοσης που έχουν σπάσει ή έχουν παραμεληθεί. Ας ανοίξουμε, λοιπόν, την συζήτηση για αυτά.