«Θεωρώ ότι πρέπει να φαίνομαι αρκετά ρεαλιστής για να αντιληφθώ ότι το να ζητήσω άλλα 3 δις τον χρόνο για μισθοδοσία στο ΕΣΥ, είναι μάλλον δημοσιονομικά ανεδαφικό. Άρα πρέπει να σκεφτούμε λίγο πιο έξυπνα, λίγο πιο δημιουργικά και αυτό κάνουμε. Δέχομαι λοιπόν ότι έχει πολλά προβλήματα στην καθημερινή του λειτουργία, όμως γρήγορα αυτά αρχίζουν και θεραπεύονται», δήλωσε σε ομιλία του ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης. Η “δημιουργική” αυτή σκέψη φέρνει ένα πακέτο αλλαγών στο ΕΣΥ, μια νέα μεγάλη επίθεση στον δημόσιο δωρεάν χαρακτήρα του, στις εργασιακές συνθήκες γιατρών και προσωπικού, ενώ για τους ασθενείς γιγαντώνονται οι ταξικοί φραγμοί για να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες Υγείας. Οι μόνοι που επωφελούνται είναι οι καπιταλιστές των υπηρεσιών Υγείας είτε μέσα από τις δικές τους δομές/κλινικές, είτε γιατί τους ανοίγει πλέον ορθάνοιχτα ο δρόμος για να εισβάλλουν στα δημόσια νοσοκομεία.
Οι γιατροί δεν είναι για «νοίκιασμα»
Η λειτουργία των απογευματινών επί πληρωμή χειρουργείων, που εγκαινιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα, έχει συνοδευτεί από χυδαία ψέματα και προκλητικές δηλώσεις από τον Γεωργιάδη και την κυβέρνηση. Ότι νομιμοποιούν το φακελάκι(!), ότι μειώνουν τις λίστες αναμονής, ότι τα πρώτα χειρουργεία θα γίνονται δωρεάν από κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης -πριν καν γίνει αίτημα στο Ταμείο για να το εγκρίνει ή όχι-, ότι θα μειώσει τις δαπάνες για τους ασθενείς. «Η πραγματικότητα είναι ότι εντείνουν την προσπάθεια να λειτουργούν τα δημόσια νοσοκομεία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, να βρίσκουν τα ίδια τα έσοδα, όχι από το κράτος, αλλά άμεσα πια από τους ασθενείς», τονίζει η Ζαννέτα Λυσικάτου, χειρουργός στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, μέλος ΓΣ ΠΟΕΔΗΝ.
«Οι ανάγκες του κόσμου για παροχή υπηρεσιών Υγείας έχουν αυξηθεί, όπως και η φτώχεια που επιτάσσει ότι αυτές θα πρέπει να είναι δωρεάν. Η απογευματινή επί πληρωμή λειτουργία του νοσοκομείου, δεν λύνει το πρόβλημα της διαχείρισης του όγκου των περιστατικών. Τα απογευματινά ιατρεία που υπήρχαν από πριν δεν έλυσαν προφανώς κανένα πρόβλημα. Η πρωινή λειτουργία πάσχει, γιατί υπάρχουν 45.000 κενές οργανικές θέσεις. Ακόμα και καρκινοπαθείς, για παράδειγμα, δεν μπορούν να βρουν ραντεβού στο τρίμηνο ή εξάμηνο με τον γιατρό τους, οι ακτινοβολίες αργούν και πάει λέγοντας. Οι χειρουργικές αίθουσες, πολύ καλά εξοπλισμένες, υπάρχουν στο ΕΣΥ, αλλά το 30% είναι κλειστές γιατί λείπουν, όχι μόνο γιατροί, αλλά και νοσηλευτικό προσωπικό για να τις στελεχώσει. Άρα για τις λίστες αναμονής και συνολικότερα για τα προβλήματα στη λειτουργία των νοσοκομείων φταίει η ίδια η κυβέρνηση και η πολιτική των περικοπών.
Μας λοιδωρεί ο Άδωνις όταν λέει ότι θα νομιμοποιήσει το φακελάκι. Οι υγειονομικοί παλεύουμε ασταμάτητα με κινητοποιήσεις και απεργίες για δημόσια και δωρεάν Υγεία για όλους και όλες. Υπάρχει το φακελάκι, αλλά για μια μειοψηφία μεγαλογιατρών. Τα απογευματινά χειρουργεία ίσα ίσα θα το απελευθερώσουν μέσα από ένα χρηματιστήριο της Υγείας. Θα υπάρχει η “ταρίφα” που έχουν βάλει για μεγάλες, μεσαίες και μικρές επεμβάσεις και ταυτόχρονα παράνομο “φακελάκι” για να πάρει προτεραιότητα όποιος δώσει τα περισσότερα. Ο κόσμος θα αναγκάζεται να πουλάει υπάρχοντά του, κάτι που μας γυρίζει χρόνια πίσω.
Ούτε μπορούμε οι υγειονομικοί να λειτουργούμε με βάση το χρήμα που θα παίρνουμε άμεσα από τους ασθενείς μας. Είναι ένας παράγοντας αντιστρόφως ανάλογος με την κατάλληλη παροχή υγείας. Θα αναπτύξει ανταγωνισμό για το ποιος θα μπει και σε ποιο χειρουργείο. Από την άλλη, τα λεφτά που δίνουν στο προσωπικό για τα απογευματινά χειρουργεία δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες. Εμείς διεκδικούμε μεγαλύτερες αυξήσεις, να είναι στον μισθό μας για τη δουλειά μας στην πρωινή λειτουργία. Ούτως ή άλλως, έτσι όπως είναι τα νοσοκομεία δεν υπάρχει το προσωπικό αριθμητικά για να καλύψει και την απογευματινή λειτουργία. Ό,τι και να λένε, ό,τι και να νομοθετήσουν, θα προσανατολιστεί όλη η δουλειά για το απόγευμα εις βάρος της πρωϊνής λειτουργίας.
Πώς θα γίνεται η εκπαίδευση των ειδικευομένων σε συνθήκες έλλειψης προσωπικού; Δουλεύουν εξαντλητικά ωράρια, χωρίς ρεπό, χωρίς χρόνο που να μπορούν να αφιερώσουν οι ελάχιστοι επικουρικοί επιμελητές. Η ιδιωτικοποίηση θα σημάνει κυνήγι κέρδους κι άρα κάθε χειρουργείο θα πρέπει να είναι σύντομο κι αποδοτικό κι όχι εκπαιδευτικό γιατί απαιτεί περισσότερο χρόνο. Ήδη γίνεται η προσπάθεια ιδιωτικοποίησής της μέσα από διάφορα courses επί πληρωμή, στον δρόμο της ιδιωτικοποίησης της Παιδείας. Γι' αυτό παλεύουμε μαζί με τις σχολές και στηρίζουμε τη συνέχεια των καταλήψεων.
Στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι τα νοσοκομεία θα νοικιάζουν τις χειρουργικές αίθουσες που μένουν κλειστές σε ιδιώτες. Όπως δήλωσε και ο ίδιος ο Άδωνις, ένας χειρουργός με την ομάδα του μπορεί να κάνει χρήση της χειρουργικής αίθουσας έναντι πληρωμής. Αντί να προσλάβει προσωπικό, που περιμένει στις λίστες, θέλουν να φτιάξουν ομάδες υγειονομικών που θα πουλάνε την εργασία τους με ατομικές συμβάσεις, εκτός της αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας. Και αυτό θα επηρεάσει ακόμα παραπέρα και τις κλίνες. Ήδη συμβαίνει να παίρνουν τα μονόκλινα των πάνω ορόφων όσοι έχουν να πληρώσουν, ενώ στους κάτω να επικρατούν τα ράντζα για τους πιο φτωχούς.
Κάνουν περικοπές για να εξοικονομήσουν χρήματα, αλλά την ίδια ώρα προχωρούν σε σπατάλες όταν πρόκειται να μπουν στις τσέπες των αφεντικών στην Ιδιωτική Υγεία. Για παράδειγμα η μεταφορά ασθενών σε ιδιωτικές κλίνες ΜΕΘ, λόγω έλλειψης στο νοσοκομείο, η οποία γίνεται και από ιδιωτικό ΕΚΑΒ, κοστίζει διπλά και τριπλά στο Δημόσιο. Όπως το υπουργείο έδινε 20.000 ευρώ στο μίνι μάρκετ του βιαστή Μίχου για χλωρίνες, έτσι θα κάνουν δώρα στους αντίστοιχους της ιδιωτικής Υγείας για να νοσηλεύουν τα περιστατικά. Σπατάλη που κάνουν και με τους εργολάβους σε καθαριότητα, φύλαξη και σίτιση, οι οποίοι κοστίζουν παραπάνω από τους μισθούς των εργαζόμενων και με χειρότερες υπηρεσίες.
Όλα αυτά τα βήματα, που παρουσιάζονται ως “ρεαλιστική” λύση στις διεκδικήσεις μας για μαζικές προσλήψεις προσωπικού και αυξήσεις στους μισθούς, σπρώχνουν προς την πλήρη ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ. Είναι ψέματα ότι ο κόσμος στα νοσοκομεία βλέπει θετικά αυτές τις αλλαγές. Η πλειοψηφία είναι ενάντια και φάνηκε στις κινητοποιήσεις αυτών των ημερών ενάντια στα απογευματινά χειρουργεία. Δεν θέλει να συμμετέχει στην ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ, από τους γιατρούς και τους ειδικευόμενους μέχρι το νοσηλευτικό και βοηθητικό προσωπικό. Ξέρουν ότι αυτές οι αλλαγές δεν θα προσφέρουν ούτε επιστημονικά ούτε καλύτερες παροχές Υγείας, παρά μόνο ξεζούμισμα του ασθενή».
Διαλύουν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας που βρίσκεται σε διαβούλευση προβλέπει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, τη δυνατότητα των γιατρών του ΕΣΥ να δουλεύουν και ιδιωτικά, άροντας την πλήρη και αποκλειστική απασχόλησή τους στα δημόσια νοσοκομεία. Παρουσιάζεται ως ακόμα μία ρύθμιση που δίνει οικονομικό κίνητρο στους γιατρούς να παραμείνουν στο ΕΣΥ.
Ουσιαστικά, πρόκειται για την επαναφορά του ανεφάρμοστου νόμου Πλεύρη-Γκάγκα με περισσότερες διευκολύνσεις στην άσκηση του επαγγέλματος ιδιωτικά. Η μία όψη είναι ότι, με ακόμη ένα μέτρο, οι ασθενείς που επισκέπτονται το δημόσιο νοσοκομείο, για να αντιμετωπίσουν τη λίστα αναμονής και την ταλαιπωρία, θα μπουν στην πίεση να γίνουν “πελάτες” στο απογευματινό ιατρείο ή στην κλινική που θα δουλεύει ο γιατρός που θα τους εξυπηρετήσει. Η άλλη όψη είναι η ακόμα μεγαλύτερη υποβάθμιση της ποιότητας και απορρύθμιση της λειτουργίας των νοσοκομείων. Η πλειοψηφία των γιατρών του ΕΣΥ, που δουλεύουν ήδη παραπάνω ώρες σε εξοντωτικές βάρδιες και εφημερίες, δεν θα έχουν χρόνο ούτε αντοχή να κάνουν και “δεύτερη” δουλειά. Αυτό θα ισχύει μόνο πάλι για τους μεγαλογιατρούς/διευθυντές που δεν λογοδοτούν πουθενά για το πού θα βρίσκονται στο ωράριό τους.
Άλλη βασική ρύθμιση του νομοσχεδίου αφορά στον -αποτυχημένο την προηγούμενη διετία- θεσμό του Προσωπικού Γιατρού. Σύντομα θα κληθούν όλοι να εγγραφούν υποχρεωτικά στον θεσμό, ενώ αυτή τη στιγμή είναι εγγεγραμμένος μόνο ο μισός πληθυσμός. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι, πέρα από τους γιατρούς στις δημόσιες δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και τους συμβεβλημένους γιατρούς με τον ΕΟΠΥΥ, θα συμπεριληφθούν και οι ιδιώτες παθολόγοι και γενικοί γιατροί, οι οποίοι όμως θα πληρώνονται ιδιωτικά. Σε περιοχές που δεν υπάρχει κάλυψη με ειδικευμένο γιατρό για να γίνει προσωπικός, το κενό αυτό θα καλύπτουν οι αγροτικοί γιατροί. Δηλαδή γιατροί που μόλις αποφοίτησαν από τη σχολή και δεν έχουν εμπειρία ούτε προφανώς ειδίκευση στην Παθολογία. Ο εγκληματικός παραλογισμός της κυβερνητικής πολιτικής στη διαχείριση της Υγείας συνεχίζεται.
Ο θεσμός του Προσωπικού Γιατρού ήρθε πριν δύο χρόνια για να στηρίξει -υποτίθεται- την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, η οποία είναι καθοριστική και για την πρόληψη και για να αντιμετωπίζει περιστατικά, ώστε να μην φορτώνονται ακόμα περισσότερο τα νοσοκομεία. Ο ουσιαστικός λόγος είναι ότι ο θεσμός φτιάχτηκε με στόχο να διαλύσουν τα Κέντρα Υγείας, που είναι τα κάστρα της Πρωτοβάθμιας. Ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό μετακινούνται από εκεί για να μπαλώσουν τρύπες των νοσοκομείων δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Σαν να μην έφταναν αυτά, περιορίζει την εξέταση του ασθενή από τον προσωπικό γιατρό του ΕΣΥ στα 15 λεπτά. Πώς θα εξασφαλιστεί η πλήρης εξέταση όταν υπάρχει τέτοιος χρονικός περιορισμός; Μήπως καλύτερα να πάμε σε ιδιώτη γιατρό και ας πληρώσουμε; Αυτό θα είναι το δίλημμα.

22/2, Αθήνα. Φωτό: Μάνος Νικολάου
Οι Συμβασιούχοι είναι πολύτιμοι
Η μάχη για να ενισχυθεί το ΕΣΥ είναι άρρηκτα δεμένη με τη μάχη για τη μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων. Στα νοσοκομεία οι δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι με συμβάσεις κάθε είδους και οι επικουρικοί φτάνουν σήμερα κοντά στο 40% του συνολικού προσωπικού που βρίσκεται σε όλα τα πόστα: από γιατρούς και νοσηλευτές μέχρι διοικητικούς, τραυματιοφορείς, τη φύλαξη και την καθαριότητα. Προσωπικό που κάνει την ίδια δουλειά με τους μόνιμους, αλλά αμείβεται λιγότερο, δουλεύει με ελαστικές σχέσεις εργασίας και περιορισμένα δικαιώματα και πάνω απ' όλα με την ανασφάλεια ότι μετά από λίγους μήνες δεν θα βρίσκεται στη δουλειά. Το υπουργείο Υγείας και η κυβέρνηση μετά τον εμπαιγμό την περίοδο της πανδημίας που έλεγε “βάλτε πλάτη και θα μονιμοποιηθείτε” συνέχισε προεκλογικά με το “δεν θα φύγει κανείς” για να καταλήξει τώρα στην επίθεση.
Πρώτος στόχος οι 6.000 συμβασιούχοι ορισμένου χρόνου (ΣΟΧ) στις υπηρεσίες της καθαριότητας, της φύλαξης και της σίτισης, που μέχρι τις 30 Ιούνη θα έχουν απολυθεί για να αντικατασταθούν από εργολαβικές εταιρίες χωρίς δυνατότητα επαναπρόσληψης. «Αυτό το Υπουργείο δεν είναι της Υγείας, είναι των εργολάβων και της ανεργίας», φώναζαν οι ΣΟΧ στην πανυγειονομική απεργία στις 22 Φλεβάρη. Στα νοσοκομεία Άγιος Σάββας και Σωτηρία, όπως και σε άλλα της Περιφέρειας, οι διοικήσεις επέσπευσαν τους διαγωνισμούς για ανάθεση εργολάβων και οι εργαζόμενες/οι της καθαριότητας απολύθηκαν.
Οι ΣΟΧ της καθαριότητας, που στην πλειοψηφία τους δούλευαν πιο πριν σε εργολάβους, έδωσαν και συνεχίζουν να δίνουν μάχη για να μην ξαναγυρίσουν εκεί. Μισθοί πείνας και απληρωσιά, απάνθρωπες συνθήκες εργασίας, κακοποίηση και μαφιόζικη εργοδοτική τρομοκρατία, απολύσεις με το παραμικρό. Αυτός είναι ο κανόνας, αλλά χωρίς εξαιρέσεις, στα ιδιωτικά συνεργεία καθαριότητας. Και ταυτόχρονα είναι σπατάλη στα υπερχρεωμένα ταμεία των νοσοκομείων, καθώς στοιχίζουν τα διπλάσια από τους μισθούς των εργαζομένων με απευθείας σύμβαση με το νοσοκομείο.
Ταυτόχρονα είναι κίνδυνος-θάνατος για τη δημόσια Υγεία. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνες, το 13% των νοσηλευόμενων ασθενών προσβάλλονται από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, την ώρα που στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι 5%. Οι επιπλοκές από αυτές τις λοιμώξεις παρατείνουν τη νοσηλεία, ενώ στις ευπαθείς ομάδες μπορούν να αποβούν ακόμα και θανατηφόρες. Η υπηρεσία της καθαριότητας είναι καθοριστικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ασφαλούς λειτουργίας ενός νοσοκομείου.
Για λόγους κέρδους, η ποιότητα υπηρεσιών που προσφέρουν τα ιδιωτικά συνεργεία είναι ένα σκάνδαλο, που μόνο με την έλλειψη τηλεδιοίκησης στα τρένα μπορεί να συγκριθεί. Το προσωπικό που προσλαμβάνουν είναι χωρίς εμπειρία, ανεκπαίδευτο και ελάχιστο σε αριθμό. Οι ΣΟΧ του Αγίου Σάββα κέρδισαν τα ασφαλιστικά μέτρα για να επιστρέψουν στη δουλειά, καθώς η εργολαβική εταιρία που μπήκε δουλεύει με το μισό προσωπικό περίπου σε σχέση με πριν, που ήδη ήταν λειψό, και μάλιστα σε ογκολογικό νοσοκομείο. Δεν τηρούνται ούτε τα πρωτόκολλα υγιεινής, νερώνουν τις χλωρίνες, υπάρχει περιορισμός στα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιούν, ακόμα και στις σακούλες σκουπιδιών.
Ο Άδωνις και οι διοικήσεις σε θέση ντήλερ των εργολάβων είναι επικίνδυνοι για τη δημόσια Υγεία. Το καλύτερο για όλους μας είναι να απολυθούν αυτοί και να μονιμοποιηθούν οι πολύτιμες καθαρίστριες, που έχουν και την αίσθηση ευθύνης και την εμπειρία να κρατούν το νοσοκομείο καθαρό, όπως το έκαναν την περίοδο της πανδημίας.

Εκβιασμοί ασθενών
Το μάρμαρο των “έξυπνων” και “δημιουργικών” σχεδίων του Άδωνι και της κυβέρνησης θα κληθούμε να το πληρώσουμε όλοι και όλες εμείς ως χρήστες των υπηρεσιών Υγείας. Η τεράστια λίστα της αναμονής των χειρουργείων που υπουργείο και κυβέρνηση κάνουν ό,τι μπορούν για να επιβαρυνθεί περισσότερο, θα αναγκάσει πολλούς να πληρώσουν από εκατοντάδες μέχρι χιλιάδες ευρώ το “νόμιμο φακελάκι” των απογευματινών χειρουργείων. Δεν είναι μόνο τα χειρουργεία των δημόσιων νοσοκομείων που δουλεύουν στο κόκκινο, αλλά όλα τα τμήματα. Για μια απλή ακτινογραφία, πόσο μάλλον για αξονική ή μαγνητική, η δυσκολία να υπάρχει διαθέσιμο ραντεβού στο ΕΣΥ έχει αναγκάσει μαζικά τον κόσμο να στραφεί σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα.
Οι ασφαλισμένοι, σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο, θα επιβαρύνονται παραπάνω και για τις εξετάσεις σε συμβεβλημένα τέτοια κέντρα. Προβλέπεται, πέρα από το ποσοστό συμμετοχής που ήδη πληρώνεται, η καταβολή ενός ευρώ ανά παραπεμπτικό για την εκτέλεση διαγνωστικών εξετάσεων βιολογικών υλικών και τριών ευρώ ανά παραπεμπτικό για την εκτέλεση απεικονιστικών ελέγχων. Επίσης, χαράτσι ένα ευρώ για κάθε εκτέλεση συνταγής στο φαρμακείο, ενώ πέντε ευρώ θα κοστίζει η διενέργεια εμβολιασμού για τον κορονοϊό.
Ταυτόχρονα, στα φάρμακα ήδη έχει αλλάξει το κόστος συμμετοχής των ασφαλισμένων με τρία ευρώ χαράτσι ανά σκεύασμα στα γενόσιμα φάρμακα. Ειδικά σε ανθρώπους με βαριές και χρόνιες παθήσεις που για μεγάλο διάστημα ή και μόνιμα χρειάζεται να αγοράζουν πολλά σκευάσματα, όπως καρκινοπαθείς, άτομα με σχιζοφρένεια, με κινητικά ή νοητικά προβλήματα και αναπηρίες, αυτή η αύξηση αποτελεί τεράστιο πλήγμα. Αυτή η ομάδα των ανθρώπων που στην πλειοψηφία τους αντιμετωπίζουν και μεγαλύτερο πρόβλημα επιβίωσης και γι' αυτό έχουν 0% συμμετοχή, τώρα θα χρειάζονται δεκάδες ευρώ τον μήνα για την απαραίτητη αγωγή τους.
Η έκθεση της Eurostat με τίτλο «Ανεκπλήρωτες ανάγκες για ιατρικές εξετάσεις το 2022» είναι αποκαλυπτική. Η Ελλάδα έκοψε πρώτη το νήμα με διαφορά σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, με έναν στους έξι πολίτες να δηλώνουν ότι δεν κατάφεραν να κάνουν εξετάσεις λόγω της φτώχειας και της τεράστιας λίστας αναμονής. Το 2024 η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη. Η δήλωση της κόρης του καρκινοπαθή στην Κρήτη που αυτοκτόνησε τα λέει όλα και συγκλονίζει: «Αυτός ήταν ο πατέρας μου. Καρκινοπαθής σε προχωρημένο στάδιο που διαλύθηκε μέσα στο διαλυμένο ΕΣΥ, με εξετάσεις που έπρεπε να κάνει εκτός νοσοκομείου, με το εξαντλημένο φάρμακο της χημειοθεραπείας που έπρεπε να βρει και να φέρει ο ίδιος στο νοσοκομείο, χωρίς καμία ψυχολογική υποστήριξη, από τον Άννα στον Καϊάφα με το port για τη χημειοθεραπεία ήδη έναν μήνα στο σώμα του και τελικά αυτοκτόνησε την Κυριακή το μεσημέρι».
Απέναντι στην κυβέρνηση που διαλύει το ΕΣΥ για να το παραδώσει στα νύχια των αρπακτικών της αγοράς, απαντάμε “οι ζωές μας πάνω από τα κέρδη τους” και παλεύουμε στο πλάι των υγειονομικών για να ανατρέψουμε τις πολιτικές που δολοφονούν από τα νοσοκομεία και τα Τέμπη μέχρι την Πύλο και τη Γάζα.

