Ακόμα και οι ακραία νεοφιλελεύθερες εφημερίδες, σαν την Καθημερινή, που υποστηρίζουν με σθένος -και με χυδαίες επιθέσεις στους συνδικαλιστές, το εργατικό κίνημα και την αριστερά- τις “προσπάθειες “διάσωσης της χώρας” αναγκάζονται τώρα να παραδεχτούν ότι το τέλος της διαδρομής έχει πια ζυγώσει. “Όλοι οι εμπλεκόμενοι συμφωνούν“ γράφει στο πρωτοσέλιδο της η Καθημερινή της περασμένης Κυριακής (16 Οκτωβρίου 2011), “ότι θα ήταν καλό να αποφευχθεί μια πλήρης χρεοκοπία... Ωστόσο είναι αμφίβολο εάν κάτι τέτοιο είναι εφικτό.”
Το χρέος του ελληνικού δημοσίου έχει φτάσει πλέον σε τέτοια επίπεδα που καθιστούν την εξυπηρέτησή του -για να μην μιλήσουμε για την αποπληρωμή του- απλά αδύνατη. Σύμφωνα με τις επίσημες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου το δημόσιο χρέος, από το 127% το 2009, θα φτάσει στο 189% του ΑΕΠ το 2012. Οι τόκοι για την εξυπηρέτηση αυτού του δυσθεώρητου χρέους αποτελούν τη μεγαλύτερη δαπάνη στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2012 που κατάθεσε ο Βενιζέλος: το δημόσιο θα καταβάλει για τόκους και μόνο στους τραπεζίτες, τα κερδοσκοπικά hedge funds και τους κάθε λογής ομολογιούχους περισσότερα μέσα στο 2012 από όσα θα πληρώσει για τους μισθούς και τις συντάξεις όλων των εργαζομένων του δημοσίου. Οι τόκοι και τα χρεολύσια, δηλαδή τα “δανεικά” που πρέπει να επιστρέψει στους κατόχους των παλιών ομολόγων που λήγουν, ξεπερνούν τα 50 δις: για κάθε 100 ευρώ που παράγουν οι εργαζόμενοι στη χώρα μας, οι τραπεζίτες διεκδικούν να αρπάξουν αμέσως τα 25 -και αυτό χωρίς να υπολογίσουμε το μερίδιο που εισπράττουν από τα ιδιωτικά χρέη. Καμιά οικονομία δεν είναι σε θέση να αντέξει μια τέτοια προκλητική αφαίμαξη -ιδιαίτερα μέσα σε μια περίοδο όπου το παγκόσμιο σύστημα ετοιμάζεται να βυθιστεί σε μια νέα, «διπλή» ύφεση.
Η αδυναμία αυτή έχει σπρώξει την Μέρκελ, τον Σαρκοζί, τον Τρισέ και τους άλλους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αναζήτηση μιας νέας «λύσης» για το ελληνικό πρόβλημα. Η συμφωνία της 21ης Ιούλη είναι κατά γενική ομολογία ήδη ξεπερασμένη. Για να γίνει το ελληνικό χρέος βιώσιμο, θα πρέπει, λένε τώρα, το «κούρεμα» να είναι πολύ πιο βαθύ από όσα προέβλεπαν οι συμφωνίες του Ιούλη. Οι νέες προτάσεις μιλάνε για ένα «κούρεμα» της τάξης του 50% -αυτή τη φορά ακόμα και χωρίς την συγκατάθεση των πιστωτών. Μια μονομερής αλλαγή του ποσού, των επιτοκίων ή του χρόνου αποπληρωμής ενός δανείου αποτελεί «πιστωτικό γεγονός» για τις αγορές. Με απλά λόγια κήρυξη χρεοκοπίας.
Κούρεμα
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης -ναι τα ίδια που μας έλεγαν δυο χρόνια τώρα ότι πρέπει να αποδεχτούμε τις περικοπές γιατί μια χρεοκοπία θα είναι καταστροφή για τη χώρα- ανακαλύπτουν αυτές τις μέρες τα «θετικά και τα αρνητικά» ενός κουρέματος, έστω και μη συναινετικού, κατά 50%. Ένα γενναίο «haircut» γράφει η Καθημερινή θα αποκόψει μεν την Ελλάδα από τις χρηματαγορές (από 5 ως 20 χρόνια συμφώνα με τον αρθρογράφο) αλλά θα κάνει το χρέος «βιώσιμο».
Πρόκειται για ψέμα. Στην πραγματικότητα το χρέος δεν πρόκειται να γίνει βιώσιμο πολύ απλά γιατί οι νέες «λύσεις» που ετοιμάζουν συνεχίζουν, παρά τις αντιδράσεις που βλέπουμε αυτές τις μέρες από την πλευρά των τραπεζιτών, να είναι κομμένες και ραμμένες στα μέτρα των πιστωτών. Οι νέες θυσίες για τις οποίες κάνει λόγο η Καθημερινή θα έχουν ένα και μοναδικό στόχο: να συνεχίσουν οι τραπεζίτες, εγχώριοι και μη, να απομυζούν την εργατική τάξη της Ελλάδας -μέχρι εκεί που δεν πάει άλλο.
Τις λεπτομέρειες των νέων σχεδίων κανένας δεν τις ξέρει ακόμα. Η εμπειρία όμως από την χρεοκοπημένη, πλέον, συμφωνία της 21ης Ιούλη είναι ενδεικτική.
Πρώτα απ’ όλα το κούρεμα, είναι σχεδόν βέβαιο, δεν θα αφορά, παρά μόνο σε ένα κομμάτι του δημόσιου χρέους. Η Καθημερινή υπολογίζει ότι από τα 350 δις που χρωστάει το ελληνικό δημόσιο, τα 150 τουλάχιστον θα εξαιρεθούν: θα εξαιρεθούν, καταρχάς, τα 70 δις που έχει εισπράξει η Ελλάδα από την Τρόικα. Ύστερα θα εξαιρεθούν τα 60 δις των ομολόγων που βρίσκονται σήμερα στην κατοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας -παρόλο που ο Τρισέ έχει αγοράσει αυτά τα ομόλογα από την δευτερογενή αγορά σε τιμή ευκαιρίας. Και τα 12,5 δις που έχει δανειστεί το ελληνικό δημόσιο «βραχυπρόθεσμα», με έντοκα γραμμάτια (τίτλοι διάρκειας τριών ως δώδεκα μηνών) θα εξαιρεθούν. Αυτό που απομένει για να «κουρευτεί» είναι στην καλύτερη περίπτωση ένα χρέος 200 δισεκατομμυρίων.
Ακόμα και αν ήταν κυριολεκτικό το 50%, το δημόσιο χρέος θα παρέμενε ακόμα και μετά το κούρεμα πάνω από τα 100+150=250 δισεκατομμύρια -στο 125% του ΑΕΠ δηλαδή. Με άλλα λόγια, στα ίδια ακριβώς επίπεδα που μας έσπρωξαν στην «αγκαλιά» της Τρόικας πριν από δυο χρόνια. Είναι γελοίο να παρουσιάζει κανείς αυτή τη «λύση» σαν μόνιμη.
Ακόμα χειρότερα, το 50% θα είναι τόσο πραγματικό όσο και το 21% της συμφωνίας του Ιούλη. Δηλαδή καθαρά εικονικό. Οι ομολογιούχοι δεν θα έχαναν ούτε ένα σεντς με τη συμφωνία του Ιούλη. Το 21% υπολογίστηκε απλά από τα «διαφυγόντα κέρδη». Η συμφωνία έδινε στους πιστωτές τη δυνατότητα να διαλέξουν ανάμεσα σε τέσσερα διαφορετικά «σενάρια». Από αυτά μόνο ένα προέβλεπε πραγματικά μείωση της ονομαστικής αξίας -και επιδοτούσε για αυτό τους τραπεζίτες που θα το επέλεγαν με ένα γενναίο επιτόκιο. Με βάση τις σημερινές τιμές των ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, οι επενδυτές έβγαιναν καθαρά κερδισμένοι.
Το ίδιο θα ισχύσει σίγουρα και για το νέο κούρεμα. Οι ομολογιούχοι θα μπορούν να ανταλλάξουν τα παλιά τους ομόλογα (που είχαν επιτόκια της τάξης του 2,5% ή 3%) με νέα, μειωμένης μεν ονομαστικής αξίας αλλά με πολύ μεγαλύτερα επιτόκια. Το «κέρδος» που θα έχει το ελληνικό δημόσιο θα είναι πολύ μικρότερο από το 50%. Το δημόσιο χρέος θα παραμείνει στα επίπεδα του 2010 και του 2011. Και οι θυσίες θα συνεχίσουν να είναι «μονόδρομος» -για να μην... χρεοκοπήσει η χρεοκοπημένη χώρα.
Το δημόσιο χρέος έχει γίνει θηλιά στο λαιμό άκόμα και της ίδιας της άρχουσας τάξης. Οι οικονομολόγοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου -αν οι κυβερνήσεις, οι κεντρικές τράπεζες και οι διεθνείς οργανισμοί δεν πάρουν άμεσα μέτρα, ο πλανήτης (και πρώτα απ’ όλα η Ευρωζώνη και η Ευρώπη) κινδυνεύει να βυθιστεί άμεσα σε μια νέα Μεγάλη Ύφεση σαν της δεκαετίας του 1930. Λύσεις, όμως, που δεν θα θίξουν τον πλούτο (πραγματικό ή εικονικό) των πλούσιων και των ισχυρών δεν υπάρχουν. Και λύσεις που να στρέφονται ενάντια στα συμφέροντά τους, οι άρχουσες τάξεις και οι κυβερνήσεις τους ποτέ δεν πρόκειται να πάρουν.
Μόνο οι εργάτες μπορούν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό του χρέους -με τον ίδιο τρόπο που «λύνονται» όλοι οι γόρδιοι δεσμοί: κόβοντάς τον. Η απάντηση στο χρέος είναι μία: παύση πληρωμών και διαγραφή του χρέους. Ούτε ένα σεντς από τον ιδρώτα μας στους κερδοσκόπους και τους τραπεζίτες.
Φυσικά η Μέρκελ και ο Σαρκοζί θα τρέξουν να μας πετάξουν αμέσως έξω από την Ευρωζώνη αν τολμήσουμε να θίξουμε τα «ιερά» συμφέροντα των κερδσκόπων. Αλλά δεν χρειάζεται να περιμένουμε τόσο πολύ: το ευρώ έχει μετατραπεί σε θερμοκήπιο της κρίσης. Έχει μετατραπεί και αυτό σε γόρδιο δεσμό και χρειάζεται μια ανάλογη λύση: αποδέσμευση, έξοδος εδώ και τώρα.
Διαβάστε επίσης