Με τη δύναμη των εργατών

Καταρχάς το επιχείρημα ότι θα αποκοπούμε από τις χρηματαγορές είναι γελοίο. Έτσι και αλλιώς κανένας δεν μας δανείζει -πέρα από την Τρόικα που και αυτή δίνει μόνο τόσα όσα χρειάζονται για να ξεπληρώνονται τα παλιά δάνεια.

Πέρα από τις γελοιότητες, όμως, το σενάριο στο οποίο αναφέρεται ο Σημίτης δεν έχει καμιά σχέση με το δικό μας. Η καταστροφή που περιγράφει μπορεί πραγματικά να έρθει -αν αφήσουμε την Μέρκελ, τον Τρισέ και τον Βενιζέλο να μας οδηγήσουν στην δική τους «ελεγχόμενη χρεοκοπία», στο «50% κούρεμα» και τα άλλα σχέδια που απεργάζονται. Η καταστροφή θα έρθει πραγματικά αν δεν κόψουμε τον γόρδιο δεσμό του χρέους. Αν δεν κόψουμε τον γόρδιο δεσμό του ευρώ. Αν αφήσουμε τον έλεγχο της οικονομίας και της κοινωνίας στα χέρια τους.

Για αυτό μιλάμε για εργατικό έλεγχο. Για έλεγχο σε κάθε βαθμίδα της παραγωγής και της οικονομίας από τους ίδιους τους ανθρώπους που δουλεύουν και παράγουν. Από το επίπεδο της επιχείρησης -του γραφείου, του εργοταξίου ή του εργοστάσιου- μέχρι την κορυφή της κοινωνίας.

Παραγωγή

Το πρώτο πράγμα που θα επιχειρήσουν οι κάθε λογής «επενδυτές» μόλις η χώρα πλησιάσει στην χρεοκοπία θα είναι να πάρουν τις περιουσίες «τους» και να φύγουν. Ήδη, με την αβεβαιότητα που κυριαρχεί, οι πλούσιοι έχουν στείλει μέσα στους προηγούμενους μήνες δισεκατομμύρια ευρώ στις τράπεζες της Ελβετίας. Γραμμές παραγωγής, μηχανές, πρώτες ύλες -ό,τι μπορούν τα αφεντικά να “σηκώσουν” έχουν αρχίσει από τώρα να “κάνουν φτερά”.

Μόνο η εργατική τάξη έχει τη δυνατότητα να σταματήσει αυτή την αφαίμαξη. Οι τραπεζοϋπάλληλοι είναι αυτοί που μπορούν να μπλοκάρουν τα εμβάσματα των πλουσίων προς την Ελβετία. Και ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν ότι τα ταμεία των τραπεζών και τα ATM θα μείνουν ανοιχτά για την εργατική τάξη και τους φτωχούς, για να μπορούν να συνεχίσουν να εισπράττουν τους μισθούς τους και τις συντάξεις τους.

Ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή, από ό,τι κατά κανόνα κάνουν οι κυβερνήσεις που οδηγούν τις οικονομίες τους στην χρεοκοπία. Ακριβώς το αντίθετο από ότι έκανε, για παράδειγμα, ο Ντουάλντε, ο πρόεδρος που «χρεοκόπησε» την Αργεντινή το 2002. Ο Ντουάλντε αντί να μπλοκάρει τους λογαριασμούς της άρχουσας τάξης μπλόκαρε τους λογαριασμούς των φτωχών -αρπάζοντας ένα γερό κομμάτι από τις μικροκαταθέσεις τους στο τέλος.

Και δεν είναι μόνο οι τράπεζες. Στην Αργεντινή, στη μεγάλη κρίση του 2001, τα αφεντικά έκλεισαν και τα σούπερ μάρκετ, απειλώντας τις πόλεις με λιμό. Αυτό που ακολούθησε ήταν επιθέσεις και εισβολές που σε πολλές περιπτώσεις κατέληξαν απλά σε πλιάτσικο και χάος. Ο έλεγχος των εργαζομένων μπορεί να τα αποτρέψει όλα αυτά: και να εμποδίσει τα αφεντικά να κλείσουν τα καταστήματα τους και να κρύψουν τα εμπορεύματα (γιατί μπορεί την δόξα των μαυραγοριτών να μην την ζήλεψε κανένας, τις περιουσίες που έκαναν, όμως, τις ζηλεύουν, σίγουρα, όλα τα αφεντικά) και να εξασφαλίσουν ότι κανένας εργαζόμενος, συνταξιούχος, άνεργος ή φτωχός δεν θα ξεμείνει από ρούχα, καύσιμα και τρόφιμα.

Φυσικά αυτά όλα δεν μπορούν να γίνουν ομαλά. Οι τραπεζίτες δεν θα επιτρέψουν ποτέ στους τραπεζοϋπάλληλους να αποφασίζουν που θα πηγαίνουν τα λεφτά “τους”-όπως ποτέ δεν πρόκειται η διοίκηση της ΔΕΗ να επιτρέψει στους εργαζόμενους να αποφασίζουν αν θα εκδοθούν οι λογαριασμοί με το χαράτσι ή όχι.

Ούτε μπορεί να τα κάνει μια “προοδευτική, αριστερή κυβέρνηση” που θα προκύψει μέσα από κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Ακόμα και αν είχαν τη θέληση και τη δύναμη -δεν έχουν κανένα από τα δυο- οι “θεσμοί της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας” να επιβάλουν λύσεις που θα στρέφονται ενάντια στα συμφέροντα των πλούσιων και των ισχυρών, σίγουρα δεν θα έχουν το χρόνο: μέχρι να γίνουν οι εκλογές, να ψηφιστεί η κυβέρνηση της Αριστεράς, να συγκροτηθεί η νέα Βουλή “σε σώμα”, να κατατεθούν τα νομοσχέδια, τα ψηφιστούν -και πάει λέγοντας- τα αφεντικά δεν θα έχουν αφήσει ούτε ένα σεντς στους λογαριασμούς τους και ούτε μια κονσέρβα στις αποθήκες των καταστημάτων.

Μόνο υπό έναν όρο δέχονται τα αφεντικά να ανέβει ομαλά μια κυβέρνηση της αριστεράς στην εξουσία: αν τους εγγυηθεί, εκ των προτέρων, ότι δεν θα κάνει τίποτα από όλα αυτά -όπως έκανε, για παράδειγμα, η “αριστερή” κυβέρνηση του Πρόντι στην Ιταλία. ‘Η η κυβέρνηση του ΑΚΕΛ στην Κύπρο.

Σύγκρουση

Εργατικός έλεγχος σημαίνει σύγκρουση με τα αφεντικά. Σημαίνει ότι οι εργάτες δεν περιορίζονται μόνο σε μια κατάληψη του χώρου δουλειάς. “Καταλαμβάνουν” όλη την επιχείρηση: από τις αποθήκες μέχρι το γραφείο του αφεντικού, το λογιστήριο και -με τη βοήθεια των εργαζομένων στις τράπεζες- τους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Μα αυτό σημαίνει ανατροπή ολόκληρου του συστήματος, θα πούνε κάποιοι. Σημαίνει κατάληψη της ίδιας της εξουσίας από τους εργάτες. Ναι, ακριβώς αυτό σημαίνει. Ο συντονισμός των επιτροπών εργατικού ελέγχου από όλους τους χώρους θα καταλάβει και την κεντρική εξουσία, όπως έκαναν τα σοβιέτ στον κόκκινο Οκτώβρη του 1917. Οι εργάτες έχουν τη δική τους λύση για κάθε πρόβλημα που βρίσκουν μπροστά τους σε αυτή την πορεία.