Μπορεί να εξελίσσονται δυο πόλεμοι μέσα και δίπλα στην Ευρώπη, όμως οι ΗΠΑ δεν παύουν να ζεσταίνουν το μέτωπο που τους ενδιαφέρει περισσότερο, την Άπω Ανατολή. Την περασμένη βδομάδα η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και οι ΗΠΑ έκαναν μεγάλης κλίμακας κοινές ναυτικές ασκήσεις με τη συμμετοχή αεροπλανοφόρου. Οι συγκεκριμένες ασκήσεις είχαν σαν σενάριο μια πιθανή σύγκρουση με τη Βόρεια Κορέα, αλλά δεν ήταν παρά ένα επεισόδιο σε μια συμφωνημένη σειρά ασκήσεων που θα κρατήσουν τρία χρόνια και στο κέντρο τους έχουν την Κίνα.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν έχει μειώσει, αντίθετα έχει επιταχύνει την πόλωση στην Ανατολική Ασία. Πέρσι τον Αύγουστο, ο Μπάιντεν συναντήθηκε με τους ηγέτες της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας στο Λευκό Οίκο και υπέγραψαν μια τριπλή συμφωνία “ασφάλειας”, την JAROKUS. Οι ΗΠΑ ξέρουν πλέον ότι δεν έχουν ελπίδες να συσπειρώνουν πίσω τους τον πλανήτη σαν αδιαμφισβήτητοι πλανητάρχες. Στον ΟΗΕ μετράνε περισσότερο τα βέτο τους και όχι οι πρωτοβουλίες τους. Ελλείψει μιας γενικευμένης ηγεμονίας, προχωράνε με “συμμαχίες προθύμων”. Στον Ειρηνικό έστησαν την AUKUS με τη Βρετανία και την Αυστραλία το 2021, έχουν φτιάξει άλλες συμμαχίες για να συμπεριλάβουν την Ινδία, σπρώχνουν το ΝΑΤΟ να αναλάβει ρόλο, αλλά ξέρουν ότι σε περίπτωση πολέμου αυτοί που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή θα είναι η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, γι’αυτό και κάνουν διαρκείς προσπάθειες να δυναμώσουν αυτό το τρίγωνο.

Πιέσεις

Στις 10 Απρίλη ο Ιάπωνας πρωθυπουργός και ο πρόεδρος των Φιλιππίνων βρέθηκαν μαζί στο Λευκό Οίκο και έκαναν κοινή δήλωση μαζί με τον Μπάιντεν ενάντια σε “όποιον” αμφισβητεί την κυριαρχία των νησιών τους, δηλαδή την Κίνα. Οι στρατιωτικοί συντάκτες τον τελευταίο μήνα διαρρέουν πληροφορίες ότι οι πιέσεις στην Ιαπωνία από πλευράς ΗΠΑ όλο και μεγαλώνουν. Βάζουν στο τραπέζι να στηθεί κοινό πολεμικό κέντρο ΗΠΑ και Ιαπωνίας. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ έβλεπαν την Ιαπωνία μόνο σαν βάση για τα στρατεύματά τους, όχι σαν “σύμμαχο”. 

Μετά από κάποιες δεκαετίες, ο ιαπωνικός στρατός πήρε στα χαρτιά την ανεξαρτησία του. Με βάση το Σύνταγμα της Ιαπωνίας, ο στρατός της (Μονάδες Αυτοάμυνας σύμφωνα με το επίσημο όνομα) δεν θα εμπλεκόταν σε πόλεμο εκτός συνόρων. Τώρα οι ΗΠΑ θέλουν συντονισμό σε ανώτατο επίπεδο, κάτι που με την Νότια Κορέα ήδη έχουν, και η JAROKUS ήταν ένα βήμα σε αυτή την κατεύθυνση. Ο στόχος είναι να υπάρχει έτοιμη ενιαία διοίκηση με το που θα ξεσπάσει ένας πόλεμος με την Κίνα. Υπάρχουν σχεδιασμοί να μεταφέρουν στην Ιαπωνία ένα κομμάτι της Αμερικάνικης Διοίκησης Ειρηνικού που εδρεύει στην Χαβάη.

Η Ιαπωνία έχει προχωρήσει στις μεγαλύτερες στρατιωτικές και εξοπλιστικές δαπάνες μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θέλει να φτάσει το 2% του προϋπολογισμού ως το 2027, συνολικά αύξηση 60% μέσα σε πέντε χρόνια. Η “μικρή και ειρηνόφιλη” Ιαπωνία θα έχει τον τρίτο μεγαλύτερο στρατιωτικό προϋπολογισμό στον κόσμο. Στην αρχή της χρονιάς παρήγγειλε 400 αμερικάνικους Τόμαχοκ και μια σειρά άλλα οπλικά συστήματα για τον “εκσυγχρονισμό” της. Αλλά ακόμη και αυτά θεωρούνται “αργές κινήσεις” από τις ΗΠΑ.

Στο μεταξύ, στη Νότια Κορέα κυβερνά ο Γιουν Σανγιάλ, ο πιο φιλο-ιάπωνας πρόεδρος στην ιστορία της χώρας που για χάρη της συμμαχίας με τις ΗΠΑ, κάνει όλων των ειδών τις υποχωρήσεις απέναντι στην παλιά αποικιακή δύναμη της Κορέας, την Ιαπωνία. Όμως ο Σανγιάλ έχασε τις κοινοβουλευτικές εκλογές στις 10 Απρίλη και τώρα θα πρέπει να κυβερνήσει χωρίς να ελέγχει το κοινοβούλιο το οποίο πέρασε στην αντιπολίτευση του Δημοκρατικού Κόμματος. Το αγκάθι των αποζημιώσεων για τα στρατόπεδα μαζικής καταναγκαστικής εργασίας και πορνείας που έστησε ο ιαπωνικός στρατός στην Κορέα επιστρέφει. Οι συμφωνίες που υπέγραψε ο Σανγιάλ δεν έχουν γίνει δεκτές από πολλούς απογόνους των θυμάτων που έχουν καταφύγει στα δικαστήρια, αλλά πλέον η κατάσταση γίνεται και πολιτικά πιο δύσκολη.

Στην άλλη πλευρά, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει οδηγήσει και σε μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας. Ενώ η Κίνα έστειλε μηνύματα μετά τις πρόσφατες συναντήσεις στο Λευκό Οίκο ότι θεωρεί τις πρωτοβουλίες των ΗΠΑ προκλητικές και φιλοπόλεμες. Τα τελευταία δύο χρόνια μάς έχουν προετοιμάσει όλους για την αλήθεια. Οι εξοπλισμοί, οι ασκήσεις και τα “αμυντικά σύμφωνα” οδηγούν σε πολέμους, όχι στην ειρήνη.

Τα σκάνδαλα κυνηγάνε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν που φιλοδοξεί να κερδίσει και δεύτερη πενταετή θητεία επικεφαλής της Κομισιόν. Αλλά τουλάχιστον έχει στο πλευρό της τον Μητσοτάκη. Μετά το σκάνδαλο με τη Pfizer και τις αποκαλύψεις για τα σβησμένα SMS με τα οποία η φον ντερ Λάιεν έδινε απευθείας ανάθεση στην πολυεθνική του φαρμάκου για τα εμβόλια του Covid, τώρα ακόμη και οι ίδιοι οι Επίτροποι της φον ντερ Λάιεν ξεσηκώθηκαν ενάντια σε έναν απευθείας διορισμό ενός κολλητού της στη δεύτερη πιο ακριβοπληρωμένη θέση γραφειοκράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Ο Μάρκους Πίπερ, στέλεχος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (CDU), του κόμματος της φον ντερ Λάιεν, επιλέχθηκε από την πρόεδρο της Κομισιόν για τη θέση του απεσταλμένου σε ζητήματα μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Επισήμως έγινε ένας διαγωνισμός, αλλά το πώς βγήκαν τα αποτελέσματα το ξέρει μόνο η ίδια η φον ντερ Λάιεν. Ο Πίπερ, αν πάρει τελικά τη θέση, θα πληρώνεται επισήμως με 20 χιλιάδες μισθό το μήνα. Στην πραγματικότητα θα παίρνει έναν πολλαπλάσιο μισθό χάρη σε ειδικά επιδόματα, ενώ και μετά το τέλος της θητείας του (4+2 χρόνια) θα παίρνει επίδομα “ανεργίας” ίσο με 60% του μισθού του. 

Μυστικές

Στις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης, η φον ντερ Λάιεν απαντάει πως αν καθυστερούσε ο διορισμός θα την πλήρωναν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Ευρώπης που ανυπομονούν για τις υπηρεσίες του κ. Πίπερ. Φυσικά είναι το ίδιο επιχείρημα με το οποίο απαντάνε στην κριτική για τις μυστικές συμφωνίες με τη Pfizer για τα εμβόλια. Θα την είχαν πληρώσει οι ασθενείς και η δημόσια Υγεία. Για ποιο λόγο όμως έσβησαν τα SMS μεταξύ φον ντερ Λάιεν και Άλμπερτ Μπουρλά (διευθύνοντα συμβούλου της Pfizer και εκπροσώπου ολόκληρου του καρτέλ της φαρμακοβιομηχανίας); Ο Μητσοτάκης δεν φαίνεται να ανησυχεί για όλα αυτά. Εξάλλου κάλεσε ο ίδιος τον Άλμπερτ Μπουρλά στην Αθήνα και συναντήθηκε μαζί του και με άλλους φαρμακοβιομήχανους, όπου τους διαβεβαίωσε πως η ελληνική κυβέρνηση στέκεται στο πλευρό τους και δεν θα επιτρέψει συζητήσεις για φτηνά φάρμακα και κρατική παραγωγή φαρμάκων. “Με την Ούρσουλα στην Ευρώπη και τον Κυριάκο στην Αθήνα”, όπως φώναζαν και στο πρόσφατο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας.

Αυτό που ενώνει την φον ντερ Λάιεν και τον Μητσοτάκη, πέρα από τα συμφέροντά τους και τα σκάνδαλά τους, είναι ότι βρίσκονται και οι δυο σε πολύ αδύναμη θέση ενώ θέλουν να το παίζουν πανίσχυροι. Η φον ντερ Λάιεν θέλει να ανανεώσει τη θητεία της και να έχει τη στήριξη ολόκληρης της ευρωπαϊκής Δεξιάς, αλλά οι συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ πιο ασταθείς και τεταμένες από όταν έπαιρνε την ηγεσία της Κομισιόν το 2019. Σε κάθε μία από τις τελευταίες πρωτοβουλίες και δηλώσεις της, ξεσπάνε αντιδράσεις που φτάνουν ως τις κύριες σελίδες των εφημερίδων, και μάλιστα μέσα από την ίδια την Κομισιόν. Το πιο πρόσφατο ζήτημα ήταν η δήλωσή της για την ανάγκη θέσπισης Επιτρόπου Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η φον ντερ Λάιεν πιέζει για κλιμάκωση του πολεμικού προσανατολισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για ταχεία αύξηση των εξοπλισμών και της σύγκρουσης με τη Ρωσία. Επίτροπος Άμυνας σημαίνει πως η ΕΕ θα μπορεί να παίρνει πολεμικές πρωτοβουλίες με γρήγορο ρυθμό, χωρίς τις καθυστερήσεις που μπορεί να προκαλούν οι κυβερνήσεις και ακόμη περισσότερο τα κοινοβούλια. Θέλει ταχύτητα στον πόλεμο με τον ίδιο τρόπο που διορίζει τους φίλους της ή δίνει παραγγελίες για δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Δεν είναι όλες οι κυβερνήσεις διατεθειμένες να δώσουν τόσο εύκολα το ΟΚ σε κάτι τέτοιο. 

Ο Μητσοτάκης και ο Τουσκ της Πολωνίας έχουν τους δικούς τους λόγους που τρέχουν πίσω από την πρόεδρο της Κομισιόν. Κάποιοι έφτασαν να πουν πως ο Μητσοτάκης σχεδιάζει μια έξοδο προς τα εμπρός, σκεπτόμενος να γίνει ο ίδιος πρόεδρος της Κομισιόν, αν η εκλογή της φον ντερ Λάιεν μπλοκαριστεί από τα σκάνδαλα. Από την πλευρά όσων θέλουμε να τελειώνουμε με την Ευρωπαϊκή Ένωση του πολέμου, του ρατσισμού και της φτώχειας, ο Μητσοτάκης μπορεί να πάει όσο μακριά θέλει, ειδικά αν η ευρωπαϊκή δεξιά θέλει να εξευτελίσει τόσο πολύ τον εαυτό της.