Το ακροδεξιό «Κόμμα Ελευθερίας» (FPÖ) κέρδισε, με ένα 28,8%, τις εκλογές που έγιναν την περασμένη Κυριακή στην Αυστρία. Η «παραδοσιακή» δεξιά, το Λαϊκό Κόμμα (VP) που κυβερνάει σήμερα σε συνεργασία με τους Πράσινους, έπεσε με ένα 26,3% στη δεύτερη θέση. Οι Πράσινοι καταποντίστηκαν,
Το FPÖ δεν είναι απλά ένα ακροδεξιό κόμμα: το πραγματικό του όνομα θα έπρεπε να είναι «Φασιστικό Κόμμα Αυστρίας», έγραφε δυο μέρες πριν τις εκλογές η Linkswende Jetzt, η αδελφή οργάνωση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος στην Αυστρία. Το FPÖιδρύθηκε το 1956 από τον Άντον Ράινχαλτερ, έναν αμετανόητο καταδικασμένο για εγκλήματα πολέμου αρχιναζί και μέλος της ηγεσίας των SS στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σαν ένα «σπίτι» για τους φασίστες και τους συνεργάτες των Γερμανών στην περίοδο του Anschluss, της κατάληψης δηλαδή της Αυστρίας από τα χιτλερικά στρατεύματα.
Ο ίδιος ο Ράινχαλτερ υποστήριζε (προφανώς ψευδώς) ότι δεν γνώριζε τίποτα για το Ολοκαύτωμα και τους θαλάμους αερίων. Για την «τερατώδη» μαζική εξόντωση των Εβραίων δεν έφταιγε το ίδιο το ναζιστικό κόμμα αλλά κάποια μεμονωμένα στελέχη του. Από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα το FPÖ προσπαθεί -παρά τη ρατσιστική, εθνικιστική, ακροδεξιά ρητορική του και τις στενές σχέσεις που διατηρεί με τις κάθε λογής εθνικιστικές, ρατσιστικές και πανγερμανικές συμμορίες- να αποφύγει με κάθε τρόπο τη «ρετσινιά» του ναζισμού και επιτίθεται συνεχώς σε κάθε φωνή που τολμάει να το αποκαλεί «φασιστικό κόμμα» - χωρίς όμως να έχει καταφέρει να τις φιμώσει.
Ο Χέρμπερτ Κικλ, ο «φύρερ» του FPÖ διεκδικεί τώρα, μετά τα αποτελέσματα της περασμένης Κυριακής, ως ο ηγέτης του μεγαλύτερου κόμματος στη βουλή την πρωθυπουργία. Όμως κανένα άλλο κόμμα δεν είναι προς το παρόν διατεθειμένο να συνεργαστεί μαζί του για να σχηματίσουν κάποια κυβέρνηση συνεργασίας. Το FPÖ έχει σήμερα 58 έδρες στη Βουλή και χρειάζεται τουλάχιστον 24 ακόμα για να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία -το 50% των 183 συνολικά εδρών που έχει το κοινοβούλιο της Αυστρίας.
O Καρλ Νέχαμερ, ο απερχόμενος Καγκελάριος (πρωθυπουργός) της Αυστρίας και ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, έχει πολλές φορές δηλώσει ότι αποκλείει κάθε συνεργασία με το FP. «Έχουμε εκφράσει πολλές φορές το τι είναι αυτό που υπερασπιζόμαστε», δήλωσε ξανά την Κυριακή, μετά τα πρώτα αποτελέσματα που έδειχναν την νίκη του FP: «την πολιτική του κέντρου και τη σταθερότητα». Αλλά είναι δύσκολο να πάρει κανείς στα σοβαρά τις δηλώσεις του αυτές. Για δυο λόγους:
Πρώτον γιατί, όπως γράφει η εφημερίδα Financial Times, “το ÖVP και το FPÖ έχουν πολλά κοινά πολιτικά στοιχεία». Η αποναζιστικοποίηση ήταν εξαιρετικά ρηχή στην Αυστρία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο κύριος όγκος των συνεργατών των ναζί -με εξαίρεση ακραίες περιπτώσεις σαν τον Ράινχαλτερ- εντάχθηκαν στην παραδοσιακή δεξιά. Η πιο εξωφρενική περίπτωση ήταν ο Κουρτ Βάλντχαϊμ, ένας αυστριακός πολιτικός που διετέλεσε γενικός γραμματέας του ΟΗΕ από το 1972 ως το 1981 και πρόεδρος της Αυστρίας από το 1986 ως το 1992. Ο Βάλντχαϊμ ήταν αξιωματικός του γερμανικού στρατού την περίοδο του Πολέμου, με δράση στην Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα. Ο ίδιος αρνιόταν μέχρι το τέλος της ζωής του κάθε ευθύνη για τα εγκλήματα του ναζισμού –χωρίς όμως να καταφέρει να πείσει κανέναν. Το 1987 οι ΗΠΑ ξεκίνησαν επίσημα έρευνα για τις σχέσεις του με τη ναζιστική Γερμανία. Λίγο αργότερα τον ανακήρυξαν persona non grata.
Δεύτερον, το πολιτικό σύστημα της Αυστρίας έχει συνεργαστεί, παρά τις αλλεπάλληλες δηλώσεις, πολλές φορές τα τελευταία χρόνια με το FP. Ο ίδιος ο Κικλ ήταν υπουργός Εσωτερικών στη συγκυβέρνηση του Σεμπάστιαν Κουρτς, του προηγούμενου ηγέτη του Λαϊκού Κόμματος που κυβέρνησε την Αυστρία από το 2017 ως το 2019. Αυτό που ενοχλεί στην πραγματικότητα τον Νέχαμερ να αποδεχτεί μια τέτοια λύση δεν είναι οι ακραίες θέσεις του FP (πολλές από τις οποίες έτσι και αλλιώς ασπάζεται και ο ίδιος) αλλά το γεγονός ότι το κόμμα του θα έχει τη «δεύτερη θέση» μέσα σε μια τέτοια κυβέρνηση συνεργασίας.
Κάποιοι έχουν αρχίσει από τώρα να προωθούν την ιδέα μιας πλατιάς συγκυβέρνησης του «δημοκρατικού τόξου» -Λαϊκού Κόμματος, Σοσιαλδημοκρατών και Φιλελεύθερων. Μια τέτοια λύση θα αποκλείσει προφανώς άμεσα το FP από την εξουσία. Προσωρινά όμως μόνο. Τον φασισμό δεν μπορεί να τον σταματήσει το χρεωκοπημένο «πολιτικό κέντρο» -που το μόνο που το νοιάζει είναι να αξιοποιήσει την απέχθεια που έχει η πλειοψηφία του πληθυσμού για την ακροδεξιά για να συνεχίσει την αντιδημοκρατική και αντιλαϊκή του πολιτική. Τον φασισμό μπορεί να τον σταματήσει μόνο ένα ισχυρό, μαζικό κίνημα από τα κάτω. Και όπως φάνηκε από τις δεκάδες αντιφασιστικές διαδηλώσεις που οργανώθηκαν στην Αυστρία ενάντια στο FP μέσα στην προεκλογική περίοδο αυτό είναι απόλυτα εφικτό. Παρά την προστασία που απολαμβάνουν οι φασίστες από την αστυνομία, τα δικαστήρια και το κράτος.