Την περασμένη εβδομάδα η Κίνα ξεκίνησε τη δεύτερη φάση της «μεγάλης στρατιωτικής άσκησης» με κωδικό τίτλο «Ενωμένα Σπαθιά 2024» στο Στενό της Ταϊβάν, στη θαλάσσια λωρίδα δηλαδή που χωρίζει τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας από την Δημοκρατία της Κίνας – όπως είναι το επίσημο όνομα της Ταϊβάν.
Η Ταϊβάν βρίσκεται σχεδόν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Κίνα από την απόσχισή της από αυτή το 1949 και την ίδρυση της «Δημοκρατίας της Κίνας» μέχρι σήμερα. Το Πεκίνο δεν την αναγνωρίζει ως ανεξάρτητη κράτος και διεκδικεί από την διεθνή κοινότητα να συνεχίζει να θεωρείται επαρχία της. Και σε ένα βαθμό το έχει, τυπικά τουλάχιστον, πετύχει: στον ΟΗΕ η Ταϊβάν δεν έχει έδρα. Εκπροσωπείται (υποτίθεται) από το Πεκίνο.
Αλλά η ένταση της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης δεν οφείλεται απλά στο παρελθόν. Η Ταϊβάν βρίσκεται στο βορειότερο άκρο της Νότιας Σινικής Θάλασσας – του βασικού εξαγωγικού διαδρόμου της Κίνας προς τον κόσμο. Το Πεκίνο, όπως είναι φυσικό, προσπαθεί να την ελέγξει – με κάθε τρόπο. Και η Ουάσιγκτον, που θεωρεί (όχι άδικα) την Κίνα πλέον τον βασικό της ανταγωνιστή στην παγκόσμια σκηνή, προσπαθεί -εξίσου με κάθε τρόπο- να την εμποδίσει. Το αποτέλεσμα είναι να βρίσκεται ολόκληρη η περιοχή διαρκώς σε κατάσταση ψυχρού πολέμου.
Οι σχέσεις της Κίνας με όλες τις νησιωτικές χώρες που περικλείουν τη Νότια Σινική Θάλασσα είναι από κακές ως εχθρικές. Και οι ΗΠΑ τις έχουν θέσει όλες «υπό την προστασία τους». Με άλλα λόγια αυτό που απειλεί την ειρήνη στην περιοχή δεν είναι οι τοπικές αντιπαραθέσεις αλλά ο μεγάλος ανταγωνισμός ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα για την πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη. Ο ιμπεριαλισμός, δηλαδή.
Η πρώτη αντίδραση της Ταϊβάν απέναντι στη δεύτερη φάση της στρατιωτικής άσκησης Ενωμένα Σπαθιά ήταν ένα εμπρηστικό διάγγελμα του προέδρου της Λάι Τσινκ-τε. Η Ταϊβάν είπε, δεν μπορεί να εκπροσωπείται από το Πεκίνο. Ο κόσμος υποστήριξε τα προηγούμενα χρόνια την Κίνα, επένδυσε σε αυτήν, την βοήθησε να αναπτύξει την οικονομία της και τη δύναμή της. Η Κίνα θα πρέπει τώρα να φερθεί «υπεύθυνα» συμπλήρωσε – φροντίζοντας να θυμίσει τι θα μπορούσε να πάθει αν δεν φερθεί υπεύθυνα με μια αναφορά στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
«Η Κίνα έως τώρα δεν έχει ποτέ απαντήσει στα διαγγέλματα των προέδρων της Ταϊβάν με στρατιωτικές κινήσεις», γράφει η εφημερίδα Financial Times. «Ούτε έχει ανακοινώσει το Πεκίνο κάποιες νέες ασκήσεις. Αλλά στρατιωτικές πηγές από την Ταϊβάν και δυο ακόμα άλλες δημοκρατικές χώρες … δήλωσαν ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι ο κινεζικός στρατός ετοιμάζεται να δώσει τον Μάϊο συνέχεια στην άσκηση που ξεκίνησε» (την πρώτη φάση των «Ενωμένων Σπαθιών»).
Έχουν βάση αυτές οι δηλώσεις ή είναι απλά και μόνο κομμάτι της ψυχροπολεμικής προπαγάνδας τη Δύσης; Αυτό κανένας δεν το ξέρει. Ούτε έχει σημασία. Το βέβαιο είναι ότι η στρατιωτική ένταση στη νότια Σινική θάλασσα φουντώνει ολοένα και περισσότερο – όπως άλλωστε και σε ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο. Το «ποιος το έκανε πρώτος» έχει αξία μόνο στα παιδικά παιχνίδια, όχι στις αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε πυρηνικές υπερδυνάμεις.