Ιδέες
Νέο τεύχος "Σοσιαλισμός από τα Κάτω" Νο 174: Αντίσταση σε όλα τα μέτωπα

Το πρώτο τεύχος του περιοδικού Σοσιαλισμός Από τα Κάτω για το 2026 κυκλοφορεί την ώρα που οι εξελίξεις στην Ελλάδα και διεθνώς επιβεβαιώνουν ότι οι επαναστατικές ιδέες και η επαναστατική Αριστερά είναι το πιο πολύτιμο όπλο για να φτάσουν οι αγώνες προς τη νίκη και την ανατροπή. Το σκίτσο του Παντελή Γαβριηλίδη που κοσμεί το εξώφυλλο -πέρα από πανέμορφο και εμπνευστικό- συμπυκνώνει το κοινό νήμα που διατρέχει όλη την ύλη του τεύχους: παλεύουμε σε όλα τα μέτωπα και συντονισμένοι μπορούμε να τους τσακίσουμε με τους αγώνες μας!

Η οργή της αγροτιάς, που βουλιάζει από τα χρέη και τη λεηλασία της ΚΑΠ συναντιέται με αυτήν της εργατικής τάξης που τσακίζεται από την ακρίβεια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται πολιορκημένη από τα δυναμικά αγροτικά μπλόκα, που με νέα δυναμική και ριζοσπαστικοποίηση κατεβαίνουν κι ελέγχουν τους δρόμους, καταρρίπτοντας τον μύθο της «πολιτικής σταθερότητας». Καταγράφοντας αυτήν την πραγματικότητα, ο Πάνος Γκαργκάνας στο πρώτο άρθρο του τεύχους “Μπλόκο στο σύστημα της καταστροφής” αναδεικνύει τις νέες δυνατότητες που υπάρχουν από τα κάτω, πέρα από την παράλυση του “ρεαλισμού” της κοινοβουλευτικής Αριστεράς. Ενδεικτική αυτής της δυναμικής ήταν η ανταρσία στο συνέδριο της ΑΔΕΔΥ όπου οι σύνεδροι επέβαλαν 24ωρη απεργία στις 16 Δεκέμβρη ενάντια στην ψήφιση του προϋπολογισμού, ανατρέποντας “ειλημμένες” αποφάσεις των συνδικαλιστικών ηγεσιών. Η επαναστατική Αριστερά οφείλει να πάρει ενιαιομετωπικές πρωτοβουλίες, αξιοποιώντας τη διάθεση της βάσης για να μπλοκάρουμε τα πάντα. Με όπλο τον απεργιακό ξεσηκωμό και τον συντονισμό των αγώνων εργατών-αγροτών, μπορούμε να τελειώνουμε με την κυβέρνηση της καταστροφής και να ανοίξουμε το δρόμο για τον Σοσιαλισμό.

Στη συνέχεια η Μαρία Στύλλου καταπιάνεται με το εκρηκτικό τοπίο που διαμορφώνεται απέναντι στην κυβένηση του ρατσιστή δολοφόνου Τραμπ στις ΗΠΑ και του -στενού συμμάχου του στα εγκλήματα- Μητσοτάκη στην Ελλάδα στο άρθρο «Κάτω οι εγκληματίες». Η οργή του κόσμου ξεδιπλώνεται σε μαζικές κινητοποιήσεις και πολιορκεί τις κυβερνήσεις. Από τα διεθνή αντιπολεμικά συλλαλητήρια για τη Βενεζουέλα και τις κινητοποιήσεις ενάντια στη ρατσιστική τρομοκρατία της αστυνομίας ICE, μέχρι την αποκάλυψη της εμπλοκής του Τραμπ στο κύκλωμα του Έπσταϊν. Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολουθεί την ίδια εγκληματική ατζέντα, από την ευθυγράμμιση με τη σεξιστική ατζέντα του Τραμπ και την εμπλοκή σε πολεμικούς ανταγωνισμούς, μέχρι τις επικίνδυνες ελλείψεις στην ασφάλεια των αερομεταφορών που απειλούν με νέα «Τέμπη». Χρειάζεται κλιμάκωση της απεργιακής δράσης, ενώνοντας τους αγώνες από τα νοσοκομεία μέχρι τα αγροτικά μπλόκα στην πανεργατική απεργία στις 27 Φλεβάρη στην επέτειο των Τεμπών. Όπως τονίζεται, η σύνδεση του αντιπολεμικού, του αντιρατσιστικού και του εργατικού κινήματος είναι ο μόνος δρόμος για να απαλλαγούμε από τους εγκληματίες που υπηρετούν την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Οργή και ταυτόχρονα ανησυχία για τις διεθνείς εξελίξεις έχει προκαλέσει η εισβολή του Τραμπ στη Βενεζουέλα, όπως και οι απειλές που ακολούθησαν για νέες αντίστοιχες “παρεμβάσεις” των ΗΠΑ. Η Φύλλια Πολίτη στο άρθρο της «Κάτω τα χέρια από τη Βενεζουέλα» προσπαθεί -και τα καταφέρνει περίφημα- να αναλύσει πολιτικά το νέο δόγμα Τραμπ σχετικά με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και ποια μπορεί να είναι η διέξοδος απέναντι στην καταστροφική μανία μιας “υπερδύναμης” που βρίσκεται σε κρίση. «Το “γεράκι” που επέβλεπε όλον τον πλανήτη καταλήγει να γίνεται μπουλντόγκ που φυλάει το διπλανό οικόπεδο και δαγκώνει κατά βούληση», σημειώνει. Οι πολιτικές εξελίξεις σε Βενεζουέλα και διεθνώς μετά την επίθεση, οι αντι-ιμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις, η επιλογή της Βενεζουέλας και ο ανταγωνισμός με την Κίνα δια της πλαγίας οδού, η πορεία από τον Τσάβες στον Μαδούρο, οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική ιστορικά, τα εμπόδια που έχουν να αντιμετωπίσουν οι ιμπεριαλιστές και πώς θα τους σταματήσουμε... όλα τα κομμάτια του νέου παζλ σε ένα άρθρο.

Δυο χρόνια γενοκτονικού πολέμου

«Παλαιστίνη: Η Αντίσταση είναι εδώ» είναι ο τίτλος του άρθρου που υπογράφει ο Γιώργος Πίττας για να φωτίσει τον πραγματικό χαρακτήρα της λεγόμενης «εκεχειρίας» στη Γάζα που έρχονται να επιβάλλουν Τραμπ και Νετανιάχου, με τον Μητσοτάκη σε ρόλο πιστού σκυλιού. Δεν πρόκειται για βήμα προς την ειρήνη αλλά για έναν βάλτο μέσα στον οποίο επιχειρούν να πετύχουν πολιτικά και στρατιωτικά όσα δεν κατάφεραν με δύο χρόνια γενοκτονικού πολέμου, -ενώ το Ισραήλ συνεχίζει τις δολοφονίες, τους βομβαρδισμούς και την καταστροφή. Το αμερικανικό σχέδιο για μια «δεύτερη φάση» με διεθνή στρατιωτική δύναμη και επιβολή αφοπλισμού της Παλαιστινιακής Αντίστασης συναντά σοβαρά εμπόδια: την αντοχή της Αντίστασης, την άρνηση των Παλαιστινίων να παραδώσουν τα όπλα τους και την πίεση του αραβικού πεζοδρομίου. Το άρθρο αναδεικνύει επίσης τη βαθιά εμπλοκή της ελληνικής κυβέρνησης στα ιμπεριαλιστικά σχέδια, από τους εξοπλισμούς μέχρι τη συμμετοχή σε δυνάμεις «σταθεροποίησης». Απέναντι σε αυτά, προβάλλει η δύναμη του διεθνούς αντιπολεμικού κινήματος και των εργατικών αγώνων αλληλεγγύης που κράτησαν ζωντανή την Παλαιστίνη και μπορούν να μπλοκάρουν τα σχέδια πολέμου και κατοχής.

Μεσα σε αυτές τις συνθήκες δεν πρέπει να λείπει η μάχη για το κλίμα και το άρθρο του Γιώργου Ράγκου «Κλίμα: Ωρολογιακή βόμβα» κάνει το απαραίτητο “update” στο ποιες είναι οι νέες προκλήσεις και καθήκοντα για να σώσουμε τον πλανήτη και τις ζωές μας. Ξεσκεπάζει τα επικίνδυνα ψέματα της κυβέρνησης για την «ενεργειακή ασφάλεια» και την «πράσινη ανάπτυξη», καταγγέλοντας ότι οι συμφωνίες με ΗΠΑ και Ισραήλ μετατρέπουν την Ελλάδα σε ενεργειακό και στρατιωτικό ορμητήριο του ιμπεριαλισμού. Εξορύξεις στο Ιόνιο, LNG στην Αλεξανδρούπολη, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ο λεγόμενος «κάθετος διάδρομος» δεν έχουν στόχο τη φθηνή ενέργεια για τους εργαζόμενους, αλλά τα κέρδη των πετρελαϊκών κολοσσών -και με αποτέλεσμα την επικίνδυνη όξυνση των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο. Το άρθρο συνδέει ευθέως αυτές τις επιλογές με την περιβαλλοντική καταστροφή και την κλιματική κρίση που ήδη σκοτώνει: πλημμύρες, λειψυδρία, πυρκαγιές και εκτοπισμοί εκατομμυρίων ανθρώπων. Αποδομεί τις αυταπάτες για τις COP και την «Πράσινη Μετάβαση», τονίζοντας ότι ο καπιταλισμός δεν μπορεί να λύσει μια κρίση που ο ίδιος δημιουργεί. Η διέξοδος βρίσκεται στους αγώνες από τα κάτω: καμία εξόρυξη, δημόσια ενέργεια με εργατικό έλεγχο, ρήξη με τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

«Το μορφωτικό αγαθό παύει να είναι κοινωνική υποχρέωση, προορισμένη να αποδοθεί σε όλους» σημειώνει ο Σεραφείμ Ρίζος στο άρθρο «Αντιστεκόμαστε στην καταστροφή της δημόσιας εκπαίδευσης». Αποκαλύπτει πώς οι ταξικοί φραγμοί ορθώνονται μέσα από τις περικοπές, την υποχρηματοδότηση και την ιδιωτικοποίηση δομών. Η ανάλυση εστιάζει στην ελληνική πραγματικότητα, όπου η κυβέρνηση της ΝΔ κλιμακώνει την επίθεση με στόχο τη διάλυση του δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας, τη στιγμή που οι ιδιωτικές δαπάνες των νοικοκυριών εκτοξεύονται. Από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής μέχρι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και την “αξιολόγηση”, το σχέδιο είναι ένα: η υποταγή των εργασιακών και μορφωτικών δικαιωμάτων εκπαιδευτικών και μαθητών στις ανάγκες της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Κεντρικό σημείο της ανάλυσης είναι η ανάδειξη της δύναμης της βάσης και η αισιοδοξία που πηγάζει από τους αγώνες. Ο Ρίζος υπογραμμίζει ότι οι αντιστάσεις δεν είναι ιδεοληψίες, αλλά αποτέλεσμα της εμπειρίας των εργατικών γειτονιών: «Όπου αυτές υπήρξαν... τα σχολεία σώθηκαν». Η παρουσίαση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η οργάνωση της βάσης και η επαναστατική Αριστερά είναι οι παράγοντες που μπορούν να μετατρέψουν την οργή σε νικηφόρα ανατροπή.

Aπό κοινωνικό δικαίωμα σε απρόσιτο εμπόρευμα έχει μετατραπεί και η στέγαση. Στο άρθρο «Η κατοικία δεν είναι εμπόρευμα», ο Κώστας Πολύδωρος σκιαγραφεί τις διαστάσεις της στεγαστικής κρίσης. Με αναφορά στον Ένγκελς που από το 1872 εξηγούσε γιατί η στεγαστική στενότητα είναι σύμφυτη με τον καπιταλισμό, περιγράφει πώς στο σήμερα η εκτίναξη των ενοικίων, τα AirBnB και η «χρυσή βίζα» οδηγούν στον βίαιο εκτοπισμό των εργαζομένων και της νεολαίας από τις γειτονιές τους. Οι ευθύνες της κυβέρνησης είναι εγκληματικές. Επιταχύνει τους πλειστηριασμούς και παραδίδει τα σπίτια στα αρπακτικά των funds. Μέσα από παραδείγματα διεθνών αγώνων, από το Βερολίνο μέχρι τη Βαρκελώνη, επιχειρηματολογεί γιατί η λύση δεν βρίσκεται στις «επιδοτήσεις» των τραπεζών, αλλά στη σύγκρουση με τους κερδοσκόπους.

Καταλήγει σε ένα αγωνιστικό πρόγραμμα διεκδικήσεων: απαγόρευση των πλειστηριασμών, επιβολή πλαφόν στα ενοίκια, κρατικοποίηση των τραπεζών και «μαζικό πρόγραμμα δημόσιας κοινωνικής κατοικίας υπό εργατικό έλεγχο». Είναι μια ανάλυση που εξοπλίζει το κίνημα ενάντια στη λεηλασία της βασικής μας ανάγκης για στέγη.

Στις σελίδες της βιβλιοκριτικής ο Γιάννης Κούτρας παρουσιάζει το βιβλίο των David Graeber και David Wengrow «Η αυγή των πάντων», το οποίο καταπιάνεται με τη μελέτη της καταγωγής των ανθρώπινων κοινωνιών, ενώ ο Κώστας Πίττας γράφει για το βιβλίο του Σωτήρη Ρούσσου «Η Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στη Γάζα – Ερμηνευτικά σχήματα και περιφερειακοί σχηματισμοί».