Ο πρώτος γύρος που τέλειωσε την περασμένη Τετάρτη δεν σημείωσε κάποια ιδιαίτερη πρόοδο, παρά το ότι ασχολήθηκε με θέματα στα οποία έμοιαζε να υπάρχει κάποια συμφωνία, όπως η κατανομή των εξουσιών των δύο ομόσπονδων κρατιδίων, οι σχέσεις τους με την Ε.Ε. η κεντρική κυβέρνηση και ο τρόπος εκλογής της. Η συζήτηση θα συνεχιστεί σε αυτό το δεύτερο γύρο ενώ έχουν μείνει έξω από τη συζήτηση για την ώρα τα δύσκολα θέματα όπως το περιουσιακό, η επιστροφή προσφύγων, οι εγγυήσεις.
Οι συζητήσεις γίνονται στη σκιά των τουρκοκυπριακών εκλογών που θα γίνουν τον ερχόμενο Απρίλη για ανάδειξη νέου προέδρου. Ο Ταλάτ αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να χάσει τις εκλογές από τον ακροδεξιό Ερογλου που σήμερα τον επικρίνει για υπερβολικές παραχωρήσεις στους ελληνοκύπριους. Αν ο Ερογλου κερδίσει τις εκλογές οι πιθανότητες για μια συμφωνημένη διευθέτηση του Κυπριακού θα περιοριστούν ακόμη περισσότερο.
Το απορριπτικό μέτωπο
Ο Χριστόφιας έχει ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει καθημερινά και τα κόμματα του απορριπτικού μετώπου. Στη κορυφή του μετώπου αυτού βρίσκονται το Δημοκρατικό Κόμμα και η ΕΔΕΚ που συμμετέχουν στη κυβέρνηση. Οι επιθέσεις και η κριτική που του κάνουν καθημερινά είναι πολύ πιο σκληρή από αυτή της αντιπολίτευσης.
Το σκληρό ροκ όμως του απορριπτισμού το παίζουν το ακροδεξιό ΕΥΡΩΚΟ και ο αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος οι οποίοι απορρίπτουν τελείως την ομοσπονδία και επικρίνουν ανοικτά τον Χριστόφια για υιοθέτηση τουρκικών θέσεων. Ο αρχιεπίσκοπος χρηματοδότησε και διένειμε δωρεάν στις εκκλησίες ένα βιβλίο που παρουσιάζει τις «καταστροφικές συνέπειες της ομοσπονδίας» για την οικονομία. Συγγραφέας του βιβλίου είναι ο πρώην υπουργός οικονομικών του Κληρίδη, Χριστόδουλος Χριστοδούλου, ο οποίος υπήρξε στέλεχος της ΕΟΚΑ και επιτελάρχης του σχεδίου «Ακρίτας» που εκπόνησαν οι Μακάριος, Γιωρκάτζης και Τάσσος Παπαδόπουλος για εξόντωση των Τουρκοκυπρίων το 1963 -64. Φυλλάδια με παρόμοιο περιεχόμενο μοιράζονται συχνά στις εκκλησίες.
Το κλίμα συμπληρώνουν μια σειρά από περιστατικά που έχουν σαν στόχο να δημιουργήσουν ένταση και αναταραχή και να χτυπήσουν τις συνομιλίες, όπως η αναγραφή στα τούρκικα του συνθήματος «η Κύπρος είναι τουρκική», μέσα στους δρόμους της Λευκωσίας, οι επιθέσεις σε τουρκοκυπριακά αυτοκίνητα έξω από υπεραγορές, τα συνθήματα «Χριστόφια προδότη καταδότη» που εμφανίζονται στα γήπεδα και αλλού. Μέσα σε αυτό το κλίμα έγινε και η νεκρανάσταση του Τάσσου με την κλοπή της σορού του που έδωσε την ευκαιρία σε όλους αυτούς να μιλούν για τις παρακαταθήκες του Τάσσου, και για την ανάγκη για ένα νέο όχι.
Είναι ένα κλίμα που θυμίζει πολύ έντονα την περίοδο ´72 - ´74. Μπορεί να μην έχουμε τις επιθέσεις με βόμβες, ξυλοδαρμούς και δολοφονίες αριστερών αλλά έχουμε ένα παρόμοιο κλίμα έντασης, αναταραχής, πόλωσης και αντιπαράθεσης
Αυτό το κλίμα προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν οι φασίστες του ΕΛΑΜ που είναι η κυπριακή έκδοση της Χρυσής Αυγής και προσπάθησαν για πρώτη φορά να οργανώσουν πορεία στους κεντρικούς δρόμους της Λευκωσίας με το ναζιστικό σύνθημα «ένας μετανάστης ίσον ένας Κύπριος άνεργος». Βέβαια, η πορεία δεν έγινε ποτέ, γιατί αυτή η πρόκληση ξύπνησε τα αντιφασιστικά αισθήματα πολλών που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της «Αντιφασιστικής Πρωτοβουλίας» που συγκροτήθηκε από οργανώσεις και ακτιβιστες και οργάνωσαν την μεγαλύτερη και πιο δυναμική πορεία που έγινε τα τελευταία χρόνια στους δρόμους της Λευκωσίας και έκλεισε το δρόμο στους φασίστες που τα μάζεψαν και έφυγαν.
Προοπτικές
Το ξεθάρρεμα των εθνικιστών και των φασιστών δεν οφείλεται στη δύναμη που έχουν αλλά στην αδυναμία του Χριστόφια και του Ταλάτ να δώσουν μια πραγματική προοπτική για διευθέτηση του κυπριακού με ένα αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό που θα δημιουργούσε κλίμα ειρηνικής συνύπαρξης.
Γιατί όμως δεν τα έχουν καταφέρει ύστερα από 18 μήνες συνομιλιών; Γιατί δεν μπορούν δυο αδελφά κόμματα όπως το ΑΚΕΛ και το CTP να τα βρούν; Η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου και στις δυο πλευρές είναι μαζί τους, θέλει μια αμοιβαία αποδεκτή διευθέτηση. Αυτό φάνηκε και μέσα από την πρώτη πρόσφατη δικοινοτική δημοσκόπηση: Στο ερώτημα αν δέχεστε ότι έγιναν λάθη και από τις δύο πλευρές η απάντηση ήταν για τους Ελληνοκύπριους 90% ναι και για τους Τουρκοκύπριους 95%. Στην ερώτηση αν δέχεστε να λυθεί το κυπριακό με έναν αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό, η απάντηση για τους Ελληνοκύπριους ήταν 75% ναι και για τους Τουρκοκύπριους 65%. Τα ποσοστά αποδοχής της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας ήταν για τους Ελληνοκύπριους 70% και για τους Τουρκοκύπριους 84%.
Το πραγματικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν δεν είναι οι αντιδράσεις που θα υπάρξουν από τον κόσμο, αλλά η αγωνία τους να εξασφαλίσουν μια συμφωνία που να εξυπηρετεί τις επιδιώξεις της άρχουσας τάξης της δικής τους πλευράς. Αν το κριτήριο για μια συμφωνία είναι τα συμφέροντα των απλών ανθρώπων στο νησί, δεν είναι δύσκολο να βρεθεί ένας αμοιβαία αποδεκτός συμβιβασμός. Αν όμως είναι το ποιος θα έχει περισσότερο έλεγχο στο νησί, πολιτικά, οικονομικά και στρατηγικά τότε τα πράγματα γίνονται πολύ πιο ανταγωνιστικά και δύσκολα, ιδιαίτερα σε συνθήκες διεθνούς οικονομικής κρίσης και πολιτικής αστάθειας.
Δεν ξέρουμε αν θα καταφέρουν Χριστόφιας και Ταλάτ να βρουν τρόπο να ξεπεράσουν αυτά τα εμπόδια αλλά σίγουρα θα πρέπει να έχουν όλη την στήριξη μας στη κόντρα με τους απορριπτικούς εθνικιστές. Η προοπτική για την ειρήνη στη Κύπρο βρίσκεται στο κτίσιμο ενός μαζικού κινήματος επαναπροσέγγισης και στις δυο πλευρές που θα δίνει καθημερινά την κόντρα με τον εθνικισμό και θα απαιτεί, αλλά και θα πιέζει ταυτόχρονα για ένα αμοιβαία αποδεκτό συμβιβασμό.
Η συγκρότηση Δικοινοτικής Πλατφόρμας Ειρήνης που έγινε πρόσφατα από δεκάδες μαζικούς φορείς οργανώσεις και σχήματα και από τις δυο πλευρές δημιουργεί τις καλύτερες προϋποθέσεις για την εμφάνιση ενός τέτοιου κινήματος. Η Εργατική Δημοκρατία που συμμετέχει σε αυτή τη Πλατφόρμα θα δώσει όλες της τις δυνάμεις προς αυτή την κατεύθυνση.