Διεθνή

Παρόλο που οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επισκιάσει την κρίση στην Ουκρανία η ηχώ της τελευταίας φτάνει καμιά φορά σε μας. Όπως έγινε για παράδειγμα πριν δυο βδομάδες, όταν το ίντερνετ και τα κανάλια έδειχναν ένα βουλευτή του κόμματος που στηρίζει τον πρόεδρο Ποροσένκο να τραβάει με κεφαλοκλείδωμα τον πρωθυπουργό Γιατσενούκ από το βήμα της Ράντα –του ουκρανικού κοινοβουλίου. 

 

Το ζήτημα που πυροδοτεί την ένταση είναι οι νόμοι για τις «μεταρρυθμίσεις» που έρχονται ως συνέχεια της «οικονομικής βοήθειας» από το ΔΝΤ και την ΕΕ. Δυο μέρες πριν το επεισόδιο, ο Τζο Μπάηντεν, ο αμερικάνος αντιπρόεδρος, είχε επισκεφθεί το Κίεβο και μιλώντας στη Ράντα έκανε παραινέσεις για να προχωρήσουν το δρόμο των «δύσκολων μεταρρυθμίσεων», όπως του συνταξιοδοτικού. «Το να αυξήσεις τα όρια συνταξιοδότησης σε πολλές χώρες σημαίνει ότι υπογράφεις την πολιτική σου νεκρολογία» είπε.

 

Η κυβέρνηση του Κιέβου προσπαθεί να σκεπάσει τις ρωγμές και την κρίση της χτυπώντας τα τύμπανα του εθνικισμού και του αντικομμουνισμού. Η πρόσφατη απόφαση των δικαστηρίων που επικύρωσαν την απαγόρευση του ΚΚ Ουκρανίας, εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια. Την ίδια στιγμή όμως, η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει.

 

Τον Νοέμβρη το Κέντρο Κοινωνικών και Εργατικών Μελετών οργάνωσε ένα διεθνές συνέδριο στο Κίεβο για την οικονομική κρίση και τον νεοφιλελευθερισμό στην Ουκρανία, στο οποίο συμμετείχαν αριστεροί αγωνιστές και ακαδημαϊκοί από την ίδια την Ουκρανία αλλά και άλλες χώρες. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συνεδρίες ήταν αυτή που αφορούσε το ουκρανικό δημόσιο χρέος, με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Αλεξέντρ Κραβτσούκ, ερευνητής του Κέντρου. 

 

Η απότομη παγκόσμια ύφεση του 2008-9 έπληξε σκληρά την ουκρανική οικονομία. Μια από τις συνέπειες ήταν η εκτίναξη του χρέους. Η οικονομία δεν συνήλθε ποτέ από το σοκ. Και το χρέος έγινε όπλο οικονομικού εκβιασμού για τους αντιμαχόμενους ιμπεριαλισμούς που θέλουν την Ουκρανία στη σφαίρα επιρροής τους.

 

Φέτος αυτό το χρέος θα ξεπεράσει το ΑΕΠ αυτής της φτωχής και χτυπημένης από τον πόλεμο χώρας, συγκεκριμένα θα φτάσει το 1.394 τρις χρίβνια (το νόμισμα της χώρας), περίπου 59 δις δολάρια. Οι αποπληρωμές αυτού του χρέους μόνο για φέτος θα είναι το 16.4% των δαπανών του προϋπολογισμού. Είναι το μεγαλύτερο κονδύλι.

 

Η διεθνής κρίση του 2008 προκάλεσε μια βουτιά στην ουκρανική οικονομία. Από τότε, το χρέος άρχισε να κλιμακώνεται. Από το 2010 και μετά όλα τα δάνεια που παίρνανε οι ουκρανικές κυβερνήσεις κατευθύνονταν ουσιαστικά στην αποπληρωμή προηγούμενων δανείων. 

 

Το μεγαλύτερο τμήμα του αφορά δάνεια από δυτικές κυβερνήσεις και «διεθνείς οργανισμούς» όπως το ΔΝΤ. Αλλά δεν είναι οι μόνοι δανειστές που πνίγουν την Ουκρανία. Το μερίδιό της έχει και η Ρωσία, περίπου 3 δις σε «ευρωομόλογα» που έπρεπε να πληρωθούν φέτος και άλλα 870 εκατομμύρια από πιστώσεις της Gazprombank και της Sberbank (της τρίτης μεγαλύτερης ευρωπαϊκής τράπεζας). 

 

Όπως έχει επισημάνει ο Βολόντιμιρ Ισένκο (που ήταν ομιλητής στον Μαρξισμό 2015) η εκτίναξη του δημόσιου χρέους «έχει δημιουργήσει μια ακόμα Ελλάδα στα σύνορα της ΕΕ, αλλά πολύ πιο φτωχή, ρημαγμένη από τον πόλεμο και με μια εθνικιστική-νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση». 

 

Η διαγραφή του χρέους είναι η εργατική απάντηση και στην Ελλάδα και στην Ουκρανία. Όσο πιο ξεκάθαρα παλεύει το εργατικό κίνημα και η Αριστερά γι’ αυτή την προοπτική εδώ, τόσο μεγαλύτερη δύναμη δίνουμε στην νέα Αριστερά που παλεύει να οργανωθεί στην Ουκρανία.