Διεθνή

Σε κατάσταση χειρότερη από ό, τι πίστευε βρέθηκε το ισπανικό πολιτικό σύστημα μετά τις εκλογές της 20ης του Δεκέμβρη. Κανένας εύκολος συνδυασμός μεταξύ των κομμάτων δεν δίνει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Η κρίση των δύο παραδοσιακά μεγάλων κομμάτων συνεχίστηκε και επιταχύνθηκε. 

 

Το δεξιό Λαϊκό Κόμμα που κυβερνάει τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχασε 3,6 εκατομμύρια ψήφους. Από τις 186 έδρες (10 περισσότερες από την απόλυτη αυτοδυναμία των 176) πέφτει στις 123. Το σοσιαλδημοκρατικό PSOE, παρότι στην αντιπολίτευση, έχασε σχεδόν 1,5 εκατομμύριο ψήφους. Είναι το χειρότερο αποτέλεσμα στη μεταπολιτευτική ιστορία του κόμματος. Πρώτη φορά πέφτει κάτω από τις 100 έδρες. Οι Θιουδαδάνος (Πολίτες), το κόμμα που στήριξαν τα ΜΜΕ και μερίδα του κεφαλαίου τον τελευταίο χρόνο για να γίνει τσόντα στο κλυδωνιζόμενο πολιτικό σύστημα δεν έφτασε στη 2η θέση που το προόριζαν. Έμεινε 4ο με 14% και ακόμη κι αν χαρίσει τις 40 έδρες του στο Λαϊκό Κόμμα δεν του δίνει αυτοδυναμία. Αθροιστικά σε ψήφους, η πτώση των δυο κομμάτων (5,1 εκ.) δεν ισοφαρίζεται από τα 3,5 εκατομμύρια του ισπανικού “Ποταμιού”. Υπολογίζοντας μάλιστα ότι άλλο ένα εκατομμύριο ψήφους έχασε και το UPyD, η προηγούμενη προσπάθεια να στηθεί κόμμα - πατερίτσα στη μέση του πολιτικού σκηνικού.

 

Η στροφή είναι στα αριστερά. Το Ποδέμος (μαζί με τις κατά τόπου συμμαχίες του) έφτασε το 20,7%. Αν αθροίσουμε την Ενωμένη Αριστερά, τα δυο αριστερά ψηφοδέλτια ξεπερνάνε τα 6 εκ. ψήφους. Η σύγκριση με το 2011 φανερώνει πάνω από 4 εκατομμύρια ψηφοφόρους να μετακινούνται στα αριστερά. Τα αποτελέσματα του Ποδέμος έχουν ορισμένες ιδιαιτερότητες που κάνουν την κατάσταση ακόμη πιο δυναμική. Πρώτον, στις μεγάλες πόλεις τα ποσοστά είναι ακόμη μεγαλύτερα. Στην περιφέρεια της Μαδρίτης βγήκε δεύτερο κόμμα. Εκεί που τα κινήματα και η εργατική τάξη είχε πιο έντονες εμπειρίες, το Ποδέμος κατάφερε να κινητοποιήσει και να κερδίσει περισσότερους ψηφοφόρους. Ακόμη πιο εντυπωσιακά, στην Καταλωνία και τη Χώρα των Βάσκων αναδείχθηκε πρώτη δύναμη. Στη Ναβάρα, τη Βαλένσια, τις Βαλεαρίδες και τη Γαλικία δεύτερη δύναμη. Εκεί δηλαδή που υπάρχει εθνικό ή γλωσσικό ζήτημα, το Ποδέμος γίνεται βασικός πολιτικός παίχτης.

 

Στην Καταλωνία οι αλλαγές είναι κατακλυσμιαίες. Δεν είναι μόνο ότι το Ποδέμος αναδείχθηκε πρώτο. Στο εσωτερικό του αυτονομιστικού μπλοκ υπήρξε αντιστροφή προς τα Αριστερά. Η δεξιά πτέρυγα, το κόμμα του προέδρου Μας, έχασε τις μισές ψήφους από το 2011. Αντίθετα η Ρεπουμπλικανική Αριστερά, υπερδιπλασίασε. Η πόλωση στο καταλανικό ζήτημα, χάρη στο τεράστιο κίνημα των τελευταίων χρόνων, έχει κόψει την καλημέρα ανάμεσα στους δεξιούς καταλανιστές και τα κόμματα της Μαδρίτης. 

 

Αντίστοιχα, δημιουργούνται εντάσεις με τους δεξιούς αυτονομιστές στη Βασκία. Αυτά τα κόμματα παραδοσιακά ήταν εφεδρείες για να δημιουργηθούν κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες. Η κατάσταση βάζει εμπόδια στη συζήτηση για κυβερνητικές συμμαχίες, μιας και από τη μια το Ποδέμος έχει υποσχεθεί δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλωνίας, από την άλλη οι Θιουδαδάνος θέλουν να πάρουν πίσω πολλά από τα δικαιώματα που έχουν σήμερα οι αυτόνομες κοινότητες. 

 

Το ισπανικό κατεστημένο είναι εντελώς απροετοίμαστο για κατάσταση κυβέρνησης μειοψηφίας. Ποιος θα βγάλει τα κάστανα απ’τη φωτιά; Το PSOE προς το παρόν θέλει να αποφύγει τη συγκυβέρνηση με τη δεξιά, μπροστά στον κίνδυνο της ΠΑΣΟΚοποίησης. Αν οι Θιουδαδάνος κάνουν συγκυβέρνηση δεξιάς, θα έχουν ανάγκη τουλάχιστον την αποχή του PSOE. Αν το Ποδέμος κάνει την αυτοκτονική επιλογή να τα βρεί με το PSOE, θα πρέπει να στηριχτούν στην αποχή της δεξιάς. Οι κόκκινες γραμμές που έβαλε ο Πάμπλο Ιγκλέσιας στην πρώτη του ομιλία μετά τις εκλογές δύσκολα θα γίνονταν έτσι κι αλλιώς αποδεκτές, ενώ ακόμη και η συζήτηση θα έχει δυσκολίες, μιας και οι βουλευτές του Ποδέμος σε Βαρκελώνη και Βαλένσια προέρχονται από συμμαχικά σχήματα που θα έχουν τις δικές τους απαιτήσεις.

 

Όλα αυτά, ενώ η Ισπανία δέχεται την πίεση να προχωρήσει σε περικοπές, να ελέγξει το έλλειμμα και το τεράστιο χρέος. Τις τελευταίες μέρες πριν τις εκλογές, ένα βίντεο του Ραχόι και της Μέρκελ σημείωσε τεράστια επιτυχία στο διαδίκτυο. Ο Ραχόι εξηγεί στη Μέρκελ ότι το Ποδέμος πάει καλά στις δημοσκοπήσεις, αλλά χαμογελώντας λέει πως το Λαϊκό Κόμμα θα είναι πρώτο και στη συνέχεια βλέπουμε για συγκυβερνήσεις. Η Μέρκελ δεν χαμογελάει και ρωτάει με ανησυχία αν άκουσε καλά ότι το Ποδέμος μπορεί να βγει και δεύτερο. Τα αποτελέσματα έκοψαν τα χαμόγελα και στον Ραχόι και σε όσους τους επόμενους δυο μήνες θα προσπαθήσουν να στήσουν κυβέρνηση για να σταθεροποιήσουν το σπασμένο πολιτικό σύστημα.