Περιβάλλον
Eμπρηστής είναι ο καπιταλισμός: Να διώξουμε την κυβέρνηση της καταστροφής

STOP στις ιδιωτικοποιήσεις και τις περικοπές που διαλύουν Πυροσβεστική και ΔEH 
STOP στους κερδοσκόπους γης που καταπατούν δάση και ελεύθερους χώρους
Nα δυναμώσουμε την Aντικαπιταλιστική Aριστερά
 
Πάνω από 200.000 στρέμματα δάσους αφάνισαν οι πυρκαγιές, που ξέσπασαν την περασμένη εβδομάδα, σχεδόν ταυτόχρονα, σε εκατοντάδες σημεία της χώρας. Η Πάρνηθα, ο τελευταίος περιαστικός πνεύμονας πρασίνου της Αθήνας, καταστράφηκε ολοκληρωτικά: τα δυο τρίτα του Εθνικού Δρυμού, 25 χιλιάδες στρέμματα ελατοδάσους και πευκοδάσους, μετατράπηκαν σε ένα σωρό από στάχτες, αποτεφρωμένα πτώματα σπάνιων ζώων, κάρβουνα και μισοκαμένα ξύλα. 

Στο Πήλιο, οι φλόγες αφάνισαν πάνω από 30 χιλιάδες στρέμματα. Το δάσος κωνοφόρων στο Δέλτα του Νεοχωρίου έχει πάψει να υπάρχει. Εξίσου "βιβλικές" είναι και οι καταστροφές στο Σχηματάρι, στην Χαλκιδική, στην Λάρισα, στον Πόρο, ...

Οι συνέπειες αυτής της εβδομάδας των πυρκαγιών θα είναι δραματικές για το περιβάλλον: τα καιρικά φαινόμενα στην Αθήνα -και όχι μόνο- θα είναι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ακόμα πιο "ακραία". Οι βοριάδες, που δρόσιζαν την Αθήνα φέρνοντας ψυχρό αέρα από την Πάρνηθα, θα είναι τώρα ζεστοί και οι καύσωνες θα είναι ακόμα πιο ανυπόφοροι. Οι βροχές θα μετατρέπονται σε χείμαρους και σε πλημμύρες. Η ρύπανση της ατμόσφαιρας θα είναι ακόμα πιο έντονη. 

Και οι συνέπειες αυτές θα κατατρέχουν τον πληθυσμό για δεκαετίες και δεκαετίες: το ελατοδάσος της Πάρνηθας χρειάστηκε αιώνες για να δημιουργηθεί. Το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα ξαναγεννηθεί ποτέ. Και το ίδιο ισχύει για ολόκληρο τον κύκλο της ζωής-των σπάνιων φυτών, μανιταριών, εντόμων, ερπετών, πουλιών και θηλαστικών-του δάσους.

Ποιός φταίει για αυτή την καταστροφή; Η κυβέρνηση υποστηρίζει τώρα ότι η επιχείρηση της αντιμετώπισης των πυρκαγιών "στέφθηκε από μερική επιτυχία". Σωστά: στην Πάρνηθα, έμειναν ολόκληρες 13 χιλιάδες στρέμματα δάσους ανέπαφα. Ολική επιτυχία κατά τον Πολύδωρα -που έκανε αυτή την προκλητική δήλωση-θα ήταν, προφανώς, να μην μείνει ούτε ένα. 

Και στα κανάλια οι "Σέρλοκ Χολμς" που προσπαθούν να βγάλουν την κυβέρνηση λάδι ψάχνουν για εμπρηστές και σκοτεινούς κύκλους που μηχανεύονται ύποπτα σενάρια. Οι πραγματικοί εμπρηστές, όμως, βρίσκονται στα ίδια τα πολυτελή  γραφεία των υπουργείων.

Ο πρώτος εμπρηστής, αυτός που έριξε την σπίθα της φωτιάς, είναι δίχως αμφιβολία η ΔΕΗ. Το άρθρο της Κύρας Αδάμ στην Ελευθεροτυπία (Δευτέρα 2 Ιούλη) είναι αποκαλυπτικό: η ΔΕΗ έχει καταδικαστεί πολλές φορές από δικαστήρια για την πρόκληση πυρκαγιών από σπινθήρες στα δίκτυα υψηλής τάσης. Αυτόπτες μάρτυρες στο χωριό Στεφανή είδαν σπινθήρες στην κορυφή ενός πυλώνα, στην περιοχή από όπου ξεκίνησε η φωτιά.

Γιατί προκαλούν σπινθήρες οι πυλώνες; Η απάντηση είναι πολύ απλή: από έλλειψη συντήρησης. Το στρώμα της βρώμας που επικάθεται σιγά-σιγά στους μονωτήρες δεν αντέχει την υψηλή τάση. Το ρεύμα που το διαπερνάει ξαφνικά -με την μορφή σπινθήρα- υπερθερμαίνει τα μέταλλα, τα λιώνει και τα διασκορπίζει, με την μορφή πυρακτωμένων σταγόνων, στο δάσος. 

Όπως γράφει η Κύρα Αδάμ, η ΔΕΗ είχε κλείσει το 2003 συμφωνία με μια εταιρία από την Πορτογαλία για τον καθαρισμό των μονωτήρων με ειδικά μίνι-ελικόπτερα που θα πετούσαν πάνω από τους πυλώνες. Ύστερα, όμως, ήρθαν τα σχέδια ιδιωτικοποίησης και το κόστος του καθαρισμού κρίθηκε "απαγορευτικό" -με τέτοια έξοδα ποιος επενδυτής θα θεωρούσε την ΔΕΗ "ευκαιρία"; Το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε. Τις συνέπειες θα τις πληρώσουν τώρα εκατομμύρια άνθρωποι -και θα συνεχίζουν να τις πληρώνουν τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους και τα δισέγγονά  τους. 

Από μόνοι τους, όμως, οι σπινθήρες της ιδιωτικοποίησης δεν θα μπορούσαν να προκαλέσουν ποτέ μια τόσο μεγάλη καταστροφή αν δεν είχαν τον συνεργό τους -την διάλυση της πυροσβεστικής χάριν των περικοπών και της μείωσης των ελλειμμάτων. Από τις 12.500 οργανικές θέσεις προσωπικού που θα έπρεπε να έχει η πυροσβεστική οι 4000 είναι κενές. Η εικόνα των εποχικών δασοπυροσβεστών -που προσλαμβάνει κάθε καλοκαίρι η κυβέρνηση για να απολύσει προκλητικά "ως άχρηστους" τον χειμώνα, είναι ακόμα πιο δραματική: δεν είναι μόνο λίγοι -φέτος είναι οι μισοί από ότι πέρσι. Είναι και κατά κανόνα ανεκπαίδευτοι. 

Δεκάδες πυροσβεστικά οχήματα που θα μπορούσαν να παίξουν κρίσιμο ρόλο στις πρώτες ειδικά ώρες της πυρκαγιάς έμειναν ακινητοποιημένα -όχι γιατί είχαν κάποια βλάβη. Απλά γιατί δεν υπήρχε οδηγός να τα οδηγήσει. Πολλά άλλα έφτασαν στους προορισμούς τους με δυο μόνο άτομα -τον οδηγό και έναν χειριστή- αντί για τρία που χρειάζονται. 

Και δεν ήταν μόνο αυτό. Οι δασικοί δρόμοι είναι στενοί και εγκαταλελειμμένοι. Συχνά τα πυροσβεστικά οχήματα -που ζυγίζουν πάνω από δέκα τόνους- δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν στις εστίες της φωτιάς. Το πρώτο λιθαράκι για την σημερινή καταστροφή μπήκε το 1998, με την διάλυση του ειδικού σώματος των δασοπυροσβεστών και την ενσωμάτωσή τους στην πυροσβεστική -για την συγκράτηση του κόστους φυσικά. Οι περικοπές των επόμενων ετών συμπλήρωσαν την εικόνα: το προσωπικό συρρικνώθηκε, τα ειδικά οχήματα εξαφανίστηκαν, οι παραγγελίες πυροσβεστικών αεροπλάνων πάγωσαν και τα ειδικά διασκευασμένα ελικόπτερα της αεροπορίας έμειναν στο έδαφος για να μην γράψουν, άσκοπα, ώρες πτήσης... 

Όσο για τον ίδιο τον ανώτατο προϊστάμενο της πυροσβεστικής υπηρεσίας, τον υπουργό Δημόσιας Τάξης Βύρωνα Πολύδωρα, προτίμησε, όταν ξέσπασαν οι πυρκαγιές, αντί για την Πάρνηθα, το Πήλιο ή το Σχηματάρι, την Άμφισσα, για να παραβρεθεί σε εκδήλωση για την ανασύσταση της Αγροφυλακής -μια παλιά υπόσχεση της δεξιάς προς τα γαλάζια παιδιά της. Μόνο όταν τον ειδοποίησε ο Καραμανλής αποφάσισε να διακόψει την επίσκεψή του και να πάει στα Δερβενοχώρια, όπου φυσικά οι κάτοικοι τον υποδέχτηκαν όπως ακριβώς του άρμοζε: με φωνές και βρισιές, σαν έναν από τους υπεύθυνους της καταστροφής.

Οι πυροσβέστες έδωσαν πραγματική ηρωική μάχη με τις φλόγες. Κάποιοι πλήρωσαν την αυτοθυσία τους αυτή ακόμα και με την ζωή τους. Ο πόλεμος, όμως, είχε κριθεί από τα πριν. Οι πυροσβέστες "προδόθηκαν" στο όνομα της μείωσης του κόστους και των περικοπών.

Αποκατάσταση

Κάτω από το βάρος της γενικής κατακραυγής ιδιαίτερα εξαιτίας της πυρκαγιάς στην Πάρνηθα (αφού η κυβέρνηση Καραμανλή «κατάφερε» να κάψει 1 από τους 10 εθνικούς δρυμούς της χώρας) ο Καραμανλής μοιράζει τώρα υποσχέσεις ότι τα καμένα δάση θα αναδασωθούν. Οι υποσχέσεις αυτές, όμως, δεν είναι απλά και μόνο υποκριτικές: είναι και επικίνδυνες. Η Πάρνηθα κινδυνεύει να μετατραπεί από άγριο δάσος σε πάρκο, με πεύκα και ακακίες -όπως προτείνεται ήδη από διάφορους. Με άλλα λόγια σε ένα είδος “γεωπονικού εργοταξίου”, μια φανταστική ευκαιρία για τους εργολάβους του είδους.

Τα πευκοδάση έχουν φυσικούς μηχανισμούς αναγέννησης και ανακάμπτουν μετά το πέρασμα της φωτιάς. Το μόνο που μπορεί να καταφέρει μια τεχνητή αναδάσωση -ειδικά με ξενικά είδη- είναι να εμποδίσει αυτόν τον μηχανισμό και έτσι να αλλοιώσει και να υποβαθμίσει το φυσικό οικοσύστημα. Τα ελατοδάση δεν έχουν αντίστοιχους προσαρμοστικούς μηχανισμούς στις πυρκαγιές. Αν έχουν παραμείνει κάποιες μεμονωμένες συστάδες δέντρων ανέπαφες, ίσως υπάρχει η ελπίδα ότι αργά-αργά θα μπορέσουν κάποτε να επεκταθούν. Και για τις δυο περιπτώσεις αυτό που χρειάζεται είναι να προστατευτούν οι περιοχές αυστηρά: να μην ξανακαούν, να μην μετατραπούν σε οικόπεδα ή σε βοσκότοπους. Και αυτό σημαίνει ένα και μοναδικό πράγμα: να προστατευτούν από τους στόχους της “αποκατάστασης” του Καραμανλή και της παρέας του.

Γιατί το πραγματικό όνειρο της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας δεν περιορίζεται μόνο σε ένα περιαστικό πάρκο: το όνειρό της είναι μια Πάρνηθα "αξιοποιημένη" -οικοπεδοποιημένη, διάσπαρτη από δρόμους "υψηλής ταχύτητας" στο πρότυπο της Αττικής Οδού, με κολοσσιαία υπερκαταστήματα σε στιλ "The Mall", ξενοδοχεία πολυτελείας και ότι άλλο μπορεί να σκαρφιστεί η "ιδιωτική πρωτοβουλία". Αυτό είναι το νόημα της αναθεώρησης του άρθρου 24 του Συντάγματος που θέλουν να προωθήσουν.

Πριν από δυο μόνο βδομάδες η κυβέρνηση αποπειράθηκε να περάσει ένα νομοσχέδιο που θα νομιμοποιούσε τις 30.000 περίπου παράνομες βίλες που έχουν ξεφυτρώσει τα τελευταία χρόνια μέσα στις δασικές εκτάσεις. Ο φόβος της κατακραυγής -ειδικά μέσα σε μια προεκλογική περίοδο- ανάγκασε τελικά τον Καραμανλή, την τελευταία στιγμή, να το βάλει στο συρτάρι, μέχρι νεωτέρας φυσικά. Και αυτό δεν ήταν παρά η τελευταία από μια ολόκληρη σειρά από προκλητικές  επιθέσεις στις δασικές εκτάσεις.

Τον Ιούνη του 2006 το ΥΠΕΧΩΔΕ αναγκάστηκε να αποσύρει ένα ακόμα προεδρικό διάταγμα που αφορούσε την Πάρνηθα: ένα διάταγμα που χάριζε ουσιαστικά χιλιάδες στρέμματα δάσους σε μια σπείρα μεγαλοκαταπατητών και κερδοσκόπων που έχουν βάλει στο μάτι τον "εθνικό δρυμό". Ποιοι είναι αυτοί;

Ο πρώτος και καλύτερος δεν είναι άλλος από την εκκλησία. Η εκκλησία διεκδικεί με βάση διάφορα ανυπόστατα έγγραφα μια έκταση στους πρόποδες της Πάρνηθας 10.000 στρεμμάτων!  Πολλά από αυτά τα στρέμματα τα έχει ήδη πουλήσει σε ιδιώτες -που διεκδικούν τώρα με δικαστικές αγωγές τα "οικόπεδά τους".

Μετά έρχεται το Μοντ Παρνές -το καζίνο και ξενοδοχείο στην κορυφή της Πάρνηθας που έμεινε προκλητικά ανέπαφο από τις φλόγες, παρόλο που έκαψαν τα πάντα γύρω του. Το Μοντ Παρνές διεκδικεί 600 στρέμματα για να επεκτείνει το ξενοδοχείο και το πάρκινγκ των υψηλών επισκεπτών του καζίνου.

Στο τέλος ακολουθεί η Ιπποκράτειος Πολιτεία -ένας κατασκευαστικός όμιλος ουσιαστικά που διεκδικεί μια έκταση 7.000 στρεμμάτων(!) στη ανατολική πλευρά του Δρυμού.

Το διάταγμα του Σουφλιά ικανοποιούσε, σχεδόν φωτογραφικά, όλες τους τις επιδιώξεις. Το Μοντ Παρνές και η Ιπποκράτειος Πολιτεία θα έπαιρναν ότι ζητούσαν. Η εκκλησία θα μπορούσε να πουλήσει τα "οικόπεδά" της και οι αγοραστές να χτίσουν επιτέλους τις βίλες των ονείρων τους, αφού 27.000 στρέμματα "δασικής ή ημιδασικής" έκτασης θα παραδίδονταν για οικιστική ανάπτυξη. Φυσικά ο χαρακτήρας της περιοχής δεν θα αλλοιωνόταν: για να χτίσεις θα έπρεπε να έχεις τουλάχιστον 20 στρέμματα στην ιδιοκτησία σου (όχι να πάει ο κάθε μπατίρης να χτίσει ένα άθλιο παραγκόσπιτο). Και ο συντελεστής δόμησης θα ήταν πολύ μικρός: μια πολιτεία-παράδεισος για αυτούς που το αξίζουν! Το διάταγμα ήταν τόσο προκλητικό που ανάγκασε ακόμα και το Συμβούλιο της Επικρατείας να το καταγγείλει. Στο τέλος η κυβέρνηση αναγκάστηκε να κάνει πίσω. Τώρα όλοι αυτοί τρίβουν σίγουρα τα χέρια τους. Επιτέλους οι προσευχές των μητροπολιτών εισακούστηκαν...

Καμιά καταστροφή δεν πρόκειται να συνετίσει αυτό το βρόμικο και αρρωστημένο κύκλωμα. Ο μόνος που μπορεί να τους σταματήσει είναι το κίνημα. Αλλά για να το πετύχουμε αυτό θα χρειαστεί να ξηλώσουμε όχι μόνο την κυβέρνηση αλλά και ολόκληρο το σύστημα της ελεύθερης αγοράς και της κερδοσκοπίας. Ολόκληρο τον καπιταλισμό με άλλα λόγια.