Οικονομία και Πολιτική
“Eυρωσύνταγμα”: Eνα φάντασμα πλανιέται πάνω απ’ την E.E.

Η σύνοδος της Ευρωπαϊκής Ενωσης που πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες μέρες του Ιούνη στις Βρυξέλες ήταν μεγάλων προσδοκιών. Στόχος σύμφωνα με την προεδρεύουσα καγκελάριο της Γερμανίας, Ανγκελα Μέρκελ, ήταν να “βγει η Ευρωπαϊκή Ενωση από την παράλυση”. Σε παράλυση είχε μπει η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μετά τη νίκη του “Οχι” στα δημοψηφίσματα για το Ευρωσύνταγμα στη Γαλλία και την Ολλανδία το 2005. Από τότε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε κηρύξει μια περίοδο “περισυλλογής”, τη λήξη της οποίας ήθελε να κηρύξει η Μέρκελ. Ετσι, όλη η συζήτηση και οι αντιπαραθέσεις ήταν γύρω από μια “νέα συνθήκη” που θα αντικαταστήσει το χαμένο Ευρωσύνταγμα.

Πέρα από τις εκκλήσεις της Μέρκελ, όμως, κανείς από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν φάνηκε διατεθειμένος να υπερασπίσει την “ανάσταση” του Ευρωσυντάγματος. Η “συνθήκη”, την οποία δεν τολμάνε πλέον να την ονομάζουν “Σύνταγμα” είναι στην πραγματικότητα μια σειρά από αναθεωρήσεις στις ήδη υπάρχουσες συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Προσπαθούν να βρουν φόρμουλες ώστε να διατηρήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα του Ευρωσυντάγματος, χωρίς να αναγκαστούν χώρες να καταφύγουν σε δημοψήφισμα.

Ο Μπλερ, παρόλο που παλιότερα είχε υποσχεθεί πως μια ευρωπαϊκή Συνθήκη θα περνούσε από δημοψήφισμα, τώρα υποστήριξε πως ένα δημοψήφισμα “θα απορροφούσε την πολιτική ενέργεια της χώρας για ολόκληρους μήνες”. Αυτή η άρνησή του να ρωτήσει τη γνώμη των Βρετανών για την Ευρωπαϊκή Συνθήκη καταγράφηκε ως τελευταία πολιτική πράξη του Μπλερ. Ο Σαρκοζί επίσης δεν θέλει με κανένα τρόπο να ξαναδεί τη Γαλλία να πολώνεται υπέρ και κατά του νεοφιλελευθερισμού. Η Ντόρα Μπακογιάννη έκανε μία από τις πιο προκλητικές δηλώσεις, λέγοντας πως δεν χρειάζεται δημοψήφισμα διότι: “απέναντι στο λαϊκισμό του Ναι και του Οχι προτιμώ τη Βουλή”. Μόνο η Ιρλανδία είναι απο το Σύνταγμά της υποχρεωμένη να κάνει δημοψήφισμα, ενώ ψάχνουν τεχνάσματα για να γλιτώσει και η Δανία από το βάσανο. Η πορτογαλική προεδρία αναλαμβάνει τώρα να οργανώσει μια Σύνοδο στις 23 Ιούλη για να συντάξει τη Συνθήκη, αξιοποιώντας το προσχέδιο που βγήκε από τις Βρυξέλες και μετά να σχεδιάσουν πώς θα προχωρήσει σε κάθε χώρα.

Φόβος

Κάνουν λάθος λοιπόν όσοι βιάστηκαν να ρίξουν το φταίξιμο για την αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ενωσης να υπερασπιστεί το Ευρωσύνταγμα στους “ατλαντιστές” φίλους των ΗΠΑ που δεν θέλουν την “ευρωπαϊκή ολοκλήρωση”. Πίσω από την αποτυχία τους είναι ο φόβος τους να ανοίξουν γύρο δημοψηφισμάτων στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το BBC μεταδίδει τις δηλώσεις δύο ειδικών για θέματα Ευρωπαϊκής Ενωσης: η Κίρστι Χιούζ λέει πως “Είναι πολύ χειρότερο από τις συνηθισμένες συρραφές της ΕΕ. Είναι ουσιαστικά το ίδιο με το ευρωσύνταγμα, αλλά πολλοί ηγέτες προσπαθούν να το πουλήσουν σαν κάτι διαφορετικό, για να γλυτώσουν το δημοψήφισμα. Πρόκειται για συλλογικό ψέμα”, ενώ η Τζάκι Ντέιβις λέει ότι: “Πρόκειται για μια συνθήκη σαν την παλιά αλλά αυτή τη φορά δεν θα ρωτήσουμε τον κόσμο”.

Αυτό δε σημαίνει πως η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει πεθάνει. Τόσα χρόνια η Ευρωπαϊκή Ενωση μπορούσε να οργανώνει τις επιθέσεις της χωρίς Ευρωσύνταγμα, χωρίς μόνιμη Προεδρία και χωρίς “γραμματέα Εξωτερικών Υποθέσεων”. Οι αποφάσεις παίρνονταν μέσα από τα παζάρια στις Συνόδους Κορυφής και στις Διακυβερνητικές. Το Ευρωσύνταγμα ερχόταν να συντονίσει καλύτερα αυτές τις επιθέσεις, και ιδιαίτερα λόγω της διεύρυνσης να οργανώσει περισσότερο την κυριαρχία των ισχυρών χωρών πάνω στο σύνολο των 27 πλέον χωρών της ΕΕ.

Πάνω από όλα όμως ήθελε να δώσει μια αίσθηση πολιτικής πρωτοβουλίας στις κυβερνήσεις για να προχωρήσουν σε νεοφιλελεύθερες επιθέσεις μέσα σε κάθε χώρα. Ο στόχος τους παραμένει να συμπιέσουν μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές δαπάνες και ασφαλιστικά δικαιώματα, να πάρουν πίσω τα κεκτημένα του εργατικού κινήματος, για να μπορέσει το ευρωπαϊκό κεφάλαιο να τα βάλει με τους ανταγωνιστές του στον υπόλοιπο πλανήτη. Αυτό που φάνηκε στη Σύνοδο των Βρυξελών είναι ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν νιώθουν ότι έχουν αυτήν την πολιτική πρωτοβουλία. Οσα “χαρτιά” και αν ονομάσουν Συνθήκες και Συντάγματα, για να τα κάνουν πραγματικότητα θα πρέπει να συγκρουστούν με το εργατικό κίνημα σε κάθε χώρα και να το νικήσουν. Το δίδυμο Σαρκοζί και Μέρκελ είναι η νέα ελπίδα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, ακριβώς γιατί υπόσχονται να κάνουν αυτή τη σύγκρουση. Οι αγώνες της εργατικής τάξης όμως τους τρομάζουν ακόμη και δεν έχουν καταφέρει να βγουν από την “παράλυση”.