Περιβάλλον
H απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και τα black-out του Λάτση: Γιατί δεν λένε την αλήθεια για τα αίτια της πυρκαγιάς στο Ωραιόκαστρο;

Σήμερα Πέμπτη, γύρω στις 11.30 το ηλεκτρικό σύστημα της Βόρειας Ελλάδας έσβησε, σε συνθήκες καύσωνα. Δύο Μετασχηματιστές στο ΚΥΤ (Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης) στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης πήραν φωτιά. Το μυαλό όλων πήγε φυσικά στις παρατεταμένες θερμοκρασίες των ημερών. Τα πράγματα όμως ήταν αλλιώτικα.

Τι συνέβη ακριβώς; Το πρωί έσβησε αιφνίδια το εργοστάσιο των ΕΛΠΕ (Ημι-ιδιωτική ημι-κρατική σύμπραξη με τον Λάτση). Η διακοπή αυτή προκάλεσε διαταραχή στο ηλεκτρικό σύστημα. Συνέπεια ήταν η διακοπή της λειτουργίας της διασύνδεσης με τη Βουλγαρία, απ’ όπου «ψωνίζουμε» ενέργεια. Έτσι, έλειψαν απότομα σημαντικά μεγέθη ισχύος που κάλυπταν την αυξημένη ζήτηση. Οι Μετασχηματιστές στο ΚΥΤ Ωραιοκάστρου υπερφορτίστηκαν και προκλήθηκε πυρκαγιά. 

Η θερμοηλεκτρική μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 390 MW, που έχει εγκατασταθεί εντός της έκτασης των ΕΛΠΕ στα Διαβατά Θεσσαλονίκης δημιουργήθηκε πάρα την άρνηση και τη δική μας το 2002 αλλά και σημαντικών φορέων, όπως το ΤΕΕ. Τα ΕΛΠΕ χρησιμοποιήθηκαν από το κεφάλαιο στη χώρα μας ως λαγός, δηλαδή πρώτος παραγωγός με ζημιές στην αρχή, που θα ανάγκαζε το κράτος να παρέμβει «διορθωτικά». Έτσι, η ΔΕΗ ΑΕ αγοράζει από τα ΕΛΠΕ 75 ευρώ/ΜWh και πουλάει 45 ευρώ/ΜWh, προκειμένου να πριμοδοτηθεί η ιδιωτική παραγωγή, στα πλαίσια της απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας, μεταφέροντας λεφτά από την τσέπη μας στο Λάτση. 

Η συγκεκριμένη μονάδα είναι τεράστια: καταναλώνει ετησίως ποσότητες καυσίμου ίσες με το 77% περίπου της κατανάλωσης καυσίμων στη βιομηχανία και στη θέρμανση του Π.Σ. Θεσσαλονίκης. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια πωλείται στην απελευθερωμένη ήδη αγορά ενέργειας, με τεράστια κέρδη για την επιχείρηση. Γιατί να χάσουν την ευκαιρία να πωλήσουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας τις μέρες του καύσωνα, ακόμη και με κίνδυνο να τιναχτεί το σύστημα στον αέρα;

Λογαριασμός

Ελπίζουμε ότι ισχύουν οι διαβεβαιώσεις της ΔΕΗ και δεν έχει καεί δολοφονικό κλοφέν, όπως άλλες φορές. Κάηκαν όμως 100 περίπου τόνοι ορυκτέλαιου στον ουρανό της Θεσσαλονίκης ενώ η πόλη υποφέρει από τις απανωτές διακοπές φορτίου. Θεωρούμε ότι οι βιαστικοί της απελευθέρωσης θα πρέπει να στείλουν το λογαριασμό στον κ. Λάτση. 

Υπόψη ότι πραγματοποιήθηκε έρευνα από την Δ/νση Προστασίας Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης για την κατάρτιση καταλόγου των συσκευών (μετασχηματιστών και πυκνωτών) που περιέχουν PCB/PCT (πολυχλωριωμένα διφαινύλια/τριφαινύλια) σε συγκέντρωση πάνω από 50 ppm, σε εφαρμογή των διατάξεων της ΚΥΑ 7589/731/2000. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά το 2002 και 2003 στους ιδιοκτήτες υποσταθμών μέσης και υψηλής τάσης του Ν. Θεσσαλονίκης. Αρχικά ένα ποσοστό των ιδιοκτητών υποσταθμών, που φτάνει περίπου το 80%, αδιαφόρησε να αποστείλει τεκμηριωμένα στοιχεία στην Υπηρεσία και το έκανε μόνο με την προειδοποίηση υποβολής διοικητικών κυρώσεων. Τα τελικά αποτελέσματα που συγκεντρώθηκαν αφορούν το 95% περίπου των ιδιωτικών υποσταθμών μέσης και υψηλής τάσης του Ν. Θεσσαλονίκης. Τα αποτελέσματα που συγκεντρώθηκαν έδειξαν ότι στο 7% των υποσταθμών μέσης/υψηλής τάσης, βρίσκονται συσκευές (μετασχηματιστές/πυκνωτές), οι οποίες περιέχουν PCB/PCT πάνω από 50 ppm. Πόσες συσκευές με PCBs όμως έχουν απομακρυνθεί μέχρι σήμερα;

Επιπλέον, η ίδια η λειτουργία του σταθμού των ΕΛΠΕ με καύση φυσικού αερίου, επιβαρύνει επίσης το περιβάλλον. Ενώ δεν έχει εκπομπές διοξειδίου του θείου και σωματιδίων, δεν υστερεί στις εκπομπές άλλων ρύπων, οι οποίες για τη συγκεκριμένη κλίμακα του έργου είναι πολύ μεγάλες: πάνω από 1300 τόνους μονοξειδίου του άνθρακα και 800 τόνους οξειδίων του αζώτου ετησίως και σημαντικές ποσότητες άλλων ρύπων. Επίσης, η θερμική ρύπανση (στη θάλασσα και στην ατμόσφαιρα), που προκαλείται από την ψύξη της μονάδας και την εκπεμπόμενη θερμότητα της καμινάδας, επηρεάζει δραστικά το κλίμα και το θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής.

  Αλλά δεν πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός, αφού γενικότερα:

1) Δεν υπάρχει μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας αλλά σπουδή για πριμοδότηση των ιδιωτών επιχειρηματιών.

2) Δεν υπάρχει σχεδιασμός και προγραμματισμός ορθολογικοποίησης (βελτίωση της απόδοσης) και μείωσης της ρύπανσης από τους υφιστάμενους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς της ΔΕΗ.

3) Δεν έχουν αξιοποιηθεί και εξαντληθεί οι διαπιστωμένα πολύ μεγάλες δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας στην περιοχή και στη χώρα, στο δευτερογενή (βιομηχανία) και τριτογενή (κτίρια) τομέα.

Επαληθευόμαστε δυστυχώς και για κάτι άλλο: ότι η δεύτερη πόλη της Ελλάδας δεν έχει ουσιαστική προστασία για μεγάλες καταστροφές και βιομηχανικά ατυχήματα μεγάλης έκτασης. Στο προηγούμενο Black out θυμίζουμε ότι κάηκαν Μετασχηματιστές στο ίδιο ΚΥΤ. Σήμερα αδυνατούν να σβήσουν μια επαναληπτική πυρκαγιά. Και η Νομαρχία καμαρώνει.....