Παγκόσμια οργή έχουν προκαλέσει οι συγκλονιστικές εικόνες των πυρκαγιών στον Αμαζόνιο. Τεράστιες εκτάσεις του τροπικού δάσους έχουν παραδοθεί στις φλόγες στη Βραζιλία εδώ και τρεις βδομάδες, στη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που έχει συμβεί ποτέ.
Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου θεωρείται ο μεγαλύτερος ταμιευτήρας άνθρακα και ο μεγαλύτερος πνεύμονας οξυγόνου στον κόσμο. Ακόμα και αν οι εκτιμήσεις ότι παράγει το 20% του οξυγόνου του πλανήτη θεωρούνται από κάποιους υπερβολικές, παραμένει το μεγαλύτερο φυσικό αντίδοτο στο “φαινόμενο του θερμοκηπίου” παγκοσμίως -τη ραγδαία δηλαδή αύξηση της θερμοκρασίας λόγω των ανεξέλεγκτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Εξ ου και το σύνθημα των τελευταίων ημερών “Οι πνεύμονες του πλανήτη καίγονται”.
Η καταστροφή δεν είναι “φυσικό φαινόμενο”. Η Βραζιλία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εξαγωγείς βοδινού κρέατος και σόγιας (κυρίως μεταλλαγμένης) παγκοσμίως. Η αποψίλωση και η καύση των δασών του Αμαζονίου είναι συστηματική πολιτική που εξυπηρετεί μεγάλες εταιρίες, που έχουν ανάγκη νέα βοσκοτόπια και νέα εδάφη για τα ζώα και τις καλλιέργειές τους, αλλά και εταιρίες υλοτομίας και εξορύξεων. Όταν δεν είναι οι ίδιοι που βάζουν τις φωτιές, είναι οι κερδοσκόποι που μετά τους πουλάνε τη γη.
Ο νέος ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας Μπολσονάρο είναι ο καλύτερος εκπρόσωπός τους. Η προεδρία του ισοδυναμεί με πόλεμο κατά του Αμαζονίου και των ιθαγενών κατοίκων του. Ο ρυθμός αποψίλωσης των δασών αυξήθηκε δραματικά κατά τους πρώτους οκτώ μήνες της διακυβέρνησής του. Το ίδιο διάστημα, ο ίδιος αποδυνάμωσε την περιβαλλοντική υπηρεσία της χώρας, απέλυσε τον επικεφαλής του Εθνικού Ινστιτούτου Διαστημικής Έρευνας (ΙΝΡΕ) για τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο ότι 2.254 τετραγωνικά χιλιόμέτρα του τροπικού δάσους αποψιλώθηκαν μόνο τον Ιούλιο, επιτέθηκε σε ΜΚΟ, υποστήριξε πως ο Αμαζόνιος πρέπει να “ανοίξει” σε καλλιέργειες, υλοτομία και εξορύξεις.
Μόλις την περασμένη Κυριακή, μετά από τρεις βδομάδες απίστευτης καταστροφής, και μόνο κάτω από την πίεση της εσωτερικής και διεθνούς αγανάκτησης, αποφάσισε να στείλει δύο στρατιωτικά αεροσκάφη και να κινητοποιήσει δυνάμεις του στρατού για να συνδράμουν στην πυρόσβεση. Ακόμα και τότε, οι δηλώσεις του ήταν χυδαίες. Μίλησε για “πολιτική εκμετάλλευση των πυρκαγιών” και “παραπληροφόρηση”. Τη μόνη προσφορά βοήθειας με ένα αεροπλάνο που καλωσόρισε ήταν του σιωνιστή ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, ο οποίος συγκαταλέγεται στους “θαυμαστές” του.
Προσπάθησε επίσης να μειώσει τη σημασία της καταστροφής λέγοντας πως “οι πυρκαγιές φέτος δεν είναι πιο πολλές από το μέσο όρο των τελευταίων 15 ετών”. Την ίδια στιγμή βέβαια τα επίσημα στοιχεία μιλούσαν για κατακόρυφη αύξηση των πυρκαγιών κατά 84% φέτος.
Η απάντηση ήρθε από τον απλό κόσμο. Μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν την περασμένη εβδομάδα σε ολόκληρη τη Βραζιλία, το Σάο Πάολο, το Ρίο ντε Τζανέιρο και δεκάδες ακόμα πόλεις. Βασικό σύνθημα ήταν “Μπολσονάρο φύγε, Αμαζόνιε μείνε!”. Δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα έδειξε ότι η δημοτικότητα της κυβέρνησης υποχώρησε στο 29,4% αυτό το μήνα. Στα κινήματα των προηγούμενων μηνών -των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ+ ενάντια στις σεξιστικές του πολιτικές, των εργαζόμενων ενάντια στις επιθέσεις του σε εργατικά δικαιώματα και συντάξεις, της νεολαίας ενάντια στις περικοπές στην εκπαίδευση- προστίθονται τώρα και οι περιβαλλοντικές αντιστάσεις.
Παγκόσμια κατακραυγή
Η κατακραυγή είναι παγκόσμια. Σε δεκάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο, πρεσβείες και προξενεία της Βραζιλίας, αλλά και πλατείες και δρόμοι έχουν μπλοκαριστεί τις τελευταίες μέρες από διαδηλωτές που διαμαρτύρονται για την καταστροφή του Αμαζονίου και απαιτούν άμεσα μέτρα για τη διάσωσή του. Κινητοποιήσεις έχουν γίνει στο Λονδίνο, τη Βαρκελώνη, το Άμστερνταμ, το Δουβλίνο, τη Γενεύη, τη Μαδρίτη, το Τορίνο, το Βερολίνο και αλλού. Ενώ και οι διαδηλώσεις των χιλιάδων που βάδισαν την περασμένη εβδομάδα ενάντια στη Σύνοδο των G7 είχαν στο κέντρο τους τα αιτήματα ενάντια στην κλιματική αλλαγή, με συνθήματα “Επικεφαλείς κρατών, ο Αμαζόνιος φλέγεται” και “Ο Αμαζόνιος ανήκει στη Γη, όχι στο Βραζιλιάνο πρόεδρο”.
Η λύση δεν θα έρθει από τους G7 και τους υπόλοιπες ηγέτες αυτού του κόσμου. Είναι οι ίδιοι και οι πολιτικές τους υπέρ των μεγάλων επιχειρήσεων και πολυεθνικών που ευθύνονται για την καταστροφή του πλανήτη. Μπορεί ο Μακρόν να παριστάνει τον πολέμιο της κλιματικής αλλαγής, αλλά και η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που ξοδεύει δισεκατομμύρια κάθε χρόνο σε επενδύσεις ορυκτών καυσίμων (κάρβουνο, πετρέλαιο και φυσικό αέριο), των κύριων πηγών διοξειδίου του άνθρακα.
Η λύση θα έρθει “από τα κάτω”. Στο κέντρο των διαδηλώσεων των τελευταίων ημερών βρίσκονται κατά κύριο λόγο τα νέα κινήματα που πάνω από ένα χρόνο τώρα έχουν ξεσηκώσει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο: Το Extinction Rebellion (Εξέγερση λόγω Αφανισμού) που ξεκίνησε στη Βρετανία με πολύωρους αποκλεισμούς δρόμων και κτιρίων και άλλες ακτιβίστικες ενέργειες και πλέον έχει απλωθεί σε μια σειρά χώρες. Και το Fridays for Future (Παρασκευές για το μέλλον), όπως ονομάστηκαν οι μαζικές μαθητικές “απεργίες” για το κλίμα κάθε Παρασκευή που απλώθηκαν διεθνώς και που σε μια σειρά χώρες απέκτησαν και οργανωτική μορφή με δίκτυα και ιστότοπους που οργάνωναν κάθε βδομάδα τις νέες κινητοποιήσεις.
Εδώ και μήνες τα κινήματα αυτά καλούσαν σε κλιμάκωση του αγώνα για το περιβάλλον με μια συντονισμένη παγκόσμια ημέρα δράσης ενάντια στην κλιματική αλλαγή στις 20 Σεπτέμβρη, ημέρα Παρασκευή. Έκαναν επίσης ένα μεγάλο βήμα μπροστά, απευθύνοντας έκκληση στα συνδικάτα να προχωρήσουν σε παγκόσμια απεργιακή κινητοποίηση την ίδια μέρα με κεντρικό αίτημα την άμεση λήψη μέτρων για τη σωτηρία του πλανήτη. Το κάλεσμά τους είχε ήδη, πριν τις σοκαριστικές εικόνες των πυρκαγιών στον Αμαζόνιο, βρει μεγάλη ανταπόκριση σε εκατοντάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο, από την Αμερική και την Ευρώπη μέχρι την Αφρική και την Ασία.
Η νέα τεράστια οικολογική καταστροφή αναβαθμίζει ακόμα περισσότερο την πρωτοβουλία τους για την παγκόσμια κινητοποίηση στις 20 Σεπτέμβρη. Είναι μια ημερομηνία που έχει μπει στην ατζέντα του κινήματος και εδώ. Η σύσκεψη που γίνεται το Σάββατο 31 Αυγούστου στο Ρομάντζο (Αναξαγόρα 3-5), στις 5μμ, έχει στόχο να οργανώσει την επιτυχία της κινητοποίησης εκείνη τη μέρα με συμμετοχή συνδικάτων, φοιτητικών και μαθητικών συλλόγων, περιβαλλοντικών κινήσεων, οργανώσεων της αριστεράς. Όλα τα κινήματα έχουν κάθε λόγο να συντονιστούν στις 20 Σεπτέμβρη ενάντια στην καταστροφή του περιβάλλοντος.