Την επόμενη μέρα η Γερμανική Στρατιωτική Διοίκηση επικήρυσσε τους “δράστες” δήλωνε ότι θα “τιμωρηθώσι δια της ποινής του θανάτου” και απειλούσε με εκτέλεση όσους τους συνέδραμαν. Οταν κατέβαζαν την ναζιστική σημαία η Αντίσταση δεν είχε ξεκινήσει καν και η ναζιστική Γερμανία φάνταζε ανίκητη.
Ο Λάκης Σάντας εντάχτηκε στο ΕΑΜ λίγο μετά την ίδρυσή του. Εδρασε στην Αθήνα, στο δημοσιοϋπαλληλικό κίνημα και τις απεργίες του, μια από τις έντονες αναμνήσεις του, όπως τις είχε αφηγηθεί σε συνέντευξή του, ήταν η Γενική Απεργία του Μάρτη του '43 ενάντια στην πολιτική επιστράτευση: “Γίνεται μια μεγάλη εξέγερση του ελληνικού λαού και κατορθώνουμε να φτάσουμε με τη βοήθεια και υπαλλήλων οι οποίοι ήταν οργανωμένοι στην ΕΑΜική Αντίσταση και σε άλλες Οργανώσεις εν πάση περιπτώσει και κατορθώνουμε να κάψουμε τα αρχεία που υπήρχαν στο Υπουργείο Εργασίας με τις ειδικότητες των τεχνιτών κτλ., μηχανικών κτλ., για να μη μπορέσουν οι Γερμανοί να τον επιστρατεύσουν”.
Ο Σάντας κατόπιν εντάχτηκε στον ΕΛΑΣ του βουνού και συμμετείχε σε πολλές μάχες. Τον Δεκέμβρη του 1944 πολέμησε στην Αθήνα. Κατόπιν, είχε τη διαδρομή δεκάδων χιλιάδων αγωνιστών και αγωνιστριών της Αντίστασης: εξορία στην Ικαρία το 1946, φυλάκιση στην Ψυττάλεια το 1947 και στο κολαστήριο της Μακρονήσου το 1948. Κατάφερε να διαφύγει στην Ιταλία και ζήτησε πολιτικό άσυλο στον Καναδά απ' όπου επέστρεψε στις αρχές της δεκαετίας του '60.
Εχει σημασία να θυμόμαστε και να τιμούμε τον Λάκη Σάντα σήμερα, όχι τυπικά, αλλά ουσιαστικά. Γιατί το πρόσωπό του και η σεμνή του παρουσία, συμβόλιζε κα συμβολίζει τους εκατοντάδες χιλιάδες “ανώνυμους” εργάτες και νέους που σήκωσαν στους ώμους τους τη πάλη ενάντια στη φασιστική βαρβαρότητα και οραματίστηκαν μια άλλη κοινωνία, χωρίς εκμετάλλευση, καταπίεση και πολέμους. Δημιούργημα αυτού του κόσμου ήταν η Αντίσταση και όχι των “μεγάλων ηγετών” που χαντάκωσαν με τους συμβιβασμούς τους το κίνημα. Όπως τότε έτσι και σήμερα, την ιστορία τη γράφουν οι “απλοί άνθρωποι” με τους αγώνες τους. Υπάρχει κι ένας λόγος παραπάνω: εβδομήντα χρόνια μετά την ηρωική πράξη του Σάντα, ο φασισμός και ο ρατσισμός προσπαθούν να ξανασηκώσουν κεφάλι. Δεν θα τους αφήσουμε.
Διαβάστε επίσης