Γράμματα και σχόλια
Χάνι Ρόζενμπεργκ 1922-2021

Η Χάνι Ρόζενμπεργκ που πέθανε σε ηλικία 99 χρονών, αφιέρωσε τη ζωή της στην πάλη ενάντια στην αδικία. Γεννήθηκε σε μια εβραϊκή οικογένεια στη Νότια Αφρική το 1922 όταν η χώρα ήταν ακόμα τμήμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Βίωσε τον αντισημιτισμό που θα οδηγούσε σε λίγα χρόνια την Ευρώπη στη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Όμως, ταυτόχρονα, έγινε μάρτυρας του απεχθούς ρατσισμού εις βάρος των μαύρων που σε λίγα χρόνια θα γινόταν θεσμός στο σύστημα του απαρτχάιντ. 

Γι’ αυτό στράφηκε στα αριστερά. Ενώ ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος μαινόταν, η Χάνι έφυγε από την Νότια Αφρική και πήγε στην Παλαιστίνη. Όμως και πριν τη Νάκμπα (Καταστροφή) του 1948 το σιωνιστικό σχέδιο στην Παλαιστίνη σήμαινε άγριες διακρίσεις εις βάρος των Αράβων. 

Αυτή την πραγματικότητα ανακάλυψε πολύ γρήγορα η Χάνι και από τότε έγινε πεπεισμένη αντισιωνίστρια. Ετσι γνώρισε τον Τόνι Κλιφ, Εβραίο της Παλαιστίνης που θα γινόταν ο σύντροφος της ζωής της. 

Ο ρατσισμός κάθε είδους ανθούσε στη Βρετανική Αυτοκρατορία και ήταν άμεσα δεμένος με τον ιμπεριαλισμό και το καπιταλιστικό σύστημα. Όμως, για την Χάνι και τον Κλιφ δεν αρκούσε η διαπίστωση της αδικίας και της καταπίεσης. Το ερώτημα ήταν τι μπορούσε να γίνει απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα. 

Σύντομα μετά τον πόλεμο το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στην Βρετανία. Εκεί η Χάνι και ο Κλιφ έβαλαν τα θεμέλια της οργάνωσης που θα γινόταν οι International Socialists και το Socialist Workers Party (SWP). Η Χάνι έπαιξε σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια. 

Ο Τόνι Κλιφ με τα έργα του ανέπτυξε τη θεωρία που είναι το θεμέλιο της Διεθνιστικής Σοσιαλιστικής Τάσης. Με αφετηρία τον Τρότσκι ανέπτυξε περεταίρω τη μαρξιστική θεωρία. Τα έργα του ανέλυσαν τη Ρωσία ως μια εκδοχή του καπιταλισμού, τον κρατικό καπιταλισμό. Ο Κλιφ μελέτησε το ρόλο που έπαιξαν οι πολεμικές δαπάνες στην προσωρινή σταθεροποίηση του παγκόσμιου συστήματος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Και επίσης το ταξικό χαρακτήρα των νέων καθεστώτων που προέκυπταν σε χώρες όπως η Κίνα και η Κούβα. 

Τίποτα από αυτά δεν θα έβλεπε το φως χωρίς την Χάνι. Δούλευε για την οικογένεια και ταυτόχρονα δακτυλογραφούσε τα χειρόγραφα του Κλιφ που ο γραφικός του χαρακτήρας ήταν τόσο δυσνόητος που όπως είχε ομολογήσει κάποιες φορές ούτε ο ίδιος τον καταλάβαινε. 

Όμως, η Χάνι πρόσφερε πολύ περισσότερα από χρήματα και δακτυλογράφηση. Ηταν συνδικαλίστρια, γραμματέας του παραρτήματος του Συνδικάτου Εκπαιδευτικών στο Χάκνεϊ του Λονδίνου. Είχε τη δικιά της ξεχωριστή συμβολή σαν ακτιβίστρια σε μια σειρά μάχες. 

Ο Κλιφ πάντα είχε δυσκολίες με την παραμονή του στην Βρετανία επειδή ήταν πρόσφυγας από την Παλαιστίνη. Επρεπε να είναι συνέχεια προσεκτικός στις δραστηριότητές του. Όταν η Χάνι ήταν έγκυος στο πρώτο τους παιδί, οι αρχές τον εκτόπισαν στην Ιρλανδία. Η Χάνι πρόσφερε το ζωτικό κρίκο ανάμεσα στην ανάπτυξη της πολιτικής θεωρίας με την πράξη που είναι τόσο κεντρικός στο μαρξισμό. Ηταν και η ίδια συγγραφέας, έγραψε κείμενα με θέματα από την εκπαίδευση μέχρι τον Τρότσκι και την κουλτούρα. 

Μια αδιάκοπη θυσία

Ηταν δύσκολο να συνδυαστούν αυτοί οι ρόλοι ενώ χτιζόταν μια επαναστατική οργάνωση σε συνθήκες που ο καπιταλισμός έμοιαζε ακλόνητος. Πολύ περισσότερο αν προσθέσουμε και το μεγάλωμα τεσσάρων παιδιών -είμαι το ένα από αυτά. Οπότε είναι λογικό να υποθέσει κάποιος ότι η ζωή της Χάνι ήταν μια αδιάκοπη θυσία. 

Όμως, αυτό δεν ισχύει. Η Χάνι, με μια ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, απέδειξε ότι το επαναστατικό όραμα για το τι είναι εφικτό, μπορεί εν μέρει να υπερβεί την αλλοτρίωση και την απογοήτευση της ζωής στον καπιταλισμό. 

Ασχολήθηκε με την τέχνη, ένα γλυπτό της εκτέθηκε μάλιστα στη Βασιλική Ακαδημία. Πάντα απολάμβανε να ακούει και να παίζει κλασσική μουσική. Έμαθε να κολυμπάει σε μεγάλη ηλικία και από τότε το έκανε κάθε μέρα στα τοπικά κολυμβητήρια. Όταν εμφανίστηκε το νέο αντικαπιταλιστικό κίνημα την συναντούσες παντού, είτε όρθια είτε στο αναπηρικό καροτσάκι, στην Πράγα, στην Φλωρεντία ή αλλού. 

Η ζωή της δεν ήταν τραγική, ήταν μια γεμάτη ζωή. Η ζεστασιά και ο ενθουσιασμός της Χάνι θα λείψει από τους πολλούς φίλους και συντρόφους της. 

Όμως, οι αγώνες που την ενέπνευσαν στα νεανικά της χρόνια εμπνέουν εκατομμύρια σε όλο το κόσμο σήμερα. Παρόλο που δεν θα είναι πια εδώ για να τους βλέπει, η συνεισφορά της σε αυτούς τους αγώνες θα παραμείνει ζωντανή. 

Ντόνι Γκλουκστάιν