Πραγματικά, το σκηνικό στην κορυφή θυμίζει μονομαχίες ντεσπεράντο σε ρημαγμένο τοπίο. Ο Χρυσοχοϊδης ανακάλυψε ότι ο Παπανδρέου θυμίζει αποικία, ο Ξυνίδης βλέπει το ΠΑΣΟΚ plus της Διαμαντοπούλου σαν Άζαξ με διπλό αμμονιαζόλ, ο Καστανίδης θρηνεί μέσα στα ερείπια.
Όμως το πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι όλοι οι κορυφαίοι μονομάχοι δεν ψάχνουν για στηρίγματα μέσα στον κόσμο αλλά στους μηχανισμούς που πλέον κρατάνε απροκάλυπτα τα κλειδιά. Οι μηχανισμοί της ΕΕ που «έπεισαν» την κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ να παραδώσει την πρωθυπουργία στον Παπαδήμο μετράνε για τους δελφίνους χιλιάδες φορές περισσότερο από τους κομματικούς μηχανισμούς επικοινωνίας με τη βάση. Με τον ίδιο τρόπο προσκυνάνε τους βαρόνους των ΜΜΕ που έχρισαν κυβερνητικό εκπρόσωπο τον Καψή. Ο Παπουτσής εγκαινίασε τη δική του καμπάνια για την ηγεσία προσφέροντας στους εφοπλιστές ένοπλη συνοδεία για τα πλοία τους!
Με τέτοιους επίδοξους αρχηγούς, δεν είναι καθόλου παράξενο ότι ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ γυρνάει την πλάτη του κατά χιλιάδες. Αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, αλλά φαίνεται ακόμη πιο δραματικά στις εκλογές των συνδικάτων. Υπάρχουν σωματεία όπου η ΠΑΣΚΕ εξαφανίζεται ή μετατρέπεται από πρώτη δύναμη σε τελευταία. Για ένα κόμμα σοσιαλδημοκρατικό, που η δύναμή του ήταν ο έλεγχος της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας, αυτό είναι το πιο σημαντικό στοιχείο της κρίσης του.
Χωρίς αποκούμπι
Είναι επίσης το στοιχείο που δείχνει ότι η πολιτική κρίση δεν περιορίζεται στο ΠΑΣΟΚ αλλά αφορά ολόκληρη την άρχουσα τάξη. Το ΠΑΣΟΚ είναι το κόμμα που έδωσε τις πιο πολλές κυβερνήσεις τα τελευταία τριανταεφτά χρόνια. Σε κάθε συγκυρία που οι από πάνω τα έβρισκαν σκούρα το ΠΑΣΟΚ ήταν το αποκούμπι: αυτό έγινε το 1993 όταν κατάρρευσε η πρώτη νεοφιλελεύθερη επίθεση του Μητσοτάκη, το ίδιο έγινε το 1998 όταν χτύπησε ο πρόδρομος της σημερινής οικονομικής κρίσης. Η άρχουσα τάξη σήμερα χάνει το κόμμα που στο παρελθόν μπορούσε να πειθαρχεί την εργατική τάξη.
Αυτό ανοίγει νέες δυνατότητες για την Αριστερά. Όπως στη δεκαετία του 1930 η οικονομική και πολιτική χρεοκοπία του Βενιζέλου άνοιξε μια θυελλώδη περίοδο όπου η Αριστερά έφτασε να γίνει ηγεμονική πολιτική δύναμη μέσα στην εργατική τάξη, ο κόσμος που αποδεσμεύεται από το ΠΑΣΟΚ μπορεί να δώσει νέα ώθηση στο εργατικό κίνημα.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι τι απαντήσεις θα προσφέρει η Αριστερά σε αυτή τη νέα περίοδο. Θα επιδιώξει να γίνει ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ αναθερμαίνοντας τις αυταπάτες για λύσεις μέσα από τον κοινοβουλευτικό δρόμο; Ή θα ανοίξει την προοπτική ότι οι εργάτες μπορούν να κυβερνήσουν με τη δική τους εργατική δημοκρατία;
Αυτή είναι μια μεγάλη διχάλα που ανοίγεται μπροστά μας. Έχουμε πολλές και δύσκολες μάχες να δώσουμε ενάντια στους τραπεζίτες και τη θηλιά του χρέους, ενάντια στους φασίστες και την ακροδεξιά δημαγωγία, ενάντια στους εκβιασμούς των Βρυξελλών, του Βερολίνου και του Παρισιού με το ευρώ και την «δημοσιονομική πειθαρχία» του. Αλλά σε όλες αυτές τις μάχες, η Αριστερά πρέπει να έχει πάντα στο μυαλό της ότι χρέος της είναι να ανοίξει νέους δρόμους, αντικαπιταλιστικούς, για τους εργάτες που σπάνε από τη σοσιαλδημοκρατία και να αποφύγει τους ψεύτικους ρεαλισμούς που έχουν κοστίσει τόσο ακριβά στο παρελθόν.