Πολιτική
Η κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ: Τώρα λιτότητα, μακροπρόθεσμα παραμύθια
Ο πρωθυπουργός Α. Τσίπρας παραδέχεται ότι το τρίτο μνημόνιο, για την ακρίβεια οι προϋποθέσεις για ένα τρίτο μνημόνιο, που υπογράφει η κυβέρνησή του παρέα με τους Σαμαροβενιζέλους αυτές τις μέρες, είναι μια «δύσκολη», μια «κακή» συμφωνία.
Ταυτόχρονα όμως προσπαθεί να παρουσιάσει μια γκάμα επιχειρημάτων με στόχο να φωτίσει τις «καλές» πλευρές της συμφωνίας. Ας πάμε μια βόλτα στη «φωτεινή» πλευρά του μνημονίου.
Ένα πρώτο επιχείρημα είναι ότι είναι καλύτερο να έχεις λιτότητα από μια αριστερή κυβέρνηση παρά από μια δεξιά, γιατί τουλάχιστον η πρώτη θα κάνει ό, τι μπορεί να σε προστατεύσει. Όπως είπε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ: «Εγώ δεν θα βγω να πω στον ελληνικό λαό ότι αυτό που σας φέρνω είναι ένα success story, αυτή είναι η διαφορά με τους προηγούμενους. Μας έλεγαν ότι τα μνημόνια είναι ευλογία και ότι αν δεν υπήρχαν οι ξένοι θα έπρεπε να τα κάνουμε μόνοι μας».
Λίγο πιο κάτω βέβαια, ο ίδιος επανέλαβε το ρεφρέν που ακούμε για το ασφαλιστικό από την εποχή που δεν πέρασαν τα μέτρα Γιαννίτση: «Έχουμε κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, αύξηση του ορίου ηλικίας στα 67…είναι μέτρα που τα είχαμε αποδεχθεί κι εμείς…είτε είχαμε ξένους να μας επιβάλλουν είτε δεν είχαμε ξένους». Ενώ αλλού αναπαρήγαγε το επιχείρημα ότι μια ρήξη θα σήμανε ότι «οι φτωχοί θα πέρναγαν τραγικά, οι πλούσιοι ζωή και κότα». (Γι’ αυτό και η Εκάλη ψήφισε με 83% ΝΑΙ!)
Κατάμουτρα
Όμως, ακόμη και παρακάμπτοντας αυτά τα σημεία, το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός ομολογεί κατάμουτρα στο λαό ότι ο βιασμός θα συνεχιστεί αδυσώπητος τα αμέσως επόμενα χρόνια ενώ αυτός με σφιγμένη την καρδιά θα υλοποιεί και θα επιβλέπει, δεν τον κάνει πιο ειλικρινή «από τους προηγούμενους». Οταν μάλιστα ο λαός τον εξέλεξε ακριβώς για να σταματήσουν η λιτότητα και τα μνημόνια.
«Προτεραιότητά μας είναι να ανασχεθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις της συμφωνίας. Είναι η προστασία των αδυνάμων» μας καθησυχάζει πάλι ο Ν. Παππάς. Ομως έχει τίποτα πιο συγκεκριμένο να πει ο κ. Παππάς, όταν ένα προς ένα όλα τα μέτρα που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση, ακόμα και αυτά που έχει ψηφίσει ήδη στη Βουλή, αμφισβητούνται ρητά από τους όρους της συμφωνίας;
«Αμεσα, δεν μπορώ να υποσχεθώ κάτι διότι η οικονομία αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση» συνεχίζει ο πρωθυπουργός, «μπορεί, όμως, και το ελπίζω αυτό, ότι σε ένα χρονικό διάστημα εύλογο, όταν η οικονομία θα έχει επιστρέψει σε αναπτυξιακούς ρυθμούς, με δεδομένο ότι η προσαρμογή, επαναλαμβάνω, είναι ήπια, να έχεις τη δυνατότητα να συλλέγεις έσοδα, να έχεις περισσότερους πόρους προκειμένου να αναδιανέμεις με δικαιότερο τρόπο».
Νέοι, άνεργοι, συνταξιούχοι, εργαζόμενοι, 61,3% του ΟΧΙ, άμεσα κόψτε το λαιμό σας, λέει ο Αλέξης Τσίπρας. Και μακροπρόθεσμα ίσως βρώ ράματα να τον ξαναδέσω.
Το επιχείρημα όταν θα έρθει «ανάπτυξη», όλο και κάτι θα βρεθεί για τους φτωχούς, δεν το ακούμε πρώτη φορά. Ηταν το βασικό επιχείρημα που ανέπτυσσε σε καθημερινή βάση ο Σαμαράς. Το τρίτο μνημόνιο που υπογράφει ο Τσίπρας είναι συνέχεια των δύο προηγούμενων μνημονίων. Και τα μνημόνια αυτά δεν έφεραν καμιά απολύτως «ανάπτυξη», αντίθετα βύθισαν σε ακόμα βαθύτερη φτώχεια την εργατική τάξη και τους φτωχούς.
Μα ας δούμε και τα «θετικά», συνεχίζει ο πρωθυπουργός: «Εχουμε 82 δις ευρώ, κάλυψη όλων των μεσοπρόθεσμων δανειοδοτικών αναγκών της χώρας για την επόμενη τριετία και σαφή δέσμευση ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα υπάρξει και αναδιάρθρωση του χρέους από το 2022 και μετά».
Τα «82 δις ευρώ» του νέου τοκογλυφικού δανείου που ετοιμάζεται να πάρει ο πρωθυπουργός, δεν είναι τα πρώτα που έχει πάρει το ελληνικό κράτος. Τα δύο προηγούμενα μνημόνια συνοδεύτηκαν από δάνεια, σύμφωνα με τον Στουρνάρα, συνολικού μεγέθους 230 δις ευρώ. Ούτε ανάπτυξη έφεραν αυτά τα δάνεια, ούτε θέσεις εργασίας. Ένα μικρότερο μέρος τους πήγε στην αναχρηματοδότηση των τραπεζών στην Ελλάδα, ενώ το μεγαλύτερο κατέληξε στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους - διογκώνοντάς το μάλιστα από 120% σε 175% του ΑΕΠ - σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση του ΑΕΠ λόγω της πολιτικής της σκληρής λιτότητας.
Χρέος
Όμως, πανηγυρίζει το κύριο άρθρο της Αυγής (Κυριακή 20 Ιούλη), βάλαμε «στο επίκεντρο της πολιτικοοικονομικής ατζέντας της Ε.Ε το θέμα της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Αναδιάρθρωσης όχι για το θεαθήναι, αλλά δομικής, που θα το καταστήσει βιώσιμο. Το πώς θα γίνει -επιμηκύνοντας τον χρόνο αποπληρωμής του, μειώνοντας τα επιτόκια, κουρεύοντάς το, ή με κάποιον άλλο τρόπο- λίγο ενδιαφέρει».
Δεν θα επεκταθούμε εδώ πάνω στη λαθροχειρία ότι ο τρόπος αναδιάρθρωσης (που έρχεται, αν έρχεται) «λίγο ενδιαφέρει». Ας μείνουμε στο ζήτημα τι σημαίνει το χρέος να καταστεί «βιώσιμο». Το ερώτημα είναι: βιώσιμο για ποιους;
Για τους τραπεζίτες, ακόμα και ένα «γενναίο» κούρεμα ή επιμήκυνση ή μείωση επιτοκίου πάνω στο φουσκωμένο από τους τόκους και το νέο δάνειο δημόσιο χρέος, θα σημάνει τη βιωσιμότητα της είσπραξης -χρόνο το χρόνο, δόση τη δόση και δεκαετία τη δεκαετία- των τόκων πάνω σε μια πιο ρεαλιστική βάση.
Στο μεταξύ, για την εργατική τάξη, τους συνταξιούχους, τους άνεργους και τους νέους αυτής της χώρας -μέρα τη μέρα, δόση την δόση και μήνα το μήνα- αυτό που θα γίνεται μη βιώσιμο θα είναι η ίδια η ζωή, εξαιτίας των δυσβάστασχτων μέτρων που συνοδεύουν τα μνημόνια με κούρεμα ή χωρίς. Ας θυμηθούμε τις «αισιόδοξες» προβλέψεις που συνόδευαν το κούρεμα του PSI τo 2012 και ας σκεφτούμε τις συνέπειες που είχε πάνω στο χρέος και τις ζωές μας τα τελευταία τρία χρόνια.
Οσον αφορά τώρα το λεγόμενο «αναπτυξιακό» πακέτο των 35 δις ευρώ (με προϋπόθεση συγχρηματοδότηση από το ελληνικό δημόσιο), ο ΣΕΒ ήδη από τον Απρίλη έχει καταθέσει τέσσερα επενδυτικά σχέδια για ένταξη στο λεγόμενο πακέτο Γιούνκερ. Γι’ αυτό και τα έδωσε όλα στο ΝΑΙ για την επίτευξη της συμφωνίας! Πρόκειται για νέα «επενδυτικά πακέτα» που, όπως και τα προηγούμενα, θα καταλήξουν στα νησιά Κέυμαν, στην Ελβετία, ή σε γερμανικά ομόλογα στο Βερολίνο και ακίνητα στο Λονδίνο.
Εκτός τόπου και χρόνου, η κυβέρνηση πανηγυρίζει ότι με τους νέους «συμμάχους» της, που συμπεριλαμβάνουν τον Ολάντ, τον Ρέντσι, το ΔΝΤ και την ΕΚΤ, έρχονται «ραγδαίες αλλαγές» στην ευρωζώνη και την ΕΕ, ακριβώς πάνω στη στιγμή που η ευρωζώνη και η ΕΕ βυθίζεται ακόμα περισσότερο στις αντιθέσεις, τους ανταγωνισμούς και την κρίση που χτυπάει παγκόσμια τον καπιταλισμό.
Ακριβώς την ώρα που ακόμα και η Κίνα των μεγάλων ρυθμών ανάπτυξης βρίσκεται αντιμέτωπη με κραχ, ο Τσίπρας υπόσχεται με το 3ο μνημόνιο να μας φέρει την «ανάπτυξη»!
Το τελικό επιχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, είναι «μα υπήρχε εναλλακτική λύση» απέναντι στους εκβιασμούς των τραπεζιτών; Βεβαίως και υπήρχε: 25 δις ευρώ πέταξαν από τις ελληνικές τράπεζες από το Φλεβάρη μέχρι τον Απρίλη. Η άμεση κρατικοποίηση των τραπεζών και έλεγχος στην ροή κεφαλαίων εκείνες τις μέρες θα μπορούσε εγκαίρως να είναι η απάντηση στους εκβιασμούς και το κλείσιμο της στρόφιγγας. Αλλα 8 περίπου δις ευρώ θα εξοικονομούνταν από την μη καταβολή των δόσεων στο ΔΝΤ.
Εναλλακτικές
Και υπάρχουν εναλλακτικές. Ο μέχρι πρότινος υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Λαφαζάνης αναφέρθηκε πρόσφατα στα 22 δις ευρώ της Τράπεζας της Ελλάδας που θα μπορούσαν να παρέχουν ρευστότητα στις τράπεζες αντί για τα 25 δις ευρώ της ΕΚΤ. Σε 110 τόνους υπολογίζονται τα αποθέματα χρυσού του ελληνικού κράτους.
Το πραγματικό ζήτημα είναι η κυβέρνηση να συγκρουστεί με τους βιομήχανους και τους τραπεζίτες και να βάλει χέρι στα συμφέροντά τους με την ίδια ζέση που αυτοί τα υπερασπίστηκαν το δεκαήμερο πριν από το δημοψήφισμα. Εκεί υπάρχει ο πλούτος. Πόσα δις ευρώ έχουν οι βιομήχανοι και τραπεζίτες αποθηκευμένα σε θυρίδες και χρηματοκιβώτια; Μόνο το έτος 2013, οι 500 πιο κερδοφόρες εταιρείες στην Ελλάδα εμφάνισαν μικτά κέρδη 13,2 δισ. ευρώ.
Πιο εξωφρενική είναι η προσπάθεια να συνδεθεί η υπογραφή και η εφαρμογή των μνημονίων με την επαναστατική παράδοση. «Και ο Λένιν αναγκάστηκε να πάει στην ταπεινωτική και επίπονη συμφωνία ειρήνης του Μπρεστ-Λιτόφσκ με τους Γερμανούς» λέει ένα επιχείρημα, γιατί ήταν αναγκαίος όρος επιβίωσης.
Με μια «μικρούλα» διαφορά, όμως: Οταν οι μπολσεβίκοι προχώρησαν στο Μπρεστ Λιτόφσκ είχαν πίσω τους μια νικηφόρα επανάσταση που είχε ήδη εθνικοποιήσει τα μέσα παραγωγής, επιβάλλοντας εργατικό έλεγχο και εξουσία. Υπεράσπιζαν την δική τους κοινωνία, και όχι τη συνέχιση της προϋπάρχουσας κατάστασης, εφαρμόζοντας τις επαναστατικές αλλαγές που έχει απορρίψει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Τσίπρας δεν είναι Λένιν ούτε βέβαια και Γκράμσι - που από την εποχή του Μπερλινγκουέρ, διαστρεβλώνεται ξανά και ξανά αλυσοδεμένος στη δικαίωση κάποιου νέου «ιστορικού συμβιβασμού». Η προσπάθεια να παρουσιαστεί σαν γκραμσιανός «πόλεμος θέσεων» η τωρινή στάση του ΣΥΡΙΖΑ είναι απόλυτα ατυχής. Όχι μόνο γιατί ο Γκράμσι ανέπτυσσε μια τακτική όντας στρατευμένος στην στρατηγική της επανάστασης, με την οποία ο Τσίπρας ουδεμία σχέση έχει. Αλλά και γιατί πόλεμος θέσεων σημαίνει να πολεμάς, όχι να υψώνεις λευκή σημαία και να παραδίδεις το χαράκωμα.

