Πολιτική
Η κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ: Αριστερή Πλατφόρμα - Το ΟΧΙ να γίνει ρήξη
Στην ψηφοφορία που έγινε στη βουλή για το πρώτο νομοσχέδιο των «προαπαιτούμενων» του νέου μνημονίου της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τους «θεσμούς», 39 βουλευτές που εκλέχτηκαν με τα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ εκφράσανε τη διαφωνία τους με τη ψήφο τους: 32 ψήφισαν όχι, 6 παρών και υπήρχε μια απούσα. Ο κορμός των διαφωνούντων ανήκει στην Αριστερή Πλατφόρμα του ΣΥΡΙΖΑ.
Ταυτόχρονα, μια σειρά οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ (τοπικές οργανώσεις μελών, νομαρχιακές επιτροπές και άλλες σε χώρους δουλειάς) βγάζουν αποφάσεις που καταδικάζουν τη συνθηκολόγηση με τους «θεσμούς» και το τρίτο μνημόνιο. 109 μέλη της ΚΕ του κόμματος (κάτι παραπάνω από τα μισά) κυκλοφόρησαν ένα κοινό κείμενο που κάνει το ίδιο.
Λάσπη και πιέσεις
Τη βδομάδα που προηγήθηκε της ψηφοφορίας και στις μέρες που ακολούθησαν, το μπαράζ πιέσεων πάνω τους για να ψηφίσουν «υπεύθυνα» ήταν προκλητικό έως εμετικό. Τα κανάλια και οι εφημερίδες που έκαναν διαγωνισμό χυδαιότητας στην υποστήριξη της καμπάνιας του Ναι στο δημοψήφισμα, αποκάλυπταν σχέδια για «εισβολή στο νομισματοκοπείο από το κόμμα της δραχμής». Ο συρφετός του Ναι και του «μένουμε ευρώπη» που δέκα μέρες ούρλιαζε για το «κωλόπαιδο» τον Τσίπρα, ξαφνικά ανακάλυψε ότι ο πρωθυπουργός «έβαλε την πατρίδα πάνω από το κόμμα».
Αυτά τα χαιρέκακα γαυγίσματα δεν θα υπήρχαν χωρίς την συστηματική πίεση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ για έγκριση της συμφωνίας της 12 Ιούλη. «Δεν είχαμε εναλλακτική», «μην υπονομεύετε την πρώτη αριστερή κυβέρνηση», μέχρι και ότι οι διαφωνούντες υπηρετούν το «σχέδιο του Σόιμπλε» ακούστηκε από κυβερνητικά χείλη. Στελέχη που είχαν κρυφτεί στις τρύπες τους (ή στα γραφεία τους) όταν ο κόσμος έδινε τη μάχη του ΟΧΙ, και δεν κοκκινίζουν από ντροπή όταν η κυβέρνηση παίρνει τα συγχαρητήρια του … «μπουμπούκου», τώρα αφήνουν υπονοούμενα περί εξυπηρέτησης «των σεναρίων για αριστερή παρένθεση».
Κάθε εργάτρια και εργάτης, κάθε άνεργος και φτωχός που έχει παλέψει ενάντια στα μνημόνια και διατράνωσε στις 5 Ιούλη το ταξικό ΟΧΙ στους εκβιασμούς της Ε.Ε και των καπιταλιστών, δεν μπορεί παρά να καλωσορίσει την ανταρσία των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι απόδειξη της δύναμης που έχει η δικιά μας πλευρά. Τα κόμματα του μνημονίου βγήκαν ακόμα πιο στραπατσαρισμένα από τη μάχη του δημοψηφίσματος και η πολιτική κρίση της κυβέρνησης παίρνει έκφραση προς τα αριστερά.
Απεργιακό μέτωπο
Αυτή η δύναμη κάθε άλλο παρά έχει εξαφανιστεί. Το εργατικό κίνημα όχι μόνο πρέπει αλλά μπορεί να ρίξει στον γκρεμό το τρίτο μνημόνιο. Η κυβέρνηση μπορεί να περνάει μνημονιακούς νόμους από τη βουλή με τις ψήφους της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού. Όμως, για να περάσουν οι «μεταρρυθμίσεις» πρέπει να περάσουν από την αντίσταση του κινήματος που έχει σαρώσει τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Γι’ αυτό το καθήκον κάθε δύναμης της αριστεράς που διαφωνεί με το νέο μνημόνιο είναι να ριχτεί στη μάχη για να δώσει απεργιακή απάντηση.
Το 2013 η τότε «τρικομμματική» (με την συμμετοχή της αλήστου μνήμης ΔΗΜΑΡ) με πρωθυπουργό τον Σαμαρά αποφάσισε να παίξει το χαρτί του «ξαφνικού θανάτου» με το κλείσιμο της ΕΡΤ και την απόλυση χιλιάδων εργαζομένων της. Πήρε απάντηση την κατάληψη του Ραδιομέγαρου στην Αγ. Παρασκευή και ένα συγκλονιστικό κύμα συμπαράστασης στον αγώνα των εργαζομένων. Αυτή η μάχη συνεχίστηκε, ακόμα και όταν η κυβέρνηση ξαναπήρε το Ραδιομέγαρο και έγινε σημείο αναφοράς κάθε αγωνιζόμενου κομματιού. Και η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δεν έφερε την επανάπαυση, αλλά κινητοποιήσεις των εργαζόμενων που απαιτούσαν τη δικαίωσή τους.
Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι «2,3…πολλές ΕΡΤ». Το μαμούθ πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που υπόσχεται να βάλει μπροστά η κυβέρνηση με το νέο μνημόνιο πρέπει να πάρει μια σκληρή απεργιακή απάντηση διαρκείας, με καταλήψεις και διαδηλώσεις.
Οι εργαζόμενοι στο λιμάνι του Πειραιά, είχαν κατέβει ήδη στις πρώτες κινητοποιήσεις πριν τις 30 Ιούνη. Η ΠΕΝΕΝ, το συνδικάτο των ναυτών, είχε προκηρύξει απεργία στις παραμονές της ανακοίνωσης του δημοψηφίσματος. Το λιμάνι του Πειραιά είναι πρώτο-πρώτο στη λίστα των «φιλέτων» για τα αρπακτικά της ιδιωτικοποίησης. Η μάχη έχει ήδη ξεκινήσει και χρειάζεται κλιμάκωση, οργάνωση και συμπαράσταση.
Το ίδιο πρέπει να γίνει σε όλους τους χώρους που μπαίνουν στο στόχαστρο, από τον ΑΔΜΗΕ (το δίκτυο μεταφοράς της ΔΕΗ) μέχρι τα αεροδρόμια. Από την ΕΥΑΘ μέχρι τα τρένα. Στα νοσοκομεία και την εκπαίδευση που θα κινδυνεύσουν να καταρρεύσουν από το νέο γύρο των περικοπών στο όνομα των «πρωτογενών πλεονασμάτων». Απεργιακή πρέπει να είναι η απάντηση στο πετσόκομμα των συντάξεων, στις απολύσεις και τις νέες επιθέσεις που θα φέρει το νέο μνημόνιο σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Κοινή δράση
Το «όχι» στη βουλή πρέπει να μετατραπεί σε απεργίες με καταλήψεις και συντονισμό. Για παράδειγμα, η Νομαρχιακή Επιτροπή του Πειραιά του ΣΥΡΙΖΑ είναι από αυτές που καταδικάζουν τη νέα συμφωνία. Θα μεταφραστεί αυτή η αντίθεση σε κοινή δράση στα σωματεία και τις γειτονιές με αιχμή το λιμάνι; Η συνδικαλιστική παράταξη ΜΕΤΑ (που πλειοψηφούν συνδικαλιστές μέλη της Αριστερής Πλατφόρμας) καταδίκασε την συμφωνία. Θα εκφραστεί αυτή η διαφωνία σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για απεργιακή δράση στα συνδικάτα που έχει παρουσία;
Η απεργία της ΑΔΕΔΥ την προηγούμενη βδομάδα, με βάση πρόταση των συνδικαλιστών της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ήταν ένα πρώτο βήμα που πρέπει να έχει συνέχεια και στο δημόσιο και παντού.
Η προοπτική είναι ότι η απάντηση στο τρίτο μνημόνιο θα είναι μια πανεργατική απεργία σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Η τελευταία, στις 27 Νοέμβρη, ήταν η πανηγυρική απόδειξη ότι τα «μέτρα Χαρδούβελη» δεν πρόκειται να περάσουν –και κατά συνέπεια άνοιξε το δρόμο για τις πρόωρες εκλογές. Μια νέα πανεργατική θα στείλει το μήνυμα ότι το τρίτο μνημόνιο θα έχει τη τύχη των προηγούμενων.
Eίναι λύση η αναμονή για ενδεχόμενο συνέδριο;
Ο Θ. Πετράκος, βουλευτής που ψήφισε ΟΧΙ και εκ των προβεβλημένων στελεχών της Αριστερής Πλατφόρμας δήλωσε μια βδομάδα πριν στο MEGA ότι «στηρίζουμε την κυβέρνηση αλλά ζητάμε αλλαγή στρατηγικής… επανατοποθέτηση με συντεταγμένο τρόπο». Ο ίδιος ο Π. Λαφαζάνης σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στις 18 Ιούλη απαντά στην ερώτηση μέχρι που μπορεί να φτάσει η αντίθεσή του στη συμφωνία ως εξής: «Ο αγώνας θα συνεχισθεί ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ να αλλάξει τη θέση του και το νέο μνημόνιο να μην εφαρμοσθεί στην πράξη, να ακυρωθεί στη ζωή και μαζί του να ακυρωθούν και τα παλιά μνημόνια».
Η στάση «στηρίζουμε την κυβέρνηση αλλά είμαστε ενάντια στο μνημόνιο», και η επιδίωξη να αλλάξει πολιτική ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα από ένα συνέδριο, είναι παραλυτική. Δεν μπορείς και το μνημόνιο να παλεύεις και τον Τσίπρα να στηρίζεις. Μια τέτοια στάση μεταφέρει τα εκβιαστικά διλήμματα που βάζει η κυβέρνηση στις γραμμές των εργατών που είναι οργισμένοι και έχουν διάθεση να συγκρουστούν.
Ούτε η λύση είναι η μεταφορά της μάχης στο ενδεχόμενο συνέδριο που θα αναγκαστεί να παραχωρήσει η ηγεσία. Καταρχήν, γιατί μέχρι στιγμής η συζήτηση γίνεται για σύγκληση του «διαρκούς συνεδρίου» με τους ίδιους αντιπροσώπους (και συσχετισμούς) με τα προηγούμενα. Αλλά το πρόβλημα πάει ακόμα βαθύτερα. Το 2013, στο ιδρυτικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, η Αριστερή Πλατφόρμα αποφάσισε να μην κατεβάσει δικό της υποψήφιο απέναντι στον Τσίπρα. Με άλλα λόγια, δεν διεκδίκησε το τιμόνι του κόμματος.
Τώρα εγκαλεί την ηγεσία για εγκατάλειψη εκείνων των συνεδριακών αποφάσεων.
Η συμφωνία για το τρίτο μνημόνιο δεν έπεσε από το ουρανό και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χτυπήθηκε ξαφνικά από κάποιο μυστήριο ιό μετάλλαξης. Είναι κοινό χαρακτηριστικό των πιο διαφορετικών ρεφορμιστικών κομμάτων στην ιστορία η απόσταση απέναντι στις υποσχέσεις προς την εργατική τάξη («οι συνεδριακές αποφάσεις», το «ριζοσπαστικό πρόγραμμα») και τον ρεαλισμό των συμβιβασμών με την άρχουσα τάξη.
Κι η αλήθεια είναι ότι σε όλη την πορεία των περισσότερο ή λιγότερο «βίαιων ωριμάνσεων» (φράση του Δραγασάκη από τον Σεπτέμβρη του 2012) η Αριστερή Πλατφόρμα προσαρμοζόταν και έδινε κάθε φορά τη μάχη –στα «όργανα» πάντα- από ένα χαράκωμα πιο πίσω. Για παράδειγμα, στελέχη της είχαν ασκήσει κριτική στο περίφημο Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του 2014 –και είχαν καταθέσει μάλιστα τροπολογία-συμπλήρωμα στην ΚΕ που είχε γίνει ένα μήνα μετά. Η πρότασή τους απορρίφθηκε. Και στη συνέχεια τα στελέχη της έδωσαν τη μάχη των εκλογών εξυμνώντας το «ταξικό» Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Ύστερα ήρθε το πρώτο σοκ –η συμφωνία της 20ης Φλεβάρη. Η Αριστερή Πλατφόρμα διαφώνησε, αλλά οι υπουργοί της δεν έβγαλαν κουβέντα. Και όταν συνεδρίασε η ΚΕ κατέθεσαν μια τροπολογία που ζητούσε την εφαρμογή του… προγράμματος της Θεσσαλονίκης.
Για τους χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες μέσα και γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ που θέλουν να παλέψουν ενάντια στο μνημόνιο, η επανάληψη της ίδιας διαδρομής καταλήγει σε αδιέξοδο. Δικαιώνεται η επιλογή του ΣΕΚ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ να δρουν ενωτικά στις μάχες του κινήματος, όπως του δημοψηφίσματος, αλλά να επιμένουν στη ξεχωριστή οργάνωση και στην επαναστατική προοπτική.