Συνέντευξη με τη Βασιλική Χριστοπούλου, πρόεδρο του Συλλόγου Δανειζόμενου Προσωπικού Τραπεζικού Τομέα

Για τις εργαζόμενες με ελαστικές μορφές εργασίας, ιδιαίτερα στην ενοικίαση και ιδιαίτερα στο χώρο των τραπεζών, τα πράγματα είναι τραγικά. Μιλάμε για γυναίκες που μπορεί να εργαζόνται σε αυτό το καθεστώς επτά και οκτώ χρόνια, οι πιο παλιές από εμάς μέχρι και είκοσι. Έχουμε καταφέρει πράγματα, για παράδειγμα να σταματήσουμε την πρακτική των συμβάσεων του ενός ή δύο μηνών. Όχι εύκολα, ήταν κακοτράχηλος ο δρόμος, αλλά το πετύχαμε. Ωστόσο, τα μέτωπα είναι πολλά.

Θα ξεκινήσω με δύο μόνο παραδείγματα που αφορούν το θέμα της μητρότητας. Τους τελευταίους τρεις μήνες είχαμε απανωτά κρούσματα απολύσεων εγκύων εργαζόμενων από την ίδια μάλιστα εταιρία. Με μία από τις εργαζόμενες απευθυνθήκαμε στην επιθεώρηση εργασίας και δικαιώθηκε. Η εταιρία αναγκάστησε να την επαναπροσλάβει -με σύμβαση ορισμένου χρόνου, όχι αορίστου, αλλά τουλάχιστον ήταν μια νίκη. Η δεύτερη απόλυση ήταν στη Λάρισα γιατί είμαστε κλαδικό σωματείο και έχουμε μέλη και στην επαρχία. Η κοπέλα δεν είχε πει τίποτα στον εργολάβο, δεν ήταν ούτε τριών μηνών, αλλά κάτι πήγε στραβά και αναγκάστηκε να νοσηλευτεί. Με το βγαίνει από το νοσοκομείο και δίνει τα χαρτιά της νοσηλείας της στα οποία φάνηκε η εγκυμοσύνη, μετά από τέσσερις μέρες που έληγε η σύμβασή της, δεν της την ανανέωσαν. Ούτε αυτή η ιστορία έχει τελειώσει, έχει απευθυνθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας και το Συνήγορο του Πολίτη για θέματα ισότητας και το θέμα παραμένει ανοιχτό.

Επιπλέον αντιμετωπίζουμε ένα ευρύτερο κύμα απολύσεων. Από το καλοκαίρι είναι περίπου 100 οι εργαζόμενοι που έχουν απολυθεί. Από τους 18 που απολύθηκαν πριν δυο μήνες, οι εννιά ήταν μητέρες. Η μία εξ αυτών είναι διαζευγμένη με δύο παιδιά, τώρα είναι άνεργη διαζευγμένη με δυο παιδιά. Επίσης υπάρχει περίπτωση τρίτεκνης μητέρας που ο άντρας της είναι άνεργος για επτά χρόνια. Είναι τραγική η κατάσταση.

Το ζήτημα είναι ότι οι συγκεκριμένες εταιρίες, οι εργολαβικές, από τη στιγμή που μπορούν να μην ανανεώσουν τη σύμβαση μιας εργαζόμενης, δεν το κάνουν. Έχουμε δηλαδή πολύ σοβαρό πρόβλημα. Και το τελευταίο μάλιστα διάστημα, με τις πρακτικές της ΝΔ, γυρνάμε ακόμα πιο πίσω. Γιατί με την κατάργηση του βάσιμου λόγου απόλυσης και της συνευθύνης -του μικρού έστω αυτού μέτρου που πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ- πλέον δεν μπορούμε να καλέσουμε στην Επιθεώρηση Εργασίας την τράπεζα να δώσει εξηγήσεις. Γυρνάμε έτσι σε μηδενική βάση, σε διωγμό της μητρότητας, όπως ίσχυε όταν είχε πρωτοσυσταθεί το σωματείο το 2011. Όλα όσα καταφέραμε από τότε, είναι ξανά, ιδιαίτερα με τους νέους εργολάβους, στο στόχαστρο. Γιατί καπιταλισμός είναι και σιγά μην μας δώσουν και λογαριασμό, αυτή είναι η λογική τους. Τα πρόστιμα πλέον δεν τα φοβούνται γιατί από τη στιγμή που δεν υπάρχει η αιτιολογημένη απόλυση, μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Και αν στην Αθήνα έχεις τη δυνατότητα να διεκδικήσεις κάτι, στην επαρχία πχ στη Λάρισα είναι πιο δύσκολο.

Το μόνο που δεν μας αγγίζει -και βέβαια όπως θα καταλάβεις το λέω ειρωνικά- είναι η αναξιοκρατία. Δεν υπάρχει σε μας θέμα χαμηλότερης αμοιβής ή θέμα μη ανάληψης θέσεων ευθύνης. Και αυτό γιατί όλοι παίρνουμε ψίχουλα και κανείς μας δεν προορίζεται για θέση ευθύνης. Είμαστε όλοι, άντρες και γυναίκες, ενοικιαζόμενοι και οι ενοικιαζόμενοι δεν μπορούν να ανελιχτούν κάπου. Με άλλα λόγια, υπάρχει ισότητα, προς τα κάτω.

Γιατί έχει σημασία η φετινή απεργιακή 8 Μάρτη;

Για όλους τους λόγους που μόλις ανέφερα και για πολύ περισσότερους. Είναι δύσκολο να εκφράσει κανείς το πώς αισθανόμαστε με όσα συμβαίνουν γύρω μας, με τις δολοφονίες, τους βιασμούς, την ενδοοικογενειακή βία. Η λεκτική και η σωματική βία, οι φόνοι, μας δείχνουν ότι ζούμε σε μια εποχή ακραίας μορφής βίας. Εμένα αυτό με σοκάρει, τα στοιχεία είναι τρομακτικά. Και είναι όλα αποτελέσματα της φτώχειας, του σεξισμού που περνάει από παντού καθημερινά, της έλλειψης παιδείας. Γιατί και στο πανεπιστήμιο, άμα έχεις λεφτά πας. Θυμάμαι τα πρώτα χρόνια της κρίσης που είχε φτάσει η ώρα να πάει το παιδί μου πανεπιστήμιο. Το καθημερινό μου άγχος ήταν μη χάσω τη δουλειά μου και τι θα γίνει, πώς θα πληρώσω τα φροντιστήρια και τις σπουδές του.

Και δεν υπάρχει καμιά πρόνοια για τις γυναίκες, ούτε ένας φορέας να στηρίξει αυτές και τα παιδιά τους. Αυτό που τους νοιάζει είναι τα αγέννητα. Να μην κάνει μια γυναίκα έκτρωση, δηλαδή ούτε το σώμα μας να μην ελέγχουμε; να δίνουμε λογαριασμό και γι' αυτό. Η ανεργία, οι ελαστικές μορφές εργασίας δεν τους ενοχλούν. Αλλά πρέπει εμείς να κάνουμε 15 παιδιά. Καταλαβαίνω που το πάνε. Αφού δεν υπάρχει κράτος πρόνοιας, αφού ξηλώνεται καθημερινά, θέλουν να μας πουν ότι η οικογένεια είναι η λύση. Με πλάγιο τρόπο θέλουν να μας περάσουν αντιλήψεις οπισθοδρομικές. Εκτός βέβαια αν έχεις να πληρώσεις. Πώς όμως με 800 ευρώ να πληρώνει μια γυναίκα γιατρούς και φάρμακα; Πώς να γεννήσει ανασφάλιστη; Ας πάνε να πουν στις απολυμένες γυναίκες που έλεγα πριν, αν τους τύχει κάτι τέτοιο, ότι κάνουν και έγκλημα. Και κατά τα άλλα μας φταίνε οι μουσουλμάνοι που έρχονται να αλοιώσουν τον πολιτισμό μας. Μιλάμε για προκλητικά πράγματα.

Όλα αυτά έχουμε να παλέψουμε και θα το κάνουμε. Χρειάζεται να δείξουμε στις γυναίκες εργαζόμενενς ότι έχουμε πολλούς τρόπους, μέσα στο χώρο δουλειάς, με το συνδικαλισμό, με συνεχείς ενημερώσεις και συζητήσεις. Είμαστε πολύ ευτυχισμένες που στο σωματείο το δικό μας το 80% είναι γυναίκες, οι περισσότερες μητέρες. Και που η προσπάθεια οργάνωσής τους είναι μέχρι τώρα επιτυχμένη. Οι δράσεις του σωματείου, όλων των ειδών, συνδικαλιστικές, πολιτιστικές κλπ, ανοίγουν αυτά θέματα. Η 8 Μάρτη θα είναι μια ακόμα δυνατή τέτοια προσπάθεια.

Η “Κίνηση” έχει ήδη ξεκινήσει την καμπάνια για ένα μεγάλο εργατικό συλλαλητήριο στις 8 Μάρτη με συγκέντρωση στις 12 το μεσημέρι την πλατεία Κλαυθμώνος. Με τετρασέλιδη προκήρυξη από το Δεκέμβρη για τα μέτωπα που έχει να παλέψει το γυναικείο κίνημα και τη σημασία της φετινής επετείου, με εκδηλώσεις σε πολλούς εργατικούς χώρους και γειτονιές που έχουν ήδη ξεκινήσει και ο κατάλογός τους μεγαλώνει καθημερινά και με το μαχητικό σύνθημα «Παλεύουμε, Διεκδικούμε, Απεργούμε», η Κίνηση δίνει τον τόνο της μεγάλης αυτής μάχης.

Πατώντας πάνω στην επιτυχία του περσινού εορτασμού, που για πρώτη φορά στην Ελλάδα μετατράπηκε σε απεργιακός και κατάφερε να εντάξει τις γυναικείες διεκδικήσεις στο πρόγραμμα των συνδικάτων και των αγώνων τους, η φετινή 8 Μάρτη θα είναι ένας ακόμα πιο μεγάλος σταθμός του κινήματος για τη γυναικεία απελευθέρωση. Ενάντια στην κυβέρνηση της ΝΔ που κλιμακώνει τις επιθέσεις της στις γυναίκες και το εργατικό κίνημα συνολικά σε όλα τα επίπεδα, με κατάργηση εργασιακών δικαιώματων, με ξήλωμα του κράτους πρόνοιας, με σεξιστικές προκλήσεις όπως αυτή ενάντια στο δικαίωμα στην έκτρωση, η απάντηση θα είναι μία: δεν θα περάσουν. Η σύσκεψη της Τρίτης θα είναι ένα σημαντικό βήμα για την επιτυχία της 8 Μάρτη αλλά και όλων των μαχών ενάντια στην γυναικεία καταπίεση που θα δοθούν στη συνέχεια.