Εργατικό κίνημα
Επισιτισμός: Η συγκεντροποίηση της παραγωγής να γίνει δυνάμωμα των σωματείων

12/2, Υπουργείο Εργασίας. Φωτό: Μάνος Νικολάου

Έχουν περάσει πέντε μήνες από την έναρξη του λοκντάουν τον Νοέμβρη με χιλιάδες εργαζόμενους σε μαγαζιά σίτισης, εστιατόρια και καφέ να βρίσκονται σε αναστολή εργασίας και με αβεβαιότητα για το μέλλον της εργασίας τους. Το άνοιγμα του επισιτισμού στο οποίο θέλει να προχωρήσει η κυβέρνηση είναι στον αέρα με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα. Ακόμα περισσότερο στον αέρα είναι οι θέσεις εργασίας στον κλάδο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το άνοιγμα θα συνοδευτεί και με πολλά λουκέτα στα μαγαζιά. Ακόμα και αυτά που δεν θα κλείσουν, θα μπουν σε περιορισμένη λειτουργία για όσο κρατάει η πανδημία. Με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, μαζικές απολύσεις βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη για τον κλάδο το επόμενο διάστημα. Η απαγόρευση απολύσεων που ίσχυε εν μέσω λοκντάουν, θα πάψει να ισχύσει. 

Ακόμα και όσοι καταφέρουν να κρατήσουν τη δουλειά τους, θα έχουν να αντιμετωπίσουν πολύ χειρότερες συνθήκες εργασίας σε σχέση με πριν. Κομμένοι μισθοί, δύσκολα ωράρια, απλήρωτες υπερωρίες, ακόμα περισσότερα κομμένα ένσημα, ελαστικές σχέσεις και μαύρη εργασία. Η πίεση του αφεντικού «βάλε πλάτη γιατί χανόμαστε» μαζί με τον φόβο να μην χάσει κάποιος τη δουλειά του, μοιάζει αφόρητη μέσα σε αυτές τις συνθήκες. 

Βέβαια, οι ίδιες συνθήκες και πιέσεις επικρατούν και στα μαγαζιά με delivery που άνθισαν ακόμα περισσότερο. Catering μαζικής εστίασης, ακόμα και σε σύμβαση με το δημόσιο, όπως τα πανεπιστήμια και οι φοιτητικές εστίες που εξυπηρετούν δεκάδες χιλιάδες φοιτητές, απασχολούν εργαζόμενους με ολιγόμηνες, ακόμα και μηνιαίες, συμβάσεις, παίρνοντας ψίχουλα και με την εργοδοτική τρομοκρατία σε όλο της το μεγαλείο. Όσο για τους νόμους και την «προστασία» που προσφέρουν, η κυβέρνηση πέρα από ότι επιδιώκει να τους ανατρέψει, έχει αφήσει ταυτόχρονα παράλυτο το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας που πλέον δεν παίζει κανένα ρόλο, ακολουθώντας πιστά την κυβερνητική πολιτική. Μπορούν να πάνε τα πράγματα αλλιώς;

Συλλογικότητα

Οι «μικρομεσαίοι» μαγαζάτορες έχουν πάρει κάποιες βοήθειες από την κυβέρνηση, φοροελαφρύνσεις, αναβολή χρεών, επιδότηση ενοικίου, κτλ. Οι εργαζόμενοι έχουν τα συνδικάτα, τον συντονισμό και τη συλλογικότητά τους για να μην πληρώσουν αυτοί για άλλη μια φορά την κρίση τους ή την κερδοφορία τους. Ο κλάδος του επισιτισμού απασχολεί ένα τεράστιο κομμάτι της εργατικής τάξης. Δεν είναι μόνο τα εστιατόρια, καφέ, φούρνοι, catering, ο τομέας του delivery και οι διανομείς.

Η διάσταση της παραγωγής και της διανομής έτοιμου φαγητού γιγαντώνεται. Πέρα από τους μάγειρες και τους σερβιτόρους, υπάρχουν και οι εργάτες του επισιτισμού σε βιομηχανίες τροφίμων που προμηθεύουν ολόκληρες αλυσίδες και μεμονωμένα καφέ και φούρνους, από κρουασάν μέχρι έτοιμα μαγειρευτά φαγητά. Η συγκέντρωση σε βιομηχανίες και μεγάλες αλυσίδες επισιτισμού, αλλάζει τα χαρακτηριστικά που είχε η εργατική τάξη στον κλάδο τα προηγούμενα χρόνια, διασκορπισμένη σε πολλά μαγαζάκια.

Αυτά τα χαρακτηριστικά την κάνουν πιο δυνατή από ποτέ σε μια περίοδο που μοιάζει να είναι πιο ευάλωτη από τις αντικειμενικές συνθήκες. Ήρθε η ώρα όλα αυτά τα κομμάτια να συσπειρωθούν στα σωματεία για να παλέψουν ενιαία. 

Ένας απεργιακός αγώνας σε έναν τόσο κρίσιμο κλάδο όπως είναι η σίτιση μπορεί να επιβάλει ότι το άνοιγμα του επισιτισμού και οι συνθήκες εργασίας δεν θα καθοριστούν από τους όρους της κυβέρνησης προς όφελος των καπιταλιστών, αλλά με βάση τα εργατικά συμφέροντα. Με αξιοπρεπείς μισθούς και συνθήκες εργασίας, προστατευμένοι από συλλογικές συμβάσεις. Και να προχωρήσουμε σε πιο επιθετικά αιτήματα όπως η κρατικοποίηση της σίτισης με εργατικό έλεγχο γιατί μπορούμε να θρέψουμε με ποιοτικό φαγητό όλο τον κόσμο που το έχει ανάγκη, να απαλλάξουμε από το βάρος της σίτισης τις οικογένειες και να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας. Το πρόβλημα δεν είναι αντικειμενικό για να βάλουμε όλοι και όλες πλάτη, είναι οι καπιταλιστές και η διαχείριση των πάντων για τα κέρδη τους.