Προϋπολογισμός 2012: Ξεδιάντροπο σφαγείο

Οι προβλέψεις για έσοδα, έξοδα, ανεργία, επενδύσεις, ιδιωτικοποιήσεις, βασίζονται πάνω σε εκτιμήσεις για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας που δεν πείθουν πλέον ούτε αυτούς που υπογράφουν το κείμενο. Έχουν ήδη προηγηθεί αλλεπάλληλες χρονιές με τις προβλέψεις να αποδεικνύονται άχρηστες. Ο Βενιζέλος γράφει: “τους τελευταίους είκοσι μήνες η διάψευση βασικών μακροοικονομικών προγνώσεων των διεθνών οργανισμών ως προς το μέγεθος της ύφεσης, μετακινεί προς τα πίσω τους στόχους, με αποτέλεσμα να απαιτούνται ακόμη περισσότερα μέτρα, με ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό, αναπτυξιακό, πολιτικό και κυρίως κοινωνικό κόστος.”

Ηδη μέσα στον Προϋπολογισμό περιλαμβάνονται σημαντικές διορθώσεις για τις προβλέψεις που έγιναν στο Μεσοπρόθεσμο του περασμένου Ιούλη.


Ολόκληρο το κείμενο περιέχει πάνω από 70 φορές τη λέξη “αναμένεται”, αλλά κάθε φορά ακολουθεί η προειδοποίηση ότι όλα είναι υπό την αίρεση αστάθμητων παραγόντων.

Η αβεβαιότητα αφορά όλες τις πλευρές του προϋπολογισμού. Τα συνολικά φορολογικά έσοδα εκτιμώνται σε 53,3 δισεκατομμύρια, έναντι 49,7 δισεκατομμύρια το 2011. Αύξηση δηλαδή 7,24% μέσα στις συνθήκες της βαθύτερης ύφεσης.

Η προδιαγεγραμμένη αποτυχία ξεπερνάει κάθε όριο στις σελίδες που αφορούν στις ιδιωτικοποιήσεις. Το κείμενο ξεκινάει με τη χαρακτηριστική φράση: “Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης της περιουσίας της Ελληνικής Δημοκρατίας, συνολικού ύψους 50 δισ. ευρώ ως το 2015, είναι αυτή την περίοδο το μεγαλύτερο στον κόσμο.” Το ελληνικό κράτος που βρίσκεται στην πιο στριμωγμένη θέση διεκδικεί να έχει τα μεγαλύτερα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις από κάθε άλλη χώρα στον πλανήτη. Η λίστα των περιουσιακών στοιχείων και των εταιρειών που βάζει μπρος για ιδιωτικοποίηση το 2012 δεν είναι παρά προαναγγελία ενός μεγάλου ξεπουλήματος: επέκταση σύμβασης για το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, 39 κτίρια του δημοσίου, Κρατικά Λαχεία, ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, ΔΕΠΑ, Λάρκο, ΔΕΣΦΑ, ΕΑΣ, ΕΛΠΕ, Καζίνο Πάρνηθας, ΕΛΤΑ, ΕΛΒΟ, δικαιώματα της Εγνατίας Οδού.

Με όλα αυτά βάζει στόχο να μαζέψει μέσα στο 2012 τα 9,3 δις από τα συνολικά 50 ως το 2015. Όμως ο προϋπολογισμός αυτοακυρώνεται λέγοντας: “Οι σημερινές ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες στις αγορές, τόσο στο ΧΑ όσο και διεθνώς, καθώς και οι μακροοικονομικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας επηρεάζουν αρνητικά τη ζήτηση και τα προσδοκώμενα έσοδα, διαμορφώνοντας μια ισορροπία χαμηλών τιμών σε σχέση με την αξία που τα περιουσιακά στοιχεία είχαν πριν από την κρίση”. Ο ίδιος ο Γιάννης Κουκιάδης που βρίσκεται επικεφαλής του Ταμείου Αξιοποίησης Δημόσιας Περιουσίας (του μηχανισμού που έχει αναλάβει τις ιδιωτικοποιήσεις) ομολόγησε μέσα στη βδομάδα ότι “δεν μπορούν να συγκεντρωθούν τα 9,3 δισ. ευρώ από αποκρατικοποιήσεις που προβλέπονται στον προϋπολογισμό. Εάν δεν υπάρχει προσφορά ενός αξιόλογου τιμήματος, πώς είναι δυνατόν να γίνει αξιοποίηση χωρίς να κατηγορηθεί κάποιος για ξεπούλημα;”

Όσον αφορά στις δαπάνες, εκεί ο προϋπολογισμός αφήνει έκθετο ολόκληρο το κοινωνικό κράτος. Οι επιχορηγήσεις των ασφαλιστικών ταμείων πέφτουν από 14,45 δισεκατομμύρια το 2011 στα 13,08 το 2012, μείωση 9,47%. Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δέχεται μείωση σχεδόν 42%, από 3,7 δισεκατομμύρια φέτος, στα 2,2 το 2012. Ο ΟΓΑ πέφτει από τα 4,6 δισεκατομμύρια στα 3,4, μείωση 27%. Το ΝΑΤ από το 1,13 δισ. πέφτει στο 1 δισ., μείωση 11,5%. Το ΕΚΑΣ από τα 890 εκατομμύρια φέτος, φτάνει στα 715 εκατομμύρια το 2012, μείωση 19,6%.

Στις επιχορηγήσεις αυτές συμπεριλαμβάνεται ο ΟΑΕΔ που παίρνει μόλις 500 εκατομμύρια από 764 το 2011, μείωση πάνω από 26%. Αυτές οι μειώσεις επιβάλλονται ενώ η ανεργία σύμφωνα με τον ίδιο τον προϋπολογισμό από 11,9% το 2010 εκτινάχθηκε σε 15,4% και τώρα εκτιμάται ότι θα φτάσει το 17,1%. Κάθε μονάδα ανεργίας υπολογίζεται ότι χρειάζεται έξτρα 500 εκατομμύρια, όσα ακριβώς δίνει επιχορήγηση το 2012. Μία μόνο μονάδα επιπλέον, κάτι που σύμφωνα με το Ινστιτούτο της ΓΣΕΕ πρέπει να θεωρείται σίγουρο, θα απαιτούσε διπλασιασμό της επιχορήγησης. Εξάλλου ο ΟΑΕΔ το επόμενο διάστημα πρέπει να ρευστοποιήσει ομόλογο για να πληρώσει επιδόματα Χριστουγέννων. Το 2012 τα ταμεία θα είναι αποκλεισμένα από αυτή τη λύση, αφού ανταλλάζουν τα ομόλογά τους με μεγαλύτερης διάρκειας.

Τα ταμεία αφήνονται στην ουσία να καταρρεύσουν, αφού οι υπολογισμοί γίνονται με βάση την ψεύτικη εκτίμηση ότι οι εισφορές το 2012 θα μειωθούν μόνο 6% σε σχέση με το 2011. Τα λουκέτα στον ιδιωτικό τομέα σε συνδυασμό με τις επιχειρησιακές συμβάσεις, την μείωση των μισθών και την αύξηση της μαύρης εργασίας θα χτυπήσουν τις εισφορές πολύ παραπάνω από 6%. Μόνο μέσα στο 2011 το αντίστοιχο ποσοστό ξεπέρασε το 10%. Το ενιαίο μισθολόγιο στο δημόσιο και η προοπτική της εφεδρείας θα αφήσουν τα ταμεία άδεια.

Κούρεμα

Παράλληλα, τα ταμεία χτυπιούνται από το κούρεμα των ομολόγων. Αντίθετα με τους τραπεζίτες, οι οποίοι επιδοτούνται με 60 δισεκατομμύρια για όσα “ζημιώνονται” τα ταμεία θα δουν τις περιουσίες τους να κουρεύονται πραγματικά.

Φυσικά, σε άλλα σημεία του προϋπολογισμού υπάρχουν πανηγυρισμοί για τις μειώσεις μισθών και για τη μείωση του μισθολογικού κόστους. Στους ΟΤΑ για παράδειγμα, μείωση μισθολογικού κόστους 314 εκατομμύρια ευρώ. Στην ίδια παράγραφο διατυμπανίζεται η μείωση των προνοιακών επιδομάτων που καταβάλλει η τοπική αυτοδιοίκηση κατά 100 εκατομμύρια ευρώ.

Συνολικά προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα 3,69 δισεκατομμύρια του 2011, γίνονται 3,21 δισ. το 2012, μείωση 12,9%. Το Υπουργείο Παιδείας θα διαθέτει 5,76 δισεκατομμύρια ευρώ το 2012 έναντι 5,85 φέτος. Πρόκειται για μείωση 2,9%. Για να υπολογιστεί το πραγματικό κόστος που θα έχει αυτή η κίνηση στον αριθμό των εκπαιδευτικών, των τάξεων και των σχολείων, χρειάζεται να σημειωθεί ότι έχει προηγηθεί μείωση 7,8% από το 2010 στο 2011. Για παράδειγμα, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση κόβονται το 2012 143 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το 2011 είχαν ήδη κοπεί άλλα 249 εκατομμύρια ευρώ. Τα λειτουργικά έξοδα της πρωτοβάθμιας τσακίζονται από 17 δισ. σε λιγότερο από 3. Η μείωση είναι 83,1% (!).

Το Υπουργείο Υγείας χρηματοδοτείται με 4,88 δισεκατομμύρια ευρώ το 2012 ενώ φέτος πήρε 5,22, μείωση 6,45%. Για τα νοσοκομεία ο προϋπολογισμός χωρίς καμιά ντροπή λέει πως ανάμεσα στις μεθόδους της μείωσης του κόστους είναι “ο περιορισμός των νοσηλευτικών υπηρεσιών σε ανασφάλιστους”. Οι μεταβιβάσεις του προϋπολογισμού προς τα νοσοκομεία από 1,65 δισεκατομμύρια το 2011 πάνε στο 1,45 δισεκατομμύρια το 2012, μείωση 12,1%. Ταυτόχρονα τα νοσοκομεία χάνουν σε σχέση με το 2011 άλλα 100 εκατομμύρια εισφορών από τα ασφαλιστικά ταμεία. Το αποτέλεσμα είναι η μισθολογική δαπάνη να καταρρέει από 200 εκατομμύρια σε 146, δηλαδή 27% μείωση, και οι λοιπές δαπάνες τους από 3,35 δισεκατομμύρια να γίνονται 2,66 δισεκατομμύρια, μείωση 20,5%.

Ποιοι την γλιτώνουν από τις περικοπές; Τα εξοπλιστικά προγράμματα από 1017 εκατομμύρια ευρώ το 2010, έπεσαν στα 600 εκατομμύρια το 2011 και ξαναφτάνουν τα 1000 το 2012. Αύξηση 66,6% μεταξύ 2011 και 2012 για άχρηστα και επικίνδυνα πολεμικά υλικά. Το Υπουργείο “Προστασίας του Πολίτη” από τα 2,08 δισεκατομμύρια του 2011 ανεβαίνει στα 2,17 δισεκατομμύρια το 2012. Αύξηση 4,4% σε δαπάνες που κατά κύριο λόγο σύμφωνα με τον προϋπολογισμό πάνε σε μπάτσους, “αντιτρομοκρατικές” υπηρεσίες και σώματα που κυνηγούν, δολοφονούν και φυλακίζουν μετανάστες.


Φυσικά, τη μερίδα του λέοντος παίρνουν οι τραπεζίτες. Αν άθροιζε κανείς όλες τις δαπάνες που κατευθύνονται στους τραπεζίτες, το νούμερο φτάνει το ιλιγγιώδες ποσό των 151,4 δισεκατομμυρίων. Ο πραγματικός προϋπολογισμός ωστόσο είναι πολύ μικρότερος, μιας και το μεγαλύτερο τμήμα αυτών των πληρωμών είναι ανακύκλωση με τα καινούργια δανεικά.

Οι τόκοι, οι οποίοι καταλήγουν για πάντα στις τσέπες των τραπεζιτών από 13,22 δισεκατομμύρια το 2010 έφτασαν τα 16,38 δισεκατομμύρια το 2011 και υπολογίζονται σε 17,9 δισεκατομμύρια το 2012 αν δεν ισχύσει το πρόγραμμα ανταλλαγής της συμφωνίας της 26ης Οκτώβρη, και 12,75 αν το PSI πετύχει στο σύνολό του. Τα 5 δισεκατομμύρια που σε αυτή την περίπτωση υποτίθεται θα χάσουν οι τραπεζίτες, θα δοθούν έτσι κι αλλιώς με το παραπάνω πίσω, χάρη στην επανακεφαλαιοποίηση και τις “εγγυήσεις”.

Ο Βενιζέλος την Δευτέρα 21 Νοέμβρη ανακοίνωσε διπλασιασμό των εγγυήσεων προς τις τράπεζες από 30 σε 60 δισ. Ενώ η ενίσχυση της ρευστότητας με πάνω από 30 δισ. μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού “μπαίνει σε μια μικρή υποσημείωση στον Προϋπολογισμό, αφού χάνεται σε έναν δείκτη “συμμετοχές στην αύξηση μετοχικών κεφαλαίων” ο οποίος εκτινάσσεται από 1,2 δισεκατομμύρια το 2011 σε 32,1 δισεκατομμύρια το 2012!

Αλχημείες

Ο προϋπολογισμός του 2012 ξεκινάει από εκτιμήσεις για το μέλλον για τις οποίες κανείς δεν έχει την παραμικρή αμφιβολία ότι θα αποτύχουν, και καταλήγει σε αλχημείες με τις οποίες οι τραπεζίτες εμφανίζονται χαμένοι ενώ οι αριθμοί τους δείχνουν κερδισμένους.

Γι'αυτό και ο πρόλογος του Βενιζέλου μοιάζει με κακογραμμένο μελό. Μιλάει για το συναισθηματικό κόστος της κυβέρνησης σε ύφος “δυστυχώς επτωχεύσαμε” όπως αυτό: “Η Ελλάδα βρίσκεται μέσα σ’ αυτό το διεθνές μαγνητικό πεδίο, δυστυχώς, αδύναμη και εκτεθειμένη...” Παραδέχεται την αποτυχία του 2011 μόνο και μόνο να πει πως μετά από όλες τις θυσίες “είναι πράγματι κρίμα” να μην συνεχίσουμε, ενώ τέλος μας προειδοποιεί να μην πάρουμε και πολύ σοβαρά τα νούμερα: “Ο προϋπολογισμός δεν είναι ένα συμβατικό νομοθετικό ή δημοσιονομικό κείμενο. Είναι ένα όργανο δουλειάς για την έξοδο από την κρίση και κυρίως μία εμβληματικού χαρακτήρα απόφαση της Βουλής των Ελλήνων για το μέλλον της χώρας.”

Ο προϋπολογισμός με απλά λόγια είναι ένα εργαλείο για τον πόλεμο που έχει κηρύξει η κυβέρνηση μαζί με τους τραπεζίτες και τα αφεντικά σε βάρος των εργατών. Γι'αυτό και η απάντηση είναι ότι θα καταλήξει στα σκουπίδια μαζί με τη μαύρη συγκυβέρνηση και όποιον άλλον αποπειραθεί να συνεχίσει σε αυτή την κατεύθυνση.