Ο Γιούσεφ Αλ Χελού είναι Παλαιστίνιος δημοσιογράφος από τη Γάζα. Βρέθηκε στην Αθήνα για την προβολή του πρώτου του ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους The Phoenix of Gaza, στο Athens Palestine Film Festival 2025 στον κινηματογράφο Studio.
Μίλησε στον Στέλιο Μιχαηλίδη και την Εργατική Αλληλεγγύη.
Η ταινία The Phoenix of Gaza καταφέρνει μία από τις τελευταίες κινηματογραφικές καταγραφές της Γάζας πριν την 7η Οκτώβρη 2023. Ποιος ήταν ο σκοπός σου όταν την έφτιαχνες;
Καταρχάς χαίρομαι που το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ The Phoenix of Gaza προβλήθηκε στην Αθήνα και μπόρεσα να δω την υποστήριξη του ελληνικού λαού στον αγώνα των Παλαιστινίων. Πράγματι λοιπόν η ταινία αποτελεί και την τελευταία καταγραφή της Γάζας πριν την καταστροφή. Μου είχε λείψει πολύ όταν επέστρεψα εκεί το καλοκαίρι του 2023. Είχα φύγει πριν 10 χρόνια με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Περίμενα την κατάλληλη περίοδο για να γυρίσω. Δεν ήταν εύκολο γιατί επικρατούσε αστάθεια τόσο στο Σινά απ’ όπου θα φτάναμε στη Γάζα, όσο και στην ίδια τη Γάζα. Οπότε κλείσαμε οικογενειακώς εισιτήρια τελευταία στιγμή.
Αρχικά ο στόχος ήταν διαφορετικός από αυτό που κατέληξε. Ήθελα απλά να κάνω ένα ταξιδιωτικό βίντεο για να δείξω μια Γάζα που κανείς εκτός αυτής δεν έχει τη δυνατότητα να δει λόγω του αποκλεισμού. Όχι μόνο εσύ σαν Έλληνας, ακόμα και οι Παλαιστίνιοι της Δυτικής Όχθης δεν έχουν τη δυνατότητα να πάνε στη Γάζα. Οπότε το θεώρησα υποχρέωση να επιστρέψω, να επανασυνδεθώ με την οικογένειά μου, με την πόλη που γεννήθηκα και μεγάλωσα και να κινηματογραφήσω τα όμορφά της μέρη.
Η Γάζα είχε αλλάξει από το 2013. Παρά τη φτώχεια, την ανεργία, τον αποκλεισμό, η Γάζα είχε κατά κάποιο τρόπο αναπτυχθεί. Ο λαός της Γάζας είχε καταφέρει να προσαρμοστεί στους περιορισμούς αμφισβητώντας έτσι τη συλλογική τιμωρία που του είχαν επιβάλει. Ήταν το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στον κόσμο αλλά ο λαός της Γάζας το είχε διακοσμήσει πολύ όμορφα. Και ήθελα να το δείξω αυτό στο ντοκιμαντέρ, το οποίο αρχικά προοριζόταν να είναι ένα 20λεπτο vlog για το youtube. Αλλά ένα μήνα αφότου το γύρισα άρχισε η γενοκτονία. Οπότε ο προορισμός του υλικού μου άλλαξε. Πλέον είχα στα χέρια μου τα τελευταία πλάνα της Γάζας και της οικογένειάς μου πριν και μετά τη γενοκτονία.
Έχασα τη μεγαλύτερη αδερφή μου την Άσμα και τα ανίψια μου. Βρίσκονται ακόμα κάτω από τα ερείπια. Μου λείπει πολύ το χαμόγελό της, τα γαλάζια της μάτια και τα ξανθά της μαλλιά.
Άρχισα λοιπόν να ξαναγράφω το σενάριο από την αρχή και να φτιάχνω διαφορετικά την ταινία. Πλέον ο προορισμός του φιλμ ήταν παγκόσμιος. Να δουν όλοι πώς τα κατάφερναν οι άνθρωποι της Γάζας, την ανθεκτικότητα και την επιμονή τους, την ομορφιά της πόλης μου, αλλά και την καταστροφή που ακολούθησε. Και ήθελα να δουν και οι Ισραηλινοί ότι παρά την επιθετικότητά τους, την πολιορκία και τον αποκλεισμό, εμείς τα καταφέρναμε κάτω από τις σκληρότερες συνθήκες. Το μόνο που θέλουμε είναι να ζήσουμε ελεύθεροι μια κανονική ζωή. Αυτά λοιπόν προσπαθεί να πει η ταινία, η οποία έκανε πρεμιέρα τον Φλεβάρη του 2025 στο Λονδίνο και χαίρομαι γιατί έχει προβληθεί ήδη σε περισσότερα από 50 σημεία σε όλο τον κόσμο. Στην Αθήνα είδατε μια τελευταία βέρσιον συμπληρωμένη με στοιχεία μετά την πρόσφατη υπογραφή της εκεχειρίας.
Έχεις ζήσει τη Γάζα τόσο υπό ισραηλινή κατοχή, όσο και με τον αποκλεισμό από το 2006 και μετά. Δώσε μας μια εικόνα του πώς ήταν να μεγαλώνεις σε αυτές τις συνθήκες.
Πράγματι από πολύ μικρός είδα τις σημαίνει ισραηλινή κατοχή, πυροβολισμοί των κατοχικών δυνάμεων, καταστροφές σπιτιών κλπ. Δεν ήταν καθόλου απολαυστική η παιδική ηλικία. Μεγάλωσα βλέποντας τους ισραηλινούς στρατιώτες, στη μια και την άλλη μεριά του δρόμου, με τους κόκκινους μπερέδες τους, κρατώντας τα όπλα τους στο ένα χέρι και χάρτες στο άλλο. Και αναρωτιόμουν, ποιοι είναι αυτοί οι ξενόφερτοι; Τι θέλουν από μας; Τι κάνουν στη γη μας;
Τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 βιώσαμε μια παρατεταμένη απαγόρευση κυκλοφορίας. Από το 1988 μέχρι το 1995 οι ισραηλινοί απαγόρευαν σε όλους μας να κυκλοφορούμε εκτός σπιτιού από τη δύση του ηλίου μέχρι τις 6 το πρωί. Ταυτόχρονα μπλόκαραν τους δρόμους με βαρέλια γεμάτα τσιμέντο. Οι στρατιώτες μας κυνηγούσαν και άνοιγαν πυρ. Άρχισα να αναρωτιέμαι γιατί τους επιτρέπεται όλο αυτό; Γιατί δεν παρεμβαίνει κανείς να το σταματήσει;
Έζησα όμως και την αντίσταση των Παλαιστινίων. Τις πέτρες στα στρατιωτικά τζιπ και τα οδοφράγματα με τα καμμένα λάστιχα. Η κατάσταση άλλαξε μετά τις Συμφωνίες του Όσλο που υπέγραψαν ο Αραφάτ με τον Ράμπιν. Αλλά η κατοχή δεν σταμάτησε, απλά άλλαξε μορφή. Ο ισραηλινός στρατός αναδιατάχτηκε γύρω από τη Γάζα. Όταν έφυγε ο στρατός το 2005 δεν σήμαινε ότι μας άφησαν ήσυχους. Τότε ξεκίνησε ο αποκλεισμός. Ο έλεγχος του τι μπαίνει και τι βγαίνει. Όλα αυτά με διαμόρφωσαν. Είπα ότι όταν μεγαλώσω θα γίνω δημοσιογράφος, με κάποιο τρόπο να δείξω αυτή την κατάσταση στον κόσμο. Έπιασα δουλειά στο ραδιόφωνο κι άρχισα να γράφω άρθρα. Συνέχισα συνεργαζόμενος με πολλά ΜΜΕ σε όλο τον κόσμο. Και ήμουν τυχερός να επιλεγώ για την υποτροφία στην Οξφόρδη το 2013. Παρότι έφυγα όμως, η Γάζα ήταν πάντα στην καρδιά και στο μυαλό μου.
Ποια είναι η δική σου εικόνα από τη σημερινή Γάζα μετά από δυο χρόνια γενοκτονίας;
Η Γάζα όπως ήταν δυο χρόνια πριν πλέον έχει καταστραφεί. Σχεδόν τίποτα από αυτά που δείχνει η ταινία δεν υπάρχει πια. Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι το δικό μου ερωτικό γράμμα προς την πόλη μου. Θέλω να μπορούν οι επόμενες γενιές να δουν πόσο όμορφη ήταν. Γιατί δεν ξέρουμε αν και πώς θα ξαναχτιστεί. Κι όχι μόνο τα σπίτια. Δεν ξέρουμε ας πούμε, αν τα κατεστραμμένα ιστορικά μνημεία θα αποκατασταθούν. Το Ισραήλ τώρα που μιλάμε, ακόμα και μετά την υπογραφή της δεύτερης εκεχειρίας, συνεχίζει να καταστρέφει καθημερινά τη Γάζα. Ο στόχος τους παραμένει η εθνοκάθαρση κι ο εκτοπισμός των Παλαιστινίων. Με εξοργίζει το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις παρακολουθούν το Ισραήλ να συνεχίζει την καταστροφή, ακόμα και μετά την εκεχειρία, και να την παραβιάζει συνεχώς. Έχει δολοφονήσει πάνω από 100 ανθρώπους μετά την υπογραφή της. Οι Παλαιστίνιοι της Γάζας συνεχίζουν να βομβαρδίζονται, να πυροβολούνται κλπ.
Ένας άλλος στόχος της ταινίας μου είναι να θυμίζει ότι η παγκόσμια κοινότητα την παράτησε τη Γάζα. Γελάω όταν ο Τραμπ λέει ότι θέλει να κάνει τη Γάζα ριβιέρα της Μέσης Ανατολής. Η Γάζα ήταν πανέμορφη και αν δεν υπήρχε ο αποκλεισμός θα μπορούσε να είναι ένας εξαιρετικός τουριστικός προορισμός, χωρίς να ισοπεδωθεί. Και τις παραλίες είχαμε και τα ξενοδοχεία που βέβαια μόνο μια μικρή εύπορη μειοψηφία μπορούσε να τα απολαμβάνει. Ο περισσότερος κόσμος ζούσε σε προσφυγικές γειτονιές μέσα στη φτώχεια και την ανεργία. Αλλά την είχαμε κάνει όμορφη τη φυλακή μας. Φαντάσου πώς θα ήταν αν ήμασταν ελεύθεροι κι ανεξάρτητοι. Τώρα η Γάζα είναι αβίωτη. Πριν την έναρξη της γενοκτονίας σχεδίαζα να γυρίσω να ζήσω εκεί. Τώρα πια δεν γίνεται. Μοιάζει με πόλη που χτυπήθηκε από ατομική βόμβα.
Παρ’ όλα αυτά δύο εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν στα ερείπια. Η οικογένειά μου ζει εκτοπισμένη. Προσπαθούν να ξαναχτίσουν. Ακόμα κι αυτό είναι μια τεράστια πρόκληση. Το Ισραήλ δεν αφήνει να περάσουν τα υλικά για την ανοικοδόμηση. Εκβιάζει τους Παλαιστίνιους για να σταματήσει η Αντίσταση τον αγώνα της. Το Ισραήλ εφαρμόζει συλλογική τιμωρία και την ίδια στιγμή το αρνείται. Αρνείται τον λοιμό, τη σφαγή των αμάχων. Αλλά ο κόσμος έχει βαρεθεί τα ψέματα και την προπαγάνδα τους. Η Γάζα για μένα είναι μια ιστορία επιβίωσης κι επιμονής, του Sumud. Θα την ξαναχτίσουμε τη Γάζα αλλά δεν θα είναι εύκολο γιατί το Ισραήλ ελέγχει τα σημεία εισόδου-εξόδου, τα υλικά της ανοικοδόμησης, το νόμισμα και την οικονομία, τα τρόφιμα όλα περνάνε από την έγκρισή του.
Η παγκόσμια κοινότητα μας απογοήτευσε. Η Γάζα εξέθεσε την υποκρισία και την αντιμετώπισή της με δυο μέτρα και δυο σταθμά. Αλλά την ίδια στιγμή ο αγώνας μας μπόρεσε να εμπνεύσει όλο τον κόσμο. Το Ισραήλ ήθελε να εξαφανίσει την Παλαιστίνη και τη Γάζα και τελικά όλος ο κόσμος έγινε Παλαιστίνη και Γάζα.
Πώς βλέπεις την πρόταση Τραμπ και την κατάσταση μετά την υπογραφή της εκεχειρίας;
Δεν πρόκειται για ειρηνευτικό πλάνο. Είναι σχέδιο εκβιασμού. Είναι επιχειρηματικό σχέδιο. Θέλουν να επωφεληθούν από τη Γάζα όταν την ανοικοδομήσουν, γιατί θέλουν να βγάλουν λεφτά. Και θα εμπλακούν πολλοί ενδιαφερόμενοι. Ο Τόνι Μπλερ, επιχειρηματίες από τη Δύση που βλέπουν τη Γάζα ως εύκολο θήραμα, ως επένδυση. Όλοι θέλουν να πάρουν μερίδιο από τη Γάζα. Αλλά θα ξαναχτίσουν τη Γάζα πάνω στα ερείπια και το αίμα και τα οστά των μαρτύρων που βρίσκονται ακόμα κάτω από τα χαλάσματα, συμπεριλαμβανομένης της αδελφής μου και της οικογένειάς της.
Είναι πολύ οδυνηρό που ο κόσμος μας βλέπει ως αριθμούς. Οι Ισραηλινοί, δεν μας βλέπουν ως ανθρώπινα όντα. Έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου. Νομίζουν ότι είμαστε ζώα. Μας αντιμετωπίζουν ως υπανθρώπους. Και εγώ το αμφισβητώ αυτό. Στην ταινία, κάθε ένας από τους ανθρώπους έχει ένα όνομα. Έχει μια οικογένεια. Έχει όνειρα και φιλοδοξίες. Οι περισσότεροι από αυτούς που εμφανίζονται στην ταινία σήμερα είναι δολοφονημένοι, τραυματίες, έχουν απαχθεί ή αγνοούνται κάτω από τα χαλάσματα.
Θα επιστρέψω κάποτε να γυρίσω το Phoenix of Gaza 2, γιατί όπως συμβολίζει και το μυθικό πλάσμα που είναι το σύμβολο του Δήμου της Γάζας, θα αναγεννηθούμε μέσα από τις στάχτες μας. Αυτή είναι η ιστορία μας. Πάντα ήταν. Το Ισραήλ σκοτώνει τα παιδιά μας, εμείς γεννάμε περισσότερα παιδιά. Το Ισραήλ καταστρέφει εμείς ξαναχτίζουμε.
Τις προηγούμενες εβδομάδες έγιναν απεργίες σε Ιταλία, Ισπανία και Ελλάδα για την Παλαιστίνη. Παίζει ρόλο το κίνημα αλληλεγγύης στον Παλαιστινιακό λαό που έχει αναπτυχθεί παγκοσμίως; Πώς νομίζεις ότι πρέπει να συνεχίσει;
Παίζει ρόλο. Βοηθάει. Ευαισθητοποιεί και εκπαιδεύει όλο και περισσότερους σε όλο τον κόσμο για το γεγονός ότι υπάρχουν λαοί όπως ο δικός μας που υποφέρουν από την αδικία εδώ και 80 χρόνια. Ξεκαθαρίζουν σε όλο τον κόσμο ότι έχουμε το δικαίωμα στην ελευθερία. Έχει σημασία να συνειδητοποιήσουν παντού ότι χωρίς την ελευθερία των Παλαιστινίων κανείς δεν είναι ελεύθερος. Το κίνημα στέλνει μήνυμα ελπίδας αλλά ταυτόχρονα σημαίνει και συναγερμό για τους κινδύνους που διατρέχει ολόκληρος ο πλανήτης αν το Ισραήλ συνεχίζει να δρα ατιμώρητο. Δεν έχουμε δει κανέναν ισραηλινό εγκληματία πολέμου, του Νετανιάχου συμπεριλαμβανομένου που έχει ένταλμα σε βάρος του από το Διεθνές Δικαστήριο, να έρχεται ενώπιον της δικαιοσύνης. Κι όσο συνεχίζεται αυτό ζούμε το νόμο της ζούγκλας. Η διεθνής νομοθεσία δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση του Ισραήλ παρότι έχει ξεπεράσει τόσα όρια. Η ευαισθητοποίηση λοιπόν που προσφέρει το κίνημα αλληλεγγύης είναι πολύ σημαντική γιατί προσπαθεί να διορθώσει την ιστορία. Όταν η Βρετανία αναγκάζεται να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, είναι ένα πρώτο βήμα στην επανόρθωση μιας αδικίας που ξεκινάει από το 1917 όταν υποσχέθηκε στους σιωνιστές ένα κράτος σε βάρος μας.
Συνεπώς με χαροποιεί να βλέπω όλες αυτές τις διαδηλώσεις σε όλο τον κόσμο, την παλαιστινιακή σημαία να ανεμίζει παντού, τις κουφίγιες και τα σύμβολά μας να φοριούνται από εκατομμύρια. Ακόμα και σε σημεία που δεν τα υπολογίζαμε πιο πριν, όπως ας πούμε στη Λετονία που πήγα για την προβολή της ταινίας και έμεινα έκπληκτος από τη συμπαράσταση. Ακόμα και στην Ελλάδα που είναι γνωστή για τις στενές σχέσεις της κυβέρνησης με το Ισραήλ, αλλά βλέπουμε μεγάλες διαδηλώσεις ειδικά τα τελευταία χρόνια. Ο κόσμος ξεσηκώνεται γιατί καταλαβαίνει τη ρίζα του προβλήματος. Δεν ανέχεται πια τα ισραηλινά ψέματα και την προπαγάνδα. Όλος ο πλανήτης έχει δει την τρομερή ισραηλινή θηριωδία. Τις δολοφονίες των παιδιών, των δημοσιογράφων, των γιατρών. Τις καταστροφές των πανεπιστημίων, των νοσοκομείων, των εκκλησιών και των τζαμιών. Τη χρήση της πείνας σαν όπλο πολέμου.
Αλλά χρειάζεται και κάτι άλλο. Πρέπει και οι κυβερνήσεις, οι πολιτικοί, να κάνουν κάτι. Ακόμα και η αναγνώριση της Παλαιστίνης ως κράτος δεν βοηθάει από μόνη της. Το Ισραήλ πρέπει να πιεστεί με κυρώσεις, με απελάσεις των διπλωματών τους και των αξιωματούχων τους. Με διακοπή των σχέσεων. Οι χώρες πρέπει να σταματήσουν να εξάγουν όπλα προς το Ισραήλ. Ήταν εξοργιστικό τις προάλλες να ακούς τον Τραμπ να λέει στην Κνεσέτ ότι χρησιμοποιήθηκαν πολύ καλά τα όπλα που τους έδωσε. Τι διάολο; Είναι περήφανος που έδωσε όπλα στους ισραηλινούς για να σκοτώσουν αμάχους στη Γάζα;
Ζούμε σε πολύ επικίνδυνο πεδίο. Αλλά έχω την ελπίδα ότι θα αλλάξουν τα πράγματα. Το ρεύμα έχει αλλάζει, παρότι αλλάζει αργά. Και νομίζω ότι η αλλαγή θα έρθει από τους λαούς στη Δύση. Γιατί πιστεύω ότι αν η Δύση συνεχίζει να ορκίζεται στο όνομα των διεθνών νόμων, των ανθρωπιστικών κανόνων, του πολιτισμού κλπ, υπάρχει και μια νεότερη γενιά που δεν ανέχεται αυτά τα παραμύθια πια. Το βλέπουμε ακόμα και στις ΗΠΑ με τον ξεσηκωμό των φοιτητών στα πανεπιστήμια, αλλά και τις εξεγέρσεις της νεολαίας σε όλο τον κόσμο. Είναι σημαντικό να διατηρήσουμε το μομέντουμ τώρα που η γενοκτονία είναι σε παύση. Δεν είναι το διαρκές τέλος της. Δεν έχει τελειώσει η κατοχή. Πρέπει πολλά να γίνουν ακόμα.
Το κίνημα αλληλεγγύης πρέπει να συνεχίσει τις πιέσεις προς τις κυβερνήσεις και τους αξιωματούχους να αποδείξουν με πράξεις ότι νοιάζονται για την ανθρωπότητα. Να καταλάβουν ότι το κίνημα αυτό θα συνεχίσει να μεγαλώνει, στην Ελλάδα, τη Βρετανία και παντού γιατί οι λαοί δεν πρόκειται να ησυχάσουν μέχρι οι Παλαιστίνιοι κερδίσουν την ελευθερία τους. Συνεπώς όλες οι κινητοποιήσεις πρέπει να κλιμακωθούν. Οι διαδηλώσεις, οι απεργίες, οι αποστολές όπως αυτές που είδαμε με το March to Gaza και το Global Sumud Flotilla. Να συνεχιστεί η ευαισθητοποίηση με πολιτιστικά γεγονότα, να αναπτυχθεί η συζήτηση για την Παλαιστίνη μέσα από συνέδρια Ειρήνης, υπάρχουν τόσα πολλά που μπορεί να κάνει κανείς. Ό,τι χρειάζεται για να αναγκάσουμε τους πολιτικούς να σταματήσουν να είναι συνένοχοι στην καταπίεση του Παλαιστινιακού λαού.
Παρότι οι προβλέψεις είναι δύσκολες, ποια είναι η εκτίμησή σου για το επόμενο διάστημα;
Νομίζω ότι θα γίνουμε μάρτυρες της ισραηλινής εμμονής. Θα προβοκάρουν του Παλαιστίνιους με επιθέσεις λέγοντας ότι «η Χαμάς επανεξοπλίζεται». Το Ισραήλ δεν δέχεται να ζήσει ειρηνικά κι αρμονικά. Ποτέ δεν το έκαναν. Αν ήθελε να είναι μέρος της Μέσης Ανατολής θα σταμάταγε την κατοχή. Όσο επιλέγει να επιτίθεται και να απανθρωποποιεί τους Παλαιστίνιους δεν θα καταφέρει να συμβιώσει στην περιοχή. Μπορείς να δεις πλέον ότι θεωρούνται ανεπιθύμητοι παντού. Τους διώχνουν. Όπως κι εδώ στην Ελλάδα που έρχονται οι στρατιώτες για να κάνουν το διάλειμμά τους από τη γενοκτονία. Να σημειώσουμε ότι όλοι οι Ισραηλινοί είναι υποχρεωμένοι να πάνε στον ισραηλινό στρατό, οι περισσότεροι οπλοφορούν και είναι πολύ πιθανό να έχουν σκοτώσει Παλαιστινίους.
Οπότε το μέλλον είναι ζοφερό. Δεν ξέρουμε τι θα συμβεί αλλά είναι δύσκολο να είσαι αισιόδοξος. Η ανοικοδόμηση είναι η κύρια πρόκληση τώρα και περιμένουμε από το Ισραήλ τα χειρότερα. Νομίζω ότι θα επιμείνουν στην προσπάθεια να διώξουν τους Παλαιστίνιους από τη Γάζα, αλλά κι αυτό δεν τους είναι καθόλου εύκολο να το πραγματοποιήσουν. Το σίγουρο είναι ότι όσο ο Νετανιάχου είναι στην εξουσία δεν πρόκειται να βελτιωθεί κάτι.
Πώς σχολιάζεις το «From the river to the sea» που φωνάζουν εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο;
Καταρχάς το σύνθημα για Ελεύθερη Παλαιστίνη από το Ποτάμι μέχρι τη Θάλασσα δεν σημαίνει την εξολόθρευση ή τον διωγμό των Εβραίων. Σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που ζει μεταξύ της Μεσογείου και του Ιορδάνη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ίσος και με πλήρη ανθρώπινα δικαιώματα. Δεν σημαίνει μίσος προς τους Εβραίους. Οι ισραηλινοί είναι αυτοί που το διαστρεβλώνουν και μιλούν για αντισημιτισμό. Διεκδικούμε ένα δημοκρατικό, κοσμικό κράτος για όλους, ανεξάρτητα από θρησκεία, φυλή, χρώμα, εθνικότητα, πολιτική πεποίθηση.
Οι Παλαιστίνιοι, ακόμα και η Χαμάς, δέχτηκαν τη λύση να φτιαχτεί Παλαιστινιακό κράτος στα σημεία που καταλήφθηκαν το 1967. Τη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Μόλις στο 20% από αυτό που ήταν κάποτε η Παλαιστίνη. Το Ισραήλ φτιάχτηκε το 1948 πάνω στις πλάτες μας. Εκατομμύρια Παλαιστίνιοι διώχθηκαν από την ιστορική Παλαιστίνη κι έγιναν πρόσφυγες είτε εσωτερικοί, στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, είτε στην Αίγυπτο, τη Συρία, την Ιορδανία, το Λίβανο κλπ. Ακόμα κι έτσι είπαμε οκ, ας έχουμε τουλάχιστον ένα κράτος. Αλλά όχι, ούτε αυτό το δέχτηκαν. Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να δεχτεί τη λύση των δύο κρατών. «Εδώ» λένε «είναι η Γη της Επαγγελίας, είναι όλη δική μας».
Έχουμε να κάνουμε με ακραίους φανατικούς σαν τον Σμότριχ, τον Μπεν Γκβιρ, τον Νετανιάχου και το κίνημα των εποικιστών. Αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι δεν πρόκειται να εξαφανιστούμε. Ακόμα κι αν νομίζουν ότι έχουν διαμορφώσει το στάτους κβο που θα μας αναγκάσει να δεχτούμε να ζήσουμε υπό κατοχή, η νέα γενιά που το ίδιο το Ισραήλ δημιούργησε, τα 50.000 ορφανά παιδιά θα αντισταθούν. Θα αγωνιστούν για την ελευθερία. Η Αμερική κάποια στιγμή θα καταρρεύσει. Όλες οι αυτοκρατορίες κάποια στιγμή καταρρέουν. Η αποικιοκρατία το ίδιο. Το ίδιο και ο σιωνισμός. Έχουν στρώσει οι ίδιοι το δρόμο για αυτό με την παγκόσμια αντιπάθεια που έχουν δημιουργήσει. Έχουν μεγάλο πρόβλημα, είναι σε κρίση.
Ζεις στο Λονδίνο. Βλέπουμε εδώ και καιρό την κυβερνητική καμπάνια ενάντια στο κίνημα αλληλεγγύης, με διώξεις, κατηγορίες για αντισημιτισμό, ακόμα και συλλήψεις ειρηνικών ακτιβιστών/ριών με κατηγορίες περί τρομοκρατίας. Γιατί οι κυβερνήσεις φοβούνται τόσο το κίνημα αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη;
Αυτά γίνονται γιατί ο αγώνας των Παλαιστίνιων αποτελεί έμπνευση για όλο τον κόσμο. Οι κυβερνήσεις, τόσο των Εργατικών όσο και των Συντηρητικών πιο πριν, κάνουν ό,τι μπορούν για να ικανοποιήσουν το Ισραήλ κι αυτό έχει να κάνει με τη δύναμη του σιωνιστικού λόμπι τόσο στη Βρετανία όσο και στις ΗΠΑ.
Οι πολιτικές τους είναι υποκριτικές. Ο Στάρμερ έλεγε ότι θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη αν το Ισραήλ δεν αποδεχτεί τον όρο γενοκτονία, λες και η αναγνώριση είναι κάποια χάρη. Δεν είναι χάρη, είναι δικαίωμά μας. Πρέπει να γίνουν περισσότερα, δεν μας αρκούν οι κενές περιεχομένου δηλώσεις. Θέλουμε η Βρετανία να διορθώσει την ιστορική αδικία. Οι Παλαιστίνιοι πρέπει να αποζημιωθούν από τη Βρετανία για όσα υπέφεραν από τη Βρετανική Εντολή. Κι αυτό σημαίνει ότι η Βρετανία πρέπει να ασκήσει πιέσεις στο Ισραήλ να τερματίσει την κατοχή. Αλλά δεν εμπιστευόμαστε τους βρετανούς πολιτικούς. Είμαι απογοητευμένος από τη σιωπή του Στάρμερ τα δύο χρόνια της γενοκτονίας. Υποτίθεται ότι η κυβέρνηση των Εργατικών θα ήταν διαφορετική από τους Συντηρητικούς του Τζόνσον ή του Σούνακ. Αλλά επέμεινε στο «δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα» και στη δικαιολόγηση όσων ακολούθησαν μετά την 7η Οκτώβρη.
Ταυτόχρονα το βιωτικό επίπεδο των βρετανών πέφτει. Υπάρχουν ανάγκες για χρηματοδότηση του κράτους πρόνοιας, την Υγεία, την Παιδεία κλπ. κι αντ’ αυτού χρηματοδοτεί το Ισραήλ.
Αυτά τα βλέπει ο κόσμος και θέλουν να καταστείλουν τις αντιδράσεις. Έτσι καταφεύγουν σε γελοίους ισχυρισμούς και μέτρα. Προσπάθησαν να απαγορεύσουν τις μεγάλες διαδηλώσεις που γίνονται για την Παλαιστίνη, ως «πορείες αντισημιτικού μίσους», παρότι χιλιάδες εβραίοι συμμετέχουν σε αυτές. Νομίζω η Μπρέιβερμαν ήταν που μίλησε για απαγόρευση της Παλαιστινιακής σημαίας «γιατί είναι η σημαία της Χαμάς». Τι γελοίος αδαής ισχυρισμός…
Αλλά ό,τι και να κάνουν οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να κρύψουν τα ισραηλινά εγκλήματα. Το Ισραήλ απέκλεισε την είσοδο των διεθνών μίντια στη Γάζα και εδώ και δυο χρόνια οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι της Γάζας καταγράφουν τη γενοκτονία και την αποκαλύπτουν σε όλο τον κόσμο. Παρά τη δολοφονία περισσότερων από 280 δημοσιογράφων, οι γενναίοι συνάδελφοί μας συνεχίζουν. Κι όσο συνεχίζουν μεγαλώνει και η αντίσταση στην αδικία κι έξω από τη Γάζα.