Οι ΗΠΑ ανέστειλαν τη Δευτέρα για άλλες τριάντα ημέρες το εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου που είχε επιβληθεί στη Ρωσία το 2022, μετά το εισβολή στην Ουκρανία.
«Η κίνηση αυτή», γράφει η εφημερίδα Financial Times, «είναι η δεύτερη παράταση της ‘εξαίρεσης’ που εισήγαγε η κυβέρνηση Τραμπ τον Μάρτιο, η οποία επέτρεπε στο ρωσικό πετρέλαιο, που υπόκειται σε κυρώσεις, να διοχετευτεί στις παγκόσμιες αγορές, στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ουάσιγκτον να ανακόψει την αύξηση της τιμής του».
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε εφιάλτη για την παγκόσμια οικονομία. Μέχρι το ξέσπασμα του πολέμου, το ένα πέμπτο σχεδόν της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου περνούσε από τα στενά του Ορμούζ. Τώρα αυτή η δίοδος έχει κλείσει ερμητικά –και όλες οι προσπάθειες του Τραμπ να την ανοίξει έχουν αποτύχει παταγωδώς. Προσπάθησε να την ανοίξει με τη βία –χωρίς αποτέλεσμα. Υποσχέθηκε στρατιωτική προστασία στα πλοία που θα περνούσαν –πέρασαν μόνο δυο. Έφτιαξε ένα ταμείο 40 δις δολαρίων που θα παρείχε φτηνά ασφάλιστρα στα πλοία που θα ήθελαν τα περάσουν –δεν πούλησε ούτε μια ασφάλεια. Παρακάλεσε τον Σι να μεσολαβήσει –αλλά το αντίτιμο που ζήτησε η Κίνα, την Ταιβάν, (όπως γράφει ο Άλεξ Καλλίνικος στη διπλανή στήλη) ήταν πολύ πικρό για να μπορεί να το καταπιεί. Την Δευτέρα, μετά από μια ακόμα «απαράδεκτη» (σύμφωνα με τις αμερικανικές απαιτήσεις) νέα ειρηνευτική πρόταση της Τεχεράνης, ο Τραμπ απείλησε για μια ακόμα φορά με «κόλαση» το Ιράν –για να πάρει τις απειλές του ξανά πίσω λίγες μόνο ώρες αργότερα.
Με πάταγο
Και οι προσπάθειες υποκατάστασης των ροών μέσω των στενών με άλλες πηγές έχουν αποτύχει με τον ίδιο σχεδόν πάταγο. «Η απώλεια 14,4 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου ανά ημέρα από τις χώρες του Κόλπου τον Απρίλιο … αντισταθμίστηκε μερικώς από τα αποθέματα και άλλα προσωρινά μέτρα», γράφουν οι FT. «Μια μικρή μείωση της κατανάλωσης –μαζί με κάποιες αυξήσεις στην παραγωγή– έχουν ανακουφίσει την κατάσταση μέχρι τώρα... Η απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα από τις χώρες της Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας τον Μάρτιο … ήταν σημαντική βοήθεια. Οι ΗΠΑ εξάγουν περισσότερο πετρέλαιο και η Κίνα εισάγει λιγότερο… Αλλά η ΔΕΕ υπολογίζει ότι ο πλανήτης καταναλώνει από τον Μάρτιο περίπου 6,4 εκατομμύρια περισσότερα βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα από ό,τι παράγει».
Αυτό, προφανώς, δεν μπορεί να συνεχιστεί για πολύ ακόμα. Η αμερικανική τράπεζα JP Morgan εκτιμάει ότι, αν δεν ανοίξουν τα στενά, τον Ιούνιο η παγκόσμια αγορά θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια τρομαχτική ενεργειακή κρίση.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέβει σχεδόν 40% από την έναρξη του πολέμου μέχρι σήμερα στις ΗΠΑ. Ακόμα και αν ανοίξουν τα Στενά οι τιμές θα χρειαστούν πολλούς μήνες για να προσγειωθούν ξανά σε “φυσιολογικά” επίπεδα. Αν δεν ανοίξουν θα απογειωθούν –κάποιοι προβλέπουν από τώρα τιμές της τάξης των 180 δολαρίων/βαρέλι (από τα 108 σήμερα και τα 60 πριν από τον πόλεμο).
Ο Τραμπ κέρδισε τις εκλογές με την υπόσχεση να «κάνει την Αμερική ξανά μεγάλη». Από ό,τι φαίνεται, όμως, μάλλον μικρότερη θα την κάνει. Πολύ μικρότερη.