«Με αφορμή αναφορές στον Τύπο για προβλήματα και δήθεν υπερδανεισμό ορισμένων επιχειρήσεων, κύκλοι του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ) τονίζουν με έμφαση ότι αυτές οι αναφορές ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα … Οι ίδιοι κύκλοι του διοικητή της ΤτΕ διαβεβαιώνουν ότι η εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τόσο από τις ευρωπαϊκές όσο και από τις ελληνικές αρχές, “ασκείται με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα και ουδέν πρόβλημα υπάρχει”». Με αυτά τα λόγια προσπαθεί η Καθημερινή και η Τράπεζα της Ελλάδας να «διασκεδάσει» τις ανησυχίες των επενδυτών - που έχουν απογειωθεί μετά την αποκάλυψη του «σκανδάλου των επενδυτικών κεφαλαίων» στη γειτονική Τουρκία.
Περιττό να το πει κανείς, τα καθησυχαστικά λόγια δεν αξίζουν ούτε μια δεκάρα. Η κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδας και οι «σοβαρές» εφημερίδες (συμπεριλαμβανομένης της Καθημερινής) μοίραζαν αντίστοιχες διαβεβαιώσεις τον Σεπτέμβρη του 2008, μετά την κατάρρευση της αμερικανικής τράπεζας Λήμαν Μπράδερς και το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων: το τραπεζικό μας σύστημα είναι θωρακισμένο, η έκθεση της ελληνικής οικονομίας στα δάνεια της αμερικανικής στεγαστικής φούσκας είμαι μηδαμινή, η κυβέρνηση έχει πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα και πάει λέγοντας. Το τι ακολούθησε είναι γνωστό.
Στην καρδιά του «σκανδάλου» της Τουρκίας βρίσκονταν μερικές «συνδεδεμένες εταιρείες» που απογειώθηκαν «τεχνητά» στο χρηματιστήριο μέσα από την συστηματική διοχέτευση κεφαλαίων στις μετοχές τους από «μια ομάδα επενδυτικών κεφαλαίων». Η κυβέρνηση και τα ΜΜΕ στην Τουρκία (και όχι μόνο) παρουσιάζουν αυτή την «ομάδα επενδυτικών κεφαλαίων» ούτε λίγο, ούτε πολύ σαν μια εγκληματική συμμορία. «Η νέα κρίση», γράφει η Καθημερινή, «αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στους οικονομικούς και δικαστικούς θεσμούς της χώρας». Με άλλα λόγια, αν υπήρχαν σοβαροί έλεγχοι -όπως υπάρχουν στις σοβαρές χώρες σαν την Ελλάδα- το πρόβλημα θα είχε αποφευχθεί. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που έκανε η «συμμορία» στην Τουρκία είναι απλά η κανονική λειτουργία του χρηματιστηρίου.
Οι «ανυπόστατες φήμες» στις οποίες αναφέρονται οι «κύκλοι του διοικητή της ΤτΕ» πυροδοτήθηκαν από τον «πόλεμο» ανάμεσα στους δυο από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς ομίλους της Ελλάδας –την ΑΚΤΩΡ και την ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. «Oι δύο κατασκευαστικοί όμιλοι», γράφει το TVXS, «κονταροχτυπιούνται συστηματικά στους μεγάλους διαγωνισμούς του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για έργα και ΣΔΙΤ ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ». Η ίδια η κόντρα έχει μικρή σημασία –αυτό που έχει σημασία όμως είναι ότι, καθώς και οι δυο είναι συνδεδεμένες με διάφορα δημοσιογραφικά συγκροτήματα, τα «άπλυτά τους» βγαίνουν συνεχώς στην φόρα.
Και ο δανεισμός τους. Που θυμίζει τα πρότυπα της Τουρκίας: το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων (δανείων δηλαδή) κατευθύνεται σε λίγους επιχειρηματικούς ομίλους (για να χρησιμοποιήσουμε το πραγματικό όνομα για τις «συνδεδεμένες εταιρείες»). Το ΔΝΤ είχε επισημάνει αυτόν τον κίνδυνο από την τελευταία του έκθεση για την ελληνική οικονομία ήδη από τον Μάιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της ΤτΕ, το 42,9% όλων των δανείων πηγαίνει στο 1,2% των επιχειρήσεων. «Η συνολική έκθεση (σε δάνεια) της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ» γράφει το TVXS, «αγγίζει τα 9,5 δις Ευρώ ποσό σχεδόν διπλάσιο της κεφαλαιοποίησης της εταιρείας, η οποία ανέρχεται περίπου στα 5 δισ. Ευρώ». Και φυσικά η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν είναι μόνη.
Αλλά οι αναφορές για «δήθεν προβλήματα υπερδανεισμού» είναι ανυπόστατες. Το εγγυόνται οι ίδιοι «οι κύκλοι του κεντρικού μας Τραπεζίτη». Με έμφαση.