Δεκάδες χιλιάδες μαθητές, δάσκαλοι, καθηγητές και φοιτητές κατακλύζουν τους δρόμους της Γαλλίας σήμερα Τρίτη, 6 Οκτώβρη (την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο) για να πάρουν μέρος στην «πανεθνική μέρα δράσης» ενάντια στην διάλυση της δημόσιας Παιδείας και την εξωφρενική καταστολή που έχει επιδείξει (και συνεχίζει να επιδεικνύει) η κυβέρνηση Μακρόν ενάντια στους νεαρούς διαδηλωτές.
Το κίνημα, που ξεκίνησε στα τέλη του Σεπτέμβρη από τις διαμαρτυρίες των μαθητών για τις φριχτές ελλείψεις σε ένα σχολείο στα περίχωρα που Παρισιού, έχει μετατραπεί σε ένα μαζικό κύμα καταλήψεων και μια μαζική εξέγερση στους δρόμους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ίδιου του υπουργού Παιδείας 400 με 500 σχολεία αναμένεται να παραμείνουν κλειστά, λόγω των καταλήψεων, την Τρίτη. Το πραγματικό νούμερο φυσικά είναι πολύ μεγαλύτερο: τα ΜΜΕ κάνουν λόγο για σχεδόν 1.000 σχολεία –το ένα τρίτο των σχολείων της χώρας δηλαδή.
«Η εξέγερση απλώθηκε, ύστερα από πολλές μέρες κινητοποιήσεων στα σχολεία, την Πέμπτη 1η Οκτώβρη και άγριας αστυνομικής καταστολής στα πανεπιστήμια», γράφει η ανταπόκριση της εφημερίδας Socialist Worker. «Φοιτητές απέκλεισαν από το πρωί περίπου 30 πανεπιστημιακές σχολές… στο Παρίσι, το Στρασβούργο, τη Μασσαλία, τη Λυών, τη Ρενς, το Πουατιέ και τη Ναντέρ».
Άγρια καταστολή
Η κυβέρνηση και η αστυνομία προσπάθησαν να σταματήσουν το μαθητικό κίνημα με μια πρωτοφανή καταστολή – αδιαφορώντας για το γεγονός ότι οι «ταραξίες» δεν ήταν παρά μικροί μαθητές και οι δάσκαλοι και οι καθηγητές τους. Σύμφωνα με το BBC τουλάχιστον 190 μαθητές έχουν τραυματιστεί ενώ οι συλλήψεις και οι προσαγωγές έχουν ξεπεράσει τις 5.000. «Ένας μαθητής έχασε το χέρι του από έκρηξη κατά τη διάρκεια επεισοδίων τη Δευτέρα, ενώ ένας άλλος φέρεται να χτυπήθηκε στο κεφάλι από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης την περασμένη εβδομάδα». Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου δικαιοσύνης, συνεχίζει το BBC, «από τα 5.060 άτομα που έχουν προσαχθεί από την αρχή των κινητοποιήσεων το 87% είναι ανήλικοι και μόνο το 13% ενήλικοι… Δεκατέσσερα άτομα έχουν τεθεί υπό προσωρινή κράτηση, ενώ 1.802 άτομα διώκονται ποινικά, μεταξύ των οποίων 319 ενήλικες και 1.483 ανήλικοι».
Υποχρηματοδότηση
Η δημόσια εκπαίδευση στη Γαλλία πάσχει από χρόνια υποχρηματοδότηση. Το αποτέλεσμα είναι τάξεις με πάνω από 35 μαθητές – που συχνά δεν έχουν ούτε αρκετά θρανία για να κάτσουν- αίθουσες χωρίς θέρμανση, κλιματισμό ή εξαερισμό που παγώνουν τον χειμώνα και ψήνονται το καλοκαίρι, ταβάνια που στάζουν και σοβάδες που πέφτουν (εικόνες μάλλον γνώριμες στους μαθητές, τους δασκάλους και τους καθηγητές εδώ στην Ελλάδα του Μητσοτάκη). Αλλά το πιο εξωφρενικό είναι η παντελής έλλειψη αναπληρωτών: αν αρρωστήσει ένας δάσκαλος το μάθημα απλώς δεν γίνεται –έως ότου αναρρώσει. Τον Σεπτέμβρη μια μελέτη του ΟΟΣΑ για την κατάσταση της παιδείας στις χώρες-μέλη του διαπίστωσε μια «ραγδαία επιδείνωση στο εκπαιδευτικό σύστημα της Γαλλίας τα τελευταία χρόνια», μια «συνεχιζόμενη κάμψη των ικανοτήτων ανάγνωσης των μαθητών» και μια «πρωτοφανή πτώση στις επιδόσεις στα μαθηματικά».
Ο ΟΟΣΑ, γράφει η εφημερίδα Financial Times, «επεσήμανε ως αιτίες την έλλειψη εκπαιδευτικών, τις ανεπαρκείς συνθήκες στις σχολικές αίθουσες και τις ανισότητες μεταξύ μαθητών από εύπορα και φτωχά περιβάλλοντα».
Την ίδια ώρα που οι μαθητές, οι δάσκαλοι και οι φοιτητές βρίσκονται στους δρόμους η κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα νέο σχέδιο αντιμετώπισης του ελλείμματος, που αναμένεται να κλείσει φέτος στο 5,4% και του δημόσιου χρέους που πλησιάζει πλέον τα ιταλικά και τα ελληνικά επίπεδα. Η κυβέρνηση Μακρόν θέλει να «εξοικονομήσει» μέσα στην χρονιά που μας έρχεται 54 δις μέσα από ένα μείγμα περικοπών και φορολογικών αυξήσεων που (τι έκπληξη) χτυπάνε ασύμμετρα τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους και τους φτωχούς. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αναλγησίας απέναντι στους φτωχούς είναι η «ιδέα» της κατάργησης της αυτόματης τιμαριθμικής προσαρμογής των συντάξεων που ισχύει εδώ και πολλά χρόνια στη Γαλλία για τους «πλούσιους» συνταξιούχους – αυτούς που παίρνουν συντάξεις πάνω από 1260 Ευρώ το μήνα- και την κατάργηση της έκπτωσης φόρου που ισχύει σήμερα για όλους τους συνταξιούχους.
Τα μόνα κονδύλια που δεν περικόπηκαν ήταν τα κονδύλια για την άμυνα: το 2025 ο προϋπολογισμός του υπουργείου Άμυνας της Γαλλίας ήταν 50,5 δις Ευρώ. Το 2026 ανέβηκε στα 57 δις ενώ το 2027 θα φτάσει, σύμφωνα με τα σχέδια του προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν και του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνύ στα 63,4 δις.
«Τρομοκράτες»
Η κυβέρνηση αναγκάστηκε κάτω από το βάρος της κατακραυγής να υποσχεθεί ότι θα πάρει κάποια –αόριστα– μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της παιδείας. Ταυτόχρονα, όμως, ο Λεκορνύ έσπευσε να χαρακτηρίσει τις κινητοποιήσεις σαν «υποκινούμενες» και να κατηγορήσει σαν υποκινητή τον Ζαν-Λυκ Μελανσόν, τον υποψήφιο για την προεδρία ηγέτη της αριστερής «Ανυπότακτης Γαλλίας». Ο Μελανσόν, είπε ο Λεκορνύ, «εκμεταλλεύεται τον θυμό των μαθητών για κομματικά οφέλη».
Ο Μελανσόν δεν είναι ακροαριστερός. Αλλά, ο Μελανσόν ήταν ο μόνος κοινοβουλευτικός ηγέτης που στήριξε τις μαθητικές κινητοποιήσεις.
Ούτε η Λεπέν είναι ακροδεξιά. Είναι φασίστρια και στηρίζει την κυβέρνηση στη σύγκρουσή της με τους μαθητές, τους φοιτητές και τους δασκάλους.
Κινητοποιήσεις
Οι κινητοποιήσεις στα σχολεία είναι ένας μόνο από τους πονοκεφάλους της κυβέρνησης του Λεκορνύ και του Μακρόν. «Την Τετάρτη (30 Σεπτέμβρη)», γράφει το Socialist Worker, «έδειξαν την οργή τους οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, οι οποίοι προχώρησαν σε απεργία μετά το «πάγωμα των μισθών τους για όγδοη φορά από τότε που ανέλαβε καθήκοντα ο Πρόεδρος Μακρόν το 2017. Τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα διεκδικούν αύξηση μισθών κατά 6%.
Περισσότερα από 300.000 άτομα συμμετείχαν σε πάνω από 180 συγκεντρώσεις. Η συνδικαλιστική ομοσπονδία CGT ανέφερε ότι στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν 70.000 άτομα στο Παρίσι, 30.000 στη Μασσαλία, 10.000 στο Μπορντό, 8.000 στη Λυών, 7.000 στην Τουλούζη και τη Νάντη, καθώς και 5.000 στη Ρουέν και τη Ρεν».
Και αυτά δεν είναι παρά μόνο η αρχή: Τη Δευτέρα 5 Οκτώβρη έγιναν διαδηλώσεις ενάντια στη σεξιστική βία. Την Τρίτη 6 Οκτώβρη θα γίνει η μεγάλη πανεθνική κινητοποίηση που έχει καλέσει η φοιτητική ένωση USL. Την ίδια μέρα απεργούν οι εργαζόμενοι στον τομέα της ενέργειας. Την Πέμπτη παίρνουν την σκυτάλη οι εργαζόμενοι της TotalEnergies. Στις 17 Οκτώβρη θα υπάρξει μια νέα ημέρα πανεθνικής δράσης. Και στις 24 Οκτώβρη, την ημέρα που θα ξεκινάει το συνέδριο της Εθνικής Συσπείρωσης της Λεπέν και του Μπαρντελά χιλιάδες αντιφασίστες διαδηλωτές θα κατακλύσουν τους δρόμους ενάντια στην Λεπέν και την ακροδεξιά.
Μήνυμα από τη Γαλλία
Εδώ και δύο εβδομάδες, η νεολαία κινητοποιείται στα λύκεια της Γαλλίας διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες σπουδών, αλλά και ενάντια στην Εθνική Συσπείρωση (Rassemblement National) και τον ρατσισμό, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη. Αυτό το κίνημα αλλάζει τα δεδομένα.
Αυτό το κίνημα δείχνει ότι δεν υπάρχει μοιρολατρία. Χρόνια λιτότητας, μοιρολατρικού λόγου για την ανάγκη να «σφίξουμε το ζωνάρι» και καταστολής, δεν στάθηκαν αρκετά για να πνίξουν την οργή που σιγοβράζει. Και σε όλες τις καταλήψεις των μαθητών/τριών λυκείου, βλέπουμε πολυάριθμα πανό που καταγγέλλουν την άθλια κατάσταση των λυκείων, την έλλειψη καθηγητών για τη διεξαγωγή των μαθημάτων και την επιλογή της κυβέρνησης να κάνει περικοπές ύψους 54 δισεκατομμυρίων ευρώ στις δημόσιες υπηρεσίες, την ώρα που ο στρατιωτικός προϋπολογισμός εκτοξεύεται.
Καταγγέλλουν επίσης τον κοινωνικό και ρατσιστικό διαχωρισμό που επιβάλλει το σχολείο από την πιο μικρή ηλικία. Την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν δράσεις έξω από περισσότερα από 1.000 λύκεια στη Γαλλία, δηλαδή σχεδόν σε ένα στα τρία λύκεια, με το σύνθημα παντού να είναι: «η νεολαία γαμάει την Εθνική Συσπείρωση».
Το RN σε κρίση
Το RN βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε κρίση. Ενώ ισχυρίζεται ότι είναι «αντισυστημικό», η δικαιοσύνη το καταδίκασε για υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος. Ενώ ισχυρίζεται ότι είναι ο «προστάτης των Εβραίων» επιτιθέμενο στην «ισλαμιστική απειλή», ο Πρόεδρος του κόμματός του – ο Ζορντάν Μπαρντελά – έχει κάνει πολυάριθμα αντισημιτικά σχόλια. Ενώ ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται τον λαό ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, τάσσεται ενάντια στην κινητοποίηση των μαθητών.
Στις 24 και 25 Οκτωβρίου, το RN θα πραγματοποιήσει το ετήσιο συνέδριό του στην Ορλεάνη καθώς και μια συγκέντρωση για την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές του 2027. Όμως η κινητοποιημένη νεολαία μας δείχνει ότι είμαστε πολύ περισσότεροι/-ες και πολύ πιο οργανωμένοι/-ες από τους φασίστες. Μπορούμε να κάνουμε αυτόν τον στόχο να γυρίσει μπούμερανγκ εναντίον τους και να μετατρέψουμε αυτή την ημερομηνία σε μια επίδειξη της δύναμής μας και της αντιρατσιστικής ενότητας της τάξης μας.
Μπορούμε να τα καταφέρουμε. Εδώ και αρκετούς μήνες, μια αντιφασιστική εκστρατεία χτίζεται σχεδόν παντού στη Γαλλία. Τοπικές οργανώσεις σε πόλεις όπως το Παρίσι, η Μασσαλία, η Ρεν, η Βρέστη υιοθέτησαν την πρωτοβουλία και έχουν προγραμματίσει πούλμαν για να πάνε να διαδηλώσουν ενάντια σε αυτό το συνέδριο. Και το νέο στοιχείο είναι ότι το κύριο συνδικάτο στη Γαλλία, η CGT, αποφάσισε να συμμετάσχει.
Η δυναμική γύρω από την κινητοποίηση στην Ορλεάνη είναι ένα παράδειγμα του αντιφασισμού που θα μας επιτρέψει να νικήσουμε: ένα μαζικό κίνημα, από τα κάτω, με τον αντιρατσισμό και τα συνδικάτα στο επίκεντρο. Μέσω της εθνικής κινητοποίησης ενάντια στο συνέδριο του RN στην Ορλεάνη, ξεκινούμε λοιπόν τη δική μας εκστρατεία, ώστε πουθενά οι φασίστες να μην νιώθουν την αυτοπεποίθηση να εμφανίζονται δημόσια.