Οικονομία και Πολιτική

Ο "οδικός χάρτης" που πέτυχε η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες δεν είναι παρά ένα άλλο όνομα για τη διαιώνιση των μνημονίων. Το πρόβλημα δεν είναι απλά και μόνο το χρέος. Το κύριο πρόβλημα είναι η παγκόσμια οικονομική κρίση. 

 

Στην τελευταία σύνοδο κορυφής των G7 του κόσμου (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία) οι επτά "πλανητάρχες" αποφάσισαν να "χρησιμοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα όπλα" για να ανορθώσουν την παγκόσμια οικονομία. Ο Σίνζο Άμπε, ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας (και οικοδεσπότης της συνόδου κορυφής) παραλλήλισε τη σημερινή κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας με τους τελευταίους μήνες του 2008, τους μήνες που ακολούθησαν την κατάρρευση της Λήμαν Μπράδερς. "Η πιο μεγάλη μας ανησυχία", είπε, "είναι ο κίνδυνος μιας απότομης συρρίκνωσης της παγκόσμιας οικονομίας". Η αναταραχή, σύμφωνα με τον Άμπε, προέρχεται σήμερα κύρια από τις αναδυόμενες οικονομίες.

 

Η κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας είναι πράγματι δραματική. Αλλά το πρόβλημα δεν ξεκινάει από την Κίνα, την Ινδία και τις άλλες μεγάλες "αναπτυσσόμενες" οικονομίες. Το πρόβλημα είναι πολύ πιο βαθύ. Το ίδιο το σύστημα, ο καπιταλισμός, έχει σταματήσει να δουλεύει. 

 

Η "καρδιά" του καπιταλισμού είναι το κέρδος. Οι βιομήχανοι βάζουν μπροστά τις μηχανές να δουλέψουν όχι γιατί χρειάζονται οι ίδιοι τα προϊόντα (ή έστω ένα τμήμα από αυτά) αλλά για το κέρδος. Οι έμποροι γεμίζουν τα ράφια των καταστημάτων τους με προϊόντα για το κέρδος. Οι τραπεζίτες δανείζονται και δανείζουν για το κέρδος. 

 

Ο καπιταλισμός, όμως, έχει υπονομεύσει το ίδιο το κίνητρο των καπιταλιστών- τα κέρδη. Αυτό δεν είναι παράδοξο: το είχε προβλέψει ο Μαρξ πριν από ενάμιση αιώνα, όταν έγραφε το “Κεφάλαιο”. Τα εμπειρικά δεδομένα επιβεβαιώνουν σήμερα τις προβλέψεις του αυτές. “Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής”, γράφει στο διάσημο blog του thenextrecession.wordpress.com ο μαρξιστής οικονομολόγος Μάικλ Ρόμπερτς, “συνεχίζει να μειώνεται και στην περίπτωση των οικονομιών των G7 η βιομηχανική παραγωγή συρρικνώνεται. Και το παγκόσμιο εμπόριο... βρίσκεται σημαντικά σε αρνητικό έδαφος. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην κατάρρευση των τιμών της ενέργειας και των άλλων βιομηχανικών πρώτων υλών. Αλλά ακόμα και αν αφαιρέσει κανείς την επίδραση αυτή ... ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου είναι βασικά στατικός, πολύ κατώτερος από τον ρυθμό αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ...”. Το συμπέρασμα: “Χώρες με χαμηλή εσωτερική ζήτηση δεν μπορούν να αναμένουν καμιά ανακούφιση από τις εξαγωγές”. 

 

Η εσωτερική ζήτηση στην Ελλάδα έχει, λόγω της φτώχειας και της ανεργίας, πρακτικά καταρρεύσει. Τα νέα μέτρα, με τις περικοπές στις συντάξεις και τη δραματική αύξηση στους φόρους, θα κάνουν τώρα τα πράγματα ακόμα χειρότερα. 

Όχι δεν τελειώσαμε. Για την ακρίβεια, μόλις έχουμε αρχίσει.