Η "κρίσιμη" συνεδρίαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ολοκληρώθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας χωρίς να πάρει καμιά "κρίσιμη απόφαση" για τα ελληνικά προγράμματα "διάσωσης".
Το ΔΝΤ, όπως είναι γνωστό, είχε μόνο συμβουλευτικό και διαπραγματευτικό λόγο στο τρίτο μνημόνιο που υπογράφτηκε από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα το καλοκαίρι του 2015. Η αιτία για την άρνησή του να συμμετάσχει και ως δανειστής στο πρόγραμμα ήταν η εκτίμησή του για το χρέος, το οποίο θεωρούσε (και συνεχίζει να θεωρεί) μη βιώσιμο. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) όμως αρνείται τώρα να συνεχίσει το ελληνικό πρόγραμμα χωρίς την πλήρη συμμετοχή του ΔΝΤ. Η βασική πηγή της άρνησης ήταν μέχρι τώρα ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας. Την περασμένη εβδομάδα, όμως, ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ο επικεφαλής του ESM διέλυσε με μια ανακοίνωση τις φήμες που τον παρουσίαζαν πιο διαλακτικό:
"Αν και έχουμε τόσα κεφάλαια που δεν χρειαζόμαστε τα λεφτά του ΔΝΤ", δήλωσε με μια ανάρτηση στο twitter, "η συμμετοχή του ΔΝΤ με λεφτά είναι πολιτικό προαπαιτούμενο, άρα απαραίτητη".
Προϋποθέσεις
Το ΔΝΤ όμως θέτει, στην ουσία, μια σειρά από προϋποθέσεις για την πλήρη συμμετοχή του στο πρόγραμμα.
Από την ελληνική κυβέρνηση απαιτεί ένα άλλο "μείγμα πολιτικής". Με τους σημερινούς περιορισμούς (τα μέτρα των μνημονίων, δηλαδή) αποκλείεται, σύμφωνα με την έκθεση του Πόουλ Τόμσεν και της Ντάλια Βελκουλέσκου που παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο τη Δευτέρα, να πετύχει μακροπρόθεσμα ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από 1% του ΑΕΠ. Ποιο είναι το συμπέρασμα; Περισσότερα βάρη στις πλάτες των φτωχών με ταυτόχρονη ελάφρυνση της φορολογίας για τις επιχειρήσεις έτσι ώστε να "ανασάνει η οικονομία" και να ενισχυθεί η ανάπτυξη. Το ΔΝΤ επιμένει στην ανάγκη δραστικής περικοπής του αφορολόγητου ορίου για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους αγρότες. Και στην εξίσου δραστική περικοπή των συντάξεων, με την κατάργηση της "προσωπικής διαφοράς" για τους συνταξιούχους.
Στο μεταξύ ο χρόνος εξαντλείται. Υπάρχει ο εκβιασμός από τα ομόλογα που λήγουν μέσα στους επόμενους μήνες -τα οποία η Ελλάδα δεν μπορεί να αποπληρώσει χωρίς την εκταμίευση της δόσης που εκκρεμεί από το τρίτο μνημόνιο.
Το υπουργείο Οικονομικών έχει αρχίσει από τώρα να μεθοδεύει τις υποχωρήσεις που ετοιμάζεται να κάνει. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος πρότεινε ανοιχτά να δεχτούμε το 3.5% με τον όρο ότι, αν πιάσουμε τον στόχο, το 1% από αυτό το 3.5 να διατεθεί για την "ανάπτυξη". Για ελαφρύνσεις στη φορολογία των επιχειρήσεων δηλαδή. Ό,τι ακριβώς προτείνει και το "μισητό" Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών έχει πέσει "με τα μούτρα" στους υπολογισμούς: αν μειωθεί στα 1800 Ευρώ η έκπτωση φόρου για μισθωτούς και συνταξιούχους το πρωτογενές πλεόνασμα θα ανέβει κατά 300 εκατομμύρια. Στα 1700 ευρώ, 600 εκατομμύρια. Στα 1600, 900 εκατομμύρια. Και πάει λέγοντας.
Η κυβέρνηση, πίσω από τα μεγάλα λόγια, είναι έτοιμη να πει για μια ακόμα φορά το "ναι σε όλα". Αυτό που την εμποδίζει είναι στην ουσία μόνο ένα: ο φόβος των αντιδράσεων. Στο χέρι μας είναι να κάνουμε αυτό το εμπόδιο αξεπέραστο κλιμακώνοντας την πάλη ενάντια στα μνημόνια, παλιά και νέα, και απαιτώντας διαγραφή του χρέους και ρήξη με τα δεσμά του ευρώ, της ΕΕ και του ΔΝΤ.