Το απόγευμα της Κυριακής 21 Μάη πραγματοποιήθηκε, σε μια κατάμεστη αίθουσα, η συζήτηση με τίτλο "Η Αριστερή Εναλλακτική" και ομιλητές τον Πάνο Γκαργκάνα από το ΣΕΚ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, τον Χρήστο Λάσκο από τη Δικτύωση Ριζοσπαστικής Αριστεράς, τον Παναγιώτη Λαφαζάνη από τη Λαϊκή Ενότητα και τον Άγγελο Χάγιο από το ΝΑΡ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
Στο δισέλιδο αυτό παρουσιάζουμε μια περίληψη από τις εισηγήσεις τους.
Πάνος Γκαργκάνας
Η αφετηρία για αυτή τη συζήτηση, είπε ο Πάνος Γκαργκάνας στο άνοιγμα της εισήγησής του, είναι η διαπίστωση ότι αυτή τη στιγμή "χιλιάδες και χιλιάδες εργαζόμενοι" αναζητούν μια τέτοια αριστερή εναλλακτική. Αυτό φάνηκε ανάγλυφα στην πανεργατική απεργία της περασμένης εβδομάδας.
Ποιοι θα έπρεπε να είναι, όμως, οι άξονες μιας τέτοιας πρότασης;
"Πρώτος άξονας πρέπει να είναι, αναμφισβήτητα, η κοινή δράση. Πρέπει να είναι η στήριξη χωρίς ναι-μεν-αλλά για τον κόσμο που παλεύει σε όλα τα μέτωπα που έχουν ανοίξει. Υπάρχουν ανοιχτοί αγώνες ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις, ενάντια στα κλεισίματα, για τον κόσμο που μένει απλήρωτος, για τα ζητήματα της χρηματοδότησης στους χώρους της Παιδείας, της Υγείας, της πρόνοιας, για τις επιθέσεις στις εργασιακές σχέσεις, για την αργία της Κυριακής. Αυτές είναι μάχες που είναι ξεκινημένες και το πρώτο βήμα είναι να καταφέρουμε να οργανώσουμε ότι οι δυνάμεις της πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ αριστεράς έχουν μια κοινή δράση στη στήριξη αυτών των αγώνων χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
Ένας δεύτερος άξονας είναι ότι αυτοί οι αγώνες έχουν προοπτική. Και είναι δικό μας καθήκον να ανοίγουμε αυτά τα ζητήματα της προοπτικής, να βάζουμε ότι η προοπτική πρέπει να είναι ανατρεπτική. Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει κατάργηση όλων των μνημονίων. Μπορεί να μοιάζει ότι είναι ένα αίτημα που έρχεται από το παρελθόν αλλά είναι ένα αίτημα το οποίο δεν έχει τελειώσει. Και επομένως το όχι στο 4ο μνημόνιο, όχι στα μνημόνια παλιά και νέα, είναι ένα πρώτο κρατούμενο σε σχέση με την προοπτική.
Είναι το ζήτημα των κρατικοποιήσεων σαν απάντηση και απέναντι στις ιδιωτικοποιήσεις αλλά και απέναντι στα κλεισίματα. Και απέναντι στα κομμάτια που ιδιωτικοποιήθηκαν το προηγούμενο διάστημα. Και άρα το θέμα της επιστροφής όλων αυτών των κομματιών στο δημόσιο είναι απαραίτητο συστατικό στοιχείο της προοπτικής που πρέπει να μπαίνει από τη δική μας τη μεριά.
Σημαίνει ρήξη με το Ευρώ και την ΕΕ. Και αυτό ασφαλώς συνδέεται με τις κρατικοποιήσεις, ιδιαίτερα στο θέμα των τραπεζών, αλλά δεν περιορίζεται μόνον εκεί. Είναι κομμάτι της προοπτικής το ποιός ελέγχει τα κλειδιά της οικονομίας. Το νόμισμα, τις τράπεζες, τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αλλά και μια σειρά από άλλα ζητήματα.
Είμαστε σε μια περίοδο που λόγω της κρίσης του καπιταλισμού διεθνώς οξύνονται οι ανταγωνισμοί. Οξύνονται οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Το θέμα της απεμπλοκής από αυτόν τον ανταγωνισμό και τις επεμβάσεις είναι ένα πολύ βασικό ζήτημα που χρειάζεται να μπαίνει από τη δική μας πλευρά.
Το αίτημα έξω από το ΝΑΤΟ, το να κλείσουν οι βάσεις. Το γεγονός ότι τα αιτήματα αυτά είναι παλιά δεν σημαίνει ότι δεν είναι επίκαιρα. Είναι πιο επίκαιρα από μια προηγούμενη περίοδο και έχουν συμπληρωθεί και από άλλες πλευρές όπως είναι για παράδειγμα το ζήτημα της διακοπής των σχέσεων με το Ισραήλ, τη διακοπή της συνεργασίας με την Αίγυπτο του Σίσι κλπ.
Και το ζήτημα της αλληλεγγύης επανέρχεται στην επικαιρότητα. Γίνεται λόγος για διαμελισμό της Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Οι εγκληματίες που ευθύνονται για αυτή την κατάσταση -ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, η ΕΕ, η Ελλάδα, η Τουρκία- ξανανοίγουν τις πληγές. Η συμπαράσταση στους λαούς των Βαλκανίων, στους λαούς της Μέσης Ανατολής, στους λαούς της Τουρκίας πρέπει να είναι κομμάτι της πρότασης για το που πάμε, ποια προοπτική έχουν αυτοί οι αγώνες, τι βάζει στο τραπέζι η δικιά μας πλευρά...
Συντροφικός διάλογος
Δεν είμαστε ενιαίοι όσοι βρισκόμαστε στα αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ. Έχουμε ανάγκη από συντροφικό διάλογο. Δεν είναι λυμένα, δεν είναι κλειστά όλα αυτά τα ζητήματα. Πάρα πολλά παραμένουν ανοιχτά. Νομίζω ένα κεντρικό ζήτημα που χρειάζεται να ανοίξουμε το διάλογο συντροφικά είναι το τι θα γίνει αν το κίνημα καταφέρει να φτάσει στο σημείο να αρχίσει να υλοποιεί αυτά τα αιτήματα. Τι κατάσταση θα δημιουργηθεί; Χρειάζεται να έχουμε μια εικόνα, μια απάντηση. Γιατί με έμμεσο τρόπο έχει ανοίξει αυτή η ιστορία. Από την ηγεσία του ΚΚΕ. “Με αυτά που λέτε για το Ευρώ, για την ΕΕ, για τα μνημόνια”, λέει, “κινδυνεύετε να γίνεται ουρά της ευρωσκεπτικιστικής αστικής τάξης”. Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι: δεν κινδυνεύουμε ότι θα μας αγκαλιάσουν οι αστοί. Θα προσπαθήσουν να μας στραγγαλίσουν αν φτάσουμε ποτέ σ' αυτό το σημείο.
Είναι απαραίτητη η συζήτηση και σε σχέση με την έννοια της "ανταγωνιστικότητας". Με την αντίληψη που λέει ότι το πρόβλημα έχει προέλθει από την πεσμένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Και άρα λύση βρίσκεται σε μια παραγωγική ανασυγκρότηση -με υποτίμηση του νομίσματος, με επιχειρήσεις που θα συνεργάζονται για την υποκατάσταση των εισαγωγών, για να κατακτήσουμε εξαγωγικές αγορές κλπ.
Η πιο δουλεμένη πρόταση σε αυτόν τον τομέα προέρχεται από τον σύντροφο Λαπαβίτσα. Χρειάζεται να ξεπεράσουμε τα όρια αυτής της πρότασης, να δούμε δηλαδή ότι δεν είναι θέμα ανταγωνιστικότητας αλλά ότι η υλοποίηση αυτών των αξόνων που βάζουμε σαν προοπτική θα χρειαστεί μια σύγκρουση η οποία θα είναι σφοδρή.
Για αυτό από τη δικιά μας πλευρά λέμε ότι αυτή η κοινή δράση, αυτή η προσπάθεια, η πέρα από το ΣΥΡΙΖΑ αριστερά, θα πρέπει να είναι επαναστατική για να μπορέσει να φτάσει ότι αυτές οι προτάσεις, αυτές οι κατευθύνσεις, αυτές οι δράσεις θα μπορέσουν πραγματικά να υλοποιηθούν".
Χρήστος Λάσκος
Ο Χρήστος Λάσκος ξεκίνησε την ομιλία του με μια ανάλυση για το μέγεθος και τη φύση της κρίσης μέσα στην οποία ζούμε. "Δεν φαίνεται κανένα σημάδι υπέρβασης... Μάλλον νέα επεισόδια παροξυσμού θα έχουμε".
Ο ελληνικός καπιταλισμός έχει καταφέρει μέσα από την επίθεση των μνημονίων "να ισχυροποιήσει σημαντικά τη θέση του στον ταξικό πόλεμο και αυτό είναι ένα κρατούμενο που δεν πρέπει να το παραβλέπουμε. Έχουμε δηλαδή, για να θυμηθούμε το παλιό σύνθημα από την ανάποδη, μια επίθεση τάξης εναντίον τάξης συντριπτικού χαρακτήρα -που θα διδάσκεται στο μέλλον, αν δεν ισοπεδωθεί το σύμπαν, στα πανεπιστήμια ως ειδική περίπτωση".
"Δεδομένων αυτών θα μιλήσω για τρία πράγματα που νομίζω ότι δεν πρέπει να οδηγούν τη σκέψη μας.
Το πρώτο. Η ανάλυση του "καλού λαϊκισμού" είναι εντελώς έωλη. Λογικές ότι η αριστερά θα μπορούσε να απευθυνθεί στη μεγάλη πλειοψηφία με την έννοια του 99% της κοινωνίας απέναντι σε μια πολύ μικρή μειοψηφία η οποία έχει συμφέροντα από την ασκούμενη πολιτική είναι εσφαλμένες πολιτικές. Είναι αντίληψη η οποία ξεφεύγει από την ταξική ανάλυση και δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη συνέχεια στις απαντήσεις. Γιατί αν δεν έχεις μια άποψη για το κοινωνικό υποκείμενο που μπορεί να αναλάβει την αντεπίθεση και την ανατροπή είναι σίγουρο ότι θα χάσεις. Δεν έχεις καμιά ελπίδα δηλαδή.
Αυτό συνδέεται με το δεύτερο. Δεν έχω καμιά συμπάθεια σε πατριωτικές προσεγγίσεις, σε εκκλήσεις τέτοιου είδους κλπ. Καταλαβαίνω πάρα πολύ καλά τη διάθεση απεύθυνσης στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό ανθρώπων. Αλλά κατά τη γνώμη μου με κριτήρια πολύ αυστηρά. Είναι πάρα πολύ εύκολο, ανεξαρτήτως προθέσεων, να μετατρέψεις κάτι που είναι σκληρός ταξικός πόλεμος σε πόλεμο μεταξύ εθνών, να έχεις μια τέτοια σύλληψη των πραγμάτων, που είναι πάρα πολύ προβληματική πολιτικά. Η Γερμανία κυριαρχεί στην Ευρώπη. Όχι. Ο Γερμανικός καπιταλισμός, η Γερμανική άρχουσα τάξη καθοδηγεί την ευρωπαϊκή άρχουσα τάξη στην επίθεση ενάντια στην ευρωπαϊκή εργατική τάξη.
Σχήμα
Το τρίτο είναι ότι δεν θα πρέπει καθόλου να ελκόμαστε από κεϋνσιανές πολιτικές. Καθόλου. Δεν έχουμε καμία ελπίδα διαμορφώνοντας προγράμματα τα οποία βασίζονται στην επεκτατική ζήτηση και στις δημοσιονομικές και νομισματικές προϋποθέσεις για αυτό που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη ζωή των ανθρώπων και τούτο και το άλλο. Είναι εντελώς εσφαλμένο σχήμα. Πρέπει να απορριφθεί απολύτως γιατί κάνει και ένα μεγάλο έγκλημα απέναντι στη μαρξιστική θεωρητική παράδοση.
Εμείς ξέρουμε ότι ο όρος για να ξεκινήσουν οι επενδύσεις, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να πάρει μπροστά η συσσώρευση, είναι η ανάταξη της κερδοφορίας. Δηλαδή όλα αυτά που είπα προηγούμενα ως απαραίτητη εκκαθάριση. Η κερδοφορία πρώτα, οι επενδύσεις μετά. Αν την κάνουμε αλλιώς την συνεπαγωγή αυτή κινδυνεύουμε να νομίζουμε ότι μπορούμε να κάνουμε απευθύνσεις στο μικρό κεφάλαιο στη χώρα, για παράδειγμα, σε τμήματα κοινωνικών τάξεων που δεν είναι εργατική τάξη, αγνοώντας ότι αυτά τα στρώματα έχουν μετωπικά αντίθετα συμφέροντα από την εργατική τάξη. Και αν έχουν τρόπο να επιβιώνουν είναι ισοπεδώνοντας την εργατική τάξη την οποία απασχολούν.
Δεν υπάρχει εναλλακτική που δεν έχει αντικαπιταλιστικό χαρακτήρα. Υπάρχουν 2000 παραγωγικές επιχειρήσεις οι οποίες κλείσανε τα τελευταία χρόνια. Δεν υπάρχει περίπτωση με κεϋνσιανές πολιτικές να επανεκκινήσεις αυτά τα εργοστάσια. Η απαλλοτρίωση, η επίταξη, η ανάληψη από τους εργαζόμενους είναι η μόνη λύση.
Μπορεί να γίνει; Δύσκολο. Αλλά αυτό είναι. Αυτή είναι η λύση. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Και δεν επιτρέπεται εκ μέρους της αριστεράς να μιλάμε για υπέρβαση της κρίσης. Εμείς κάνουμε μια πολιτική η οποία θέλει να βοηθήσει την εργατική τάξη να σταθεί στα πόδια της, να ενισχύσει τη θέση της. Δεν υπερβαίνουμε την καπιταλιστική κρίση γενικώς.
Μπαίνει σαν απόλυτη προϋπόθεση για να πάμε παραπέρα να ενωθούμε πολλοί, να συμπράξουμε πολλοί και να συζητήσουμε σε βάθος. Τι θα πει παραγωγικός ανασχηματισμός; Τι είναι εργατικός έλεγχος; Πως ακριβώς υλοποιείται; Ποια οικονομική πολιτική με τη συγκεκριμένη κοινωνική διάρθρωση; Τι σημαίνει ακριβώς δημόσιες τράπεζες και νομισματική πολιτική από μια κυβέρνηση αυτού του είδους που έχει αυτή τη βούληση και αυτές τις προοπτικές.
Έχοντας τέτοιου τύπου επείγουσες αναγκαιότητες νομίζω ότι πάρα πολλά από αυτά που κάνουμε και μας αποτρέπουν από το να συζητάμε είναι απλώς πολυτέλειες".
Παναγιώτης Λαφαζάνης
Θετικά αντιμετώπισε και ο Παναγιώτης Λαφαζάνης την ιδέα της κοινής δράσης της πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ αριστεράς. Έκλεισε την ομιλία του με τα παρακάτω λόγια:
"Στην αριστερά υπάρχουν διαφορές. Αλλά δεν υπάρχουν μόνο διαφορές. Και η αριστερά νομίζω ότι αν θέλει να ανοίξει σήμερα δρόμους και να μη μένει μια δύναμη απλώς διαμαρτυρίας, αναμονής ή το να επαγγέλεται αλλαγές για την άλλη ζωή αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι να αναπτύξει μια νέα ενωτική κουλτούρα... Πάνω σε αυτή τη βάση χρειάζεται άμεσα να αναπτυχθεί μια μεγάλη ενωτική πρωτοβουλία κοινής δράσης, συνεργασίας, συμπόρευσης, συμπαράταξης, ενός κοινού μετώπου όλων των αριστερών δυνάμεων στη βάση των επίκαιρων στόχων μιας επίκαιρης για το σήμερα εναλλακτικής λύσης με στρατηγικές προοπτικές".
Η εισήγησή του επικεντρώθηκε σε τέσσερις παρατηρήσεις. Η πρώτη είναι η εμπειρία από τις προηγούμενες επαναστάσεις:
"Είμαστε στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Στα εκατό αυτά χρόνια γίνανε πλήθος επαναστατικά εγχειρήματα. Νικηφόρα επαναστατικά εγχειρήματα τα οποία, όμως, δεν μπόρεσαν να ανοίξουν δρόμους σε μια νέα κοινωνία. Απέτυχε το μεγάλο Σοβιετικό πείραμα. Απέτυχε η Κινέζικη επανάσταση. Απέτυχε η επανάσταση του Βιετνάμ. Απέτυχε τελικώς η Κούβα. Δεν υποβαθμίζω τις μεγάλες κατακτήσεις και τις μεγάλες επιτεύξεις αυτών των επαναστάσεων. Αλλά η τελική κατάληξη δεν ήταν θετική.
Όλα αυτά τα εγχειρήματα από ένα σημείο και πέρα είχαν δυο μειονεκτήματα μεγάλα. Ένα, έρεπαν προς τον αυταρχισμό. Και δεύτερον από ένα σημείο και πέρα τουλάχιστον η παραγωγικότητα, η αποδοτικότητα, η καινοτομία, το ευρηματικό πνεύμα των οικονομιών, η δυνατότητα τους δηλαδή να αναζωογονούνται και να ανανεώνονται είχε χαθεί.... Με δυο λόγια, για να το συμπυκνώσω, σήμερα χρειαζόμαστε ένα νέο Κεφάλαιο. Ένα νέο Κεφάλαιο το οποίο δεν θα κάνει απλώς κριτική του καπιταλισμού... αλλά θα επικεντρωθεί κυρίως θα έλεγα στην κριτική του σοσιαλισμού και των σοσιαλιστικών εγχειρημάτων και θα αναδεικνύει ένα καινούργιο σοσιαλιστικό πρότυπο.
Δεύτερη παρατήρηση. Νομίζω ότι το επίκαιρο, το κεντρικό θέμα σήμερα, είναι πως θα απαλλαγούμε από τα μνημόνια και τη λιτότητα και θα ανοίξουμε το δρόμο για ένα νέο ριζοσπαστικό μεταβατικό οικονομικό πρότυπο με σοσιαλιστική προοπτική.
Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε. Αλλά θα πρέπει να μελετηθεί το πείραμα. Που τελικά απέτυχε και γιατί; Υπήρχε δυνατότητα να κάνει κάτι διαφορετικό; Βεβαίως υπήρχε δυνατότητα να κάνει κάτι διαφορετικό... Αυτό όμως είχε μια προϋπόθεση: να μην υπογραφεί το τρίτο μνημόνιο και να υπάρξει άμεση έξοδος από την ευρωζώνη.
Στάση πληρωμών
Αυτή η άμεση έξοδος από την ευρωζώνη θα ήταν το κλειδί εκείνο που θα άνοιγε την δυνατότητα να υπάρξει στάση πληρωμών στη χώρα, επομένως διαδικασία για την διαγραφή του χρέους, να σταματήσει η Ελλάδα να βρίσκεται υπό κηδεμονία...
Τρίτη παρατήρηση. Η έξοδος από την Ευρωζώνη, βεβαίως, ανοίγει τον δρόμο ταυτόχρονα και για την αποδέσμευση από την ΕΕ. Δεν μπορεί να υπάρξει έξοδος από την Ευρωζώνη με ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα χωρίς να κινηθούν ταυτόχρονα οι διαδικασίες εξόδου και αποδέσμευσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αποδέσμευση, όμως, από την ΕΕ δεν μπορεί να υποκαταστήσει σε καμία περίπτωση το κομβικό σημείο που είναι η έξοδος από το ευρώ διότι αυτό είναι το πιο δύσκολο, αυτό είναι το συγκρουσιακό. Δείτε το Brexit... Αν η Βρετανία ήταν στο ευρώ η διαδικασία δεν θα ήταν μακρόχρονη, θα έπρεπε να γίνει σε χρόνο ντε-τέ και με μεγάλες αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις και οικονομικές, θα έλεγα, συνέπειες και διαφοροποιήσεις".
Η σημασία μιας ενωτικής πρωτοβουλίας είναι πολύ μεγάλη, σύμφωνα με τον Λαφαζάνη:
"Θα άλλαζε κυριολεκτικά το πολιτικό σκηνικό. Χαιρετίζουμε τις τελευταίες κινητοποιήσεις που έδειξαν ότι υπάρχει μια αναζωογόνηση του κινήματος. Δεν πετάμε στα σύννεφα αλλά είναι ένα θετικό σημάδι. Νομίζω ότι αν εργαστούμε όλοι μαζί σε αυτή την ενιαία κατεύθυνση του κινήματος, του διαλόγου, της συνεργασίας, του μετώπου γρήγορα μπορεί να δούμε καταστάσεις πολύ διαφορετικές στη χώρα μας. Καταστάσεις πολύ πιο ελπιδοφόρες, πολύ πιο αισιόδοξες".
Άγγελος Χάγιος
“Δεν μας φταίει ο κόσμος που δεν κινείται όταν μετά τη θύελλα, τη λαίλαπα, την ισοπεδωτική, την εγκληματική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ είχαμε μια ορισμένη κοιλιά, ένα ορισμένο μπλακ ουτ των κινητοποιήσεων" είπε ο Άγγελος Χάγιος στην αρχή της δικής του ομιλίας.
"Ας δούμε πρώτα τις δικές μας ευθύνες. Είναι ζήτημα ευθύνης της επαναστατικής αριστεράς, της μαχόμενης αριστεράς ευρύτερα, γενικά της αριστεράς... Ο κόσμος όταν βρίσκει ευκαιρία εκφράζεται. Και το είδαμε σε αυτές τις κινητοποιήσεις που γίνανε τις τελευταίες ημέρες, που έδειξαν μια όχι απλώς ταξική διάθεση αλλά και μια αμφισβήτηση της πολιτικής απάτης του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ καθώς και όλης της δεξιάς και της κεντροδεξιάς -στην ουσία συμπολίτευσης που τον στηρίζει."
Στη συνέχεια αναφέρθηκε και αυτός στην ανάγκη να "πάμε με λογική ταξικής σύγκρουσης": "Δηλαδή όχι με παρακάλια για επενδύσεις και ανασυγκρότηση αλλά ρήξη με τα κέρδη, καμιά ανοχή στην ανάταξη της κερδοφορίας του κεφαλαίου -που δεν μπορεί να φέρει πραγματικά προς όφελος των εργαζομένων λύσεις στα ζωτικά τους προβλήματα".
Η αριστερά (πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ) δεν είναι ενιαία. Υπάρχουν διαφορές. Ένα πρώτο ζήτημα είναι η αντιμετώπιση της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας:
"Σε αυτό το σημείο θέλω τα τονίσω, κρίσιμο θέμα είναι στο διάλογο αυτό, η συζήτησή μας για την ανεξαρτησία του μαζικού συνδικαλιστικού κινήματος της εργατικής τάξης από ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ, από τον αστικοποιημένο συνδικαλισμό, τον συνδικαλισμό της ήττας. Είναι κρίσιμο ζήτημα διαχωρισμού αποφασιστικού για να μπορεί να προχωρήσει το εργατικό κίνημα σε ένα τέτοιο επίπεδο πολιτικού αγώνα που να επιβάλει τέτοιου τύπου λύσεις και που σε αυτό καλούμε σε κοινή δράση όλες τις μαχόμενες δυνάμεις... Υπάρχουν αντιπαραθέσεις και μεταξύ μας στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Δεν ήρθα εδώ για να τις αναπαράγω... Ωστόσο το ζήτημα του να γίνουν βήματα σε ανεξάρτητο ταξικό συντονισμό και με περιεχόμενο και με μορφές των συνδικάτων, των επιτροπών αγώνα, γενικά των αγωνιζόμενων τμημάτων της εργατικής τάξης, είναι κρίσιμο ζήτημα και είναι ζήτημα στην πράξη υπέρβασης κομματικοκεντρικού τύπου και αφορά όλους μας εδώ... είναι στοιχείο πρόσκλησης προς τις άλλες δυνάμεις και τους συντρόφους της μαχόμενης αριστεράς".
Εμπειρία
Ένα δεύτερο ζήτημα είναι η αποτίμηση της εμπειρίας της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ: "Κρίσιμο όμως θέμα, αυτό που ζει σήμερα ο εργαζόμενος, η νεολαία, είναι η υπόθεση ΣΥΡΙΖΑ. Πως ξεκίνησε και πως έφτασε εδώ που έφτασε. Είναι κρίσιμο ζήτημα να υπερβούμε όχι απλώς τον ΣΥΡΙΖΑ, ως προδότη, ως απατεώνα κλπ κλπ -που όλα αυτά του χρειάζονται- αλλά να υπερβείς το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ το οποίο με ανησυχία σημειώνω ότι αναπαράγεται...."
Η ανάγκη υπέρβασης της διάσπασης και του κατακερματισμού μέσα στην "μαχόμενη αριστερά" είναι μεγάλη. Όμως πίσω από αυτή την πολυδιάσπαση, σύμφωνα με τον Χάγιο, βρίσκεται "η διάσπαση της αριστεράς από την εργατική τάξη, από το σώμα της εργατικής τάξης", το γεγονός ότι "αλληθωρίζει προς άλλα τμήματα, άλλες τάξεις και κυρίως τμήματα της αστικής τάξης. Εμείς το έχουμε ζήσει και εντός του ΚΚΕ αυτό..."
Ως εκ' τούτου ο διάλογος και η κοινή δράση της "μαχόμενης αριστεράς" θα πρέπει να συνοδεύεται και από την "αυτοτελή συγκρότηση της επαναστατικής, αντικαπιταλιστικής και σύγχρονης κομμουνιστικής αριστεράς που εκτός απ' όλα τα άλλα θα είναι και νεύρο προωθητικό -δεν θα οδηγεί σε διάσπαση αλλά σε προωθητικό χαρακτήρα στο ευρύτερο αυτό μάχιμο κοινωνικό αγωνιστικό μέτωπο ρήξης και ανατροπής".
Η κοινή δράση στο πλευρό των προσφύγων και ενάντια στους νεοναζί της Χρυσής Αυγής μπήκε στη συζήτηση σαν παράδειγμα για τις δυνατότητες που υπάρχουν για ενωτική παρέμβαση της Αριστεράς