Στις 14 Ιούλη του 2007, στο θέατρο Αλίκη στο Πεδίο του Άρεως, πραγματοποιήθηκε μία μαζική αντικαπιταλιστική συνέλευση με στόχο την ενωτική δράση και παρέμβαση των δυνάμεων της ριζοσπαστικής και αντικαπιταλιστικής αριστεράς στους αγώνες και τις εκλογές. Η διαδικασία έκλεισε με τη δημιουργία της ΕΝΑΝΤΙΑ, της Ενωτικής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Δίπλα στους δεκάδες ανένταχτους αγωνιστές και αγωνίστριες, μέλη πολλών συνδικαλιστικών παρατάξεων, φοιτητικών οργανώσεων, δημοτικών και νομαρχιακών σχημάτων, αντιπολεμικών και αντικαπιταλιστικών κινήσεων που στήριξαν το νέο εγχείρημα, βρίσκονταν οργανωμένες δυνάμεις όπως το ΣΕΚ, η ΑΡΑΝ, η ΑΡΑΣ και η ΟΚΔΕ Σπάρτακος. Ήταν το πρώτο βήμα για να συσπειρωθεί ο χώρος της ριζοσπαστικής, αντικαπιταλιστικής, επαναστατικής αριστεράς στη χώρα.
Η δημιουργία της ΕΝΑΝΤΙΑ ήταν αποτέλεσμα της ανόδου του κινήματος διεθνώς και στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια. Έφερνε μαζί της τον αέρα του αντικαπιταλιστικού κινήματος του Σιάτλ και της Γένοβα, τη δύναμη του αντιπολεμικού κινήματος ενάντια στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Αλλά και την αποφασιστικότητα των μαχών του εργατικού και νεολαιίστικου κινήματος ενάντια στη λιτότητα, τις περικοπές, τις ιδιωτικοποιήσεις τόσο της κυβέρνησης Σημίτη όσο και της κυβέρνησης Καραμανλή που τη διαδέχτηκε.
Οι δυνάμεις που πήραν την απόφαση για τη δημιουργία της ΕΝΑΝΤΙΑ είχαν πρωτοστατήσει σε όλες αυτές τις μάχες με κορυφαία καθοριστική στιγμή το ρόλο τους στη νίκη του κινήματος των φοιτητικών καταλήψεων το 2006-2007 ενάντια στην “εκπαιδευτική μεταρρύθμιση” της ΝΔ. Η παρουσία τους στο κίνημα στην Ελλάδα δεν ήταν καινούργια. Είχε τις ρίζες της στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και τους αγώνες της Μεταπολίτευσης. Αλλά στο δυναμικό τους είχε προστεθεί η νέα ριζοσπαστικοποίηση των καινούργιων κινημάτων. Για όλες αυτές τις δυνάμεις είχε έρθει η στιγμή να συγκροτηθεί η αντικαπιταλιστική αριστερά που είχε ως προοπτική όχι τη διαχείριση του συστήματος αλλά την επαναστατική ανατροπή του. Το κάλεσμα απευθυνόταν σε όλους όσους, παλιότερους και νεώτερους αγωνιστές και αγωνίστριες, μοιράζονταν αυτή την πολιτική εκτίμηση. Στις 14 Ιούλη στο θέατρο Αλίκη συναντήθηκαν όλες αυτές οι γενιές.
Πρωτοβουλία
Η πρωτοβουλία είχε ξεκινήσει ένα μήνα περίπου νωρίτερα. Συγκεκριμένα στις 9 Ιούνη στον ίδιο χώρο πάνω από χίλια άτομα όλων των ηλικιών από όλη τη χώρα είχαν ανταποκριθεί στο κάλεσμα που είχαν συνυπογράψει δεκάδες οργανωμένοι και ανένταχτοι αγωνιστές και αγωνίστριες από ένα πλατύ φάσμα της ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής Αριστεράς.
Όπως ανέφεραν ανάμεσα σε άλλα σε εκείνο το κάλεσμά τους: “Η κυβέρνηση της ΝΔ, με την ανοιχτή συναίνεση του ΠΑΣΟΚ και στο πλαίσιο των αντιδραστικών κατευθύνσεων της Ε.Ε., προσπάθησε το προηγούμενο διάστημα να υλοποιήσει μια ιδιαίτερα επιθετική και αντιλαϊκή ατζέντα «μεταρρυθμίσεων», με έμφαση τη λιτότητα, τις ιδιωτικοποιήσεις, τις ελαστικές εργασιακές σχέσεις, τον αυταρχισμό, την παραπέρα εμπλοκή της Ελλάδας στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Απέναντι σε αυτή την πολιτική τους τελευταίους μήνες ζήσαμε μια μεγάλη έξαρση αγώνων και κινημάτων που συγκρούστηκαν με τον πυρήνα της κυρίαρχης πολιτικής και τις επιλογές κυβέρνησης, κεφαλαίου και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήταν αγώνες με διάρκεια, κλιμάκωση, αποφασιστικότητα και ενεργό συμμετοχή της βάσης.
Πρωτοπόρο ρόλο είχε ένα πολιτικό και κοινωνικό δυναμικό που αναζητά δρόμους και τρόπους ριζοσπαστικής αγωνιστικής παρέμβασης και δεν χωρά στα όρια του επίσημου πολιτικού σκηνικού. Πάνω από όλα ήταν κινήματα που έδειξαν, μετά από πολλά χρόνια, ότι οι αγώνες μπορούν να νικήσουν, ότι πολιτικές μπορούν να ανατρέπονται! Και αυτό το μήνυμα ελπίδας το έχουν ανάγκη οι εργαζόμενοι που είναι σήμερα στο στόχαστρο της επίθεσης του κεφαλαίου και αναζητούν δρόμους αντίστασης και ανατροπής της κυρίαρχης πολιτικής.
Αυτό το μήνυμα ελπίδας θα πρέπει να εκφραστεί και στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Οι βουλευτικές εκλογές μπορούν να αποτελέσουν τη συνέχεια των συγκρούσεων που δόθηκαν το προηγούμενο διάστημα ενάντια στην αντιλαϊκή κυβερνητική πολιτική, τον αυταρχισμό και τον πόλεμο. Μπορούν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση ενός διαφορετικού ρεύματος της αντικαπιταλιστικής και αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς”.
Και έδιναν το αντικαπιταλιστικό-επαναστατικό στίγμα του εγχειρήματος: “Η πραγματική εναλλακτική λύση που δικαιώνει τέτοιους αγώνες δεν είναι η διαχείριση του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος, που αναβλύζει καταπίεση και εκμετάλλευση από όλους τους πόρους του, αλλά η προοπτική μιας άλλης κοινωνίας, η προοπτική της απαλλαγής από τον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό. Μιας κοινωνίας χωρίς εκμετάλλευση και καταπίεση, χωρίς πολέμους, ρατσισμό και διακρίσεις. Μιας κοινωνίας όπου προτεραιότητα έχουν οι ανάγκες των πολλών και όχι των λίγων του πλούτου και του κέρδους, όπου ο δημοκρατικός έλεγχος των ίδιων των εργαζόμενων υπάρχει σε όλη την κοινωνία και ο εργατικός έλεγχος στην παραγωγή.
Επαναστατική ρήξη
Αρνούμαστε να δεχτούμε ότι οι επαναστάσεις αποτελούν ξεπερασμένες ιστορικές ανορθογραφίες. Αντίθετα, επιμένουμε ότι ο δρόμος της ελπίδας παραμένει ο δρόμος της επαναστατικής ρήξης με το σύστημα. Μας εμπνέουν οι μεγάλες επαναστάσεις του 19ου και 20ου αιώνα, αλλά και στεκόμαστε κριτικά απέναντι στην εκμεταλλευτική και καταπιεστική μετάλλαξη και την ήττα του «υπαρκτού σοσιαλισμού», επιδιώκοντας να ψηλαφήσουμε νέους δρόμους για την επαναστατική ανατροπή!
Εκτιμούμε ότι ήρθε η ώρα όλο το δυναμικό που αναζητά τη δυνατότητα μιας αριστεράς αντικαπιταλιστικής και αντιιμπεριαλιστικής, όλοι οι αγωνιστές αλλά και οι πολιτικές δυνάμεις που είχαν πρωτοπόρο ρόλο στο κίνημα και στήριξαν τη νίκη των αγώνων, να βρεθούν και να συζητήσουν δρόμους και τρόπους ενωτικής πολιτικής παρέμβασης. Οι βουλευτικές εκλογές προσφέρουν ένα πρώτο ορόσημο για τη διαμόρφωση τέτοιων όρων ενωτικής παρέμβασης και γι’ αυτό παίρνουμε την πρωτοβουλία να ανοίξει η δημόσια συζήτηση για μια τέτοια παρέμβαση. Μια παρέμβαση που δεν θα έχει τέλος με την εκλογική καταγραφή, ούτε κυρίως θα αναφέρεται σε αυτήν, αλλά πρωτίστως θα επιδιώκει, με πρωτοβουλία πάνω από όλα των ίδιων των αγωνιστών του κινήματος, να διαμορφώσει εκείνο το ενωτικό πολιτικό όχημα που θα κατοχυρώνει την κεντρική πολιτική παρουσία όλου αυτού του ρεύματος”.
Ακολούθησε ένας πανελλαδικός γύρος δεκάδων αντικαπιταλιστικών συνελεύσεων σε γειτονιές, σχολές και εργατικούς χώρους που συσπείρωσαν χιλιάδες περισσότερους αγωνιστές και αγωνίστριες. Όλες συζήτησαν για την ανάγκη κεντρικής πολιτικής έκφρασης της ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής αριστεράς και αποφάσισαν τη συμμετοχή τους στην πρωτοβουλία, δίνοντας το παρόν στη νέα πανελλαδική συνέλευση της 14 Ιούλη.
Συμμετοχή
Στην ίδια τη συνέλευση “που συσπείρωσε πολύ περισσότερο κόσμο και από τις 9 του Ιούνη, έγιναν συνολικά 36 παρεμβάσεις από οργανωμένους και ανένταχτους αγωνιστές” έγραφε τότε η Εργατική Αλληλεγγύη (Νο 776). Και συνέχιζε “Ακόμα και μέχρι τις 1 το βράδυ που το τριμελές προεδρείο κήρυξε τη λήξη της συνέλευσης, ήταν εντυπωσιακό ότι η συμμετοχή παρέμεινε αμείωτη. Όλοι όσοι ήταν εκεί από τις γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά, αλλά και αντιπροσωπείες συνελεύσεων από όλη την Ελλάδα παρέμειναν μέχρι το τέλος δείχνοντας τη θέλησή τους για να γίνει το επόμενο βήμα.
Παρόλο που η συνέλευση κράτησε πάνω από πέντε ώρες, δεν πρόλαβε να αγκαλιάσει όλο τον πλούτο της συζήτησης που αναδείχτηκε σε όλες τις συνελεύσεις. Ήταν πολλοί αυτοί που δεν πρόλαβαν να πάρουν το λόγο και να μιλήσουν για τις αντικαπιταλιστικές συνελεύσεις που έγιναν σε πολλές πόλεις, όπως το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, τη Μυτιλήνη, τη Θήβα, τη Ξάνθη, τα Γιαννιτσά. Αλλά και από το Βύρωνα, το Γαλάτσι, την Καλλιθέα, τον Κορυδαλλό, τα ΜΜΕ, την Ιντρακόμ και μία σειρά άλλες γειτονιές, εργασιακούς κλάδους, σχολές και εργατικούς χώρους”.
Η συνέχεια στο πρώτο δυναμικό αυτό ξεκίνημα ήταν η παρουσία της ΕΝΑΝΤΙΑ στη διαδήλωση της ΔΕΘ και η συμμετοχή της στις βουλευτικές εκλογές το Σεπτέμβρη που ακολούθησε. Τόσο εκεί όσο και στις επόμενες μάχες του κινήματος καταγράφηκε ως μια ενωτική, αγωνιστική δύναμη που άνοιγε δρόμους για την αντικαπιταλιστική αριστερά στην Ελλάδα.
Αφίσα της ΕΝΑΝΤΙΑ το 2007
Τον Αύγουστο του 2007, ένα μήνα μετά τη δημιουργία της ΕΝΑΝΤΙΑ, ο Καραμανλής προκήρυξε πρόωρες εκλογές. Τα ζόμπι της δεξιάς, που την άνοιξη του 2004 πανηγύριζαν για την επιστροφή τους στην εξουσία, κατέρρεαν μέσα σε τρεισήμισι χρόνια. Η ΝΔ είχε αναγκαστεί να πάει σε εκλογές επειδή οι αγώνες της εργατικής τάξης και της νεολαίας δεν την είχαν αφήσει να εφαρμόσει τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα της.
Από το κίνημα των συμβασιούχων που ξεσηκώθηκαν από την πρώτη μέρα ενάντια στα προεκλογικά ψέματα του Καραμανλή για μονιμοποίηση όλων, μέχρι την απεργία διαρκείας των τραπεζοϋπαλλήλων το καλοκαίρι του 2005 ενάντια στο χτύπημα των ασφαλιστικών τους ταμείων και από τις απεργιακές μάχες των λιμενεργατών και των ναυτεργατών ενάντια στη διάλυση των εργασιακών σχέσεων μέχρι την απεργία διαρκείας των έξι εβδομάδων των δασκάλων για αυξήσεις και προσλήψεις, η κυβέρνηση Καραμανλή είχε αντιμετωπίσει ισχυρή εργατική αντίσταση. Το ίδιο ίσχυε για όλα τα μέτωπα, από την καταστολή μέχρι τη συμμετοχή της στον πόλεμο και στις απαγωγές των Πακιστανών.
Το τελειωτικό χαστούκι ήρθε το 2006-2007 με το κίνημα των φοιτητικών καταλήψεων. Η απόφασή της να προχωρήσει στην επίθεση στην παιδεία πρώτα με το νέο Νόμο Πλαίσιο και μετά με την αναθεώρηση του Άρθρου 16 του Συντάγματος τσακίστηκε με τη βοήθεια των δυνάμεων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς από τον ανυποχώρητο αγώνα των φοιτητών και όλης της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Έτσι, το καλοκαίρι του 2007 η κυβέρνηση κυριολεκτικά παραπατούσε. Στην αποτυχία της να υλοποιήσει το πρόγραμμά της και ιδιαίτερα την “εκπαιδευτική μεταρρύθμιση”, στα ψέματα και τα σκάνδαλα που είχαν συνοδέψει τη διακυβέρνησή της, είχαν προστεθεί οι φονικές πυρκαγιές εκείνης της χρονιάς με δεκάδες θύματα και χιλιάδες στρέμματα καμμένης γης σε όλη τη χώρα. Το αδιέξοδό της ήταν πλήρες. Οι εκλογές ήταν η μόνη “λύση” που έβλεπε προκειμένου να προχωρήσει τις “μεταρρυθμίσεις”. Δύο χρόνια μετά, θα κατέρρεε οριστικά.