Τις μεγάλες συγκρούσεις που έχει να δώσει το εργατικό κίνημα και η Αριστερά την επόμενη περίοδο ενάντια στην κυβέρνηση της ΝΔ αναδεικνύει το νέο τεύχος του περιοδικού «Σοσιαλισμός από τα Κάτω» (Νο 136, Σεπτέμβρης-Οκτώβρης 2019) που μόλις κυκλοφόρησε. Απέναντι στην προσπάθεια της κυρίαρχης τάξης να ξαναποκτήσει, με όχημα πια το παραδοσιακό της πολιτικό κόμμα, τον έλεγχο των οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων κλιμακώνοντας τις επιθέσεις στην εργατική τάξη και τη νεολαία, το νέο ΣΑΚ προβάλλει τους δρόμους της αντίστασης.
Το κεντρικό άρθρο, που υπογράφει η Μαρία Στύλλου, παρουσιάζει τα προβλήματα των “από πάνω” και τις δυνατότητες των “από κάτω”. Ο ίδιος ο τίτλος του, «Αυτοί θέλουν αλλά έχουν δυσκολίες και εμείς δεν τους αφήνουμε», δίνει αυτή την εικόνα διεθνώς σε αντίθεση με τις εδώ κυρίαρχες αναλύσεις περί επιστροφής στην ομαλότητα και στην κανονικότητα. Όταν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, όπως αναφέρει το άρθρο, φτάνουν να μιλούν για “το καλοκαίρι του τρόμου” με ανοιχτό το ερώτημα πότε ακριβώς θα συμβεί ένα νέο οικονομικό κραχ, οι διακηρύξεις της ΝΔ για ανάπτυξη ακούγονται αστείες. Οι επιθέσεις είναι μονόδρομος για τη νέα κυβέρνηση και οι πρώτοι μήνες της στην εξουσία έχουν δώσει δείγματα γραφής.
Όμως, όπως υποστηρίζει το άρθρο, «Η καινούργια κυβέρνηση δεν βρίσκεται μπροστά σε ένα εργατικό κίνημα παραιτημένο. Αντίθετα, ανησυχεί για την προοπτική να βγει ο κόσμος στους δρόμους», όπως το έκανε και στην πενταετία της προηγούμενης αυτοδύναμης κυβέρνησης της ΝΔ υπό τον Κώστα Καραμανλή -η αναδρομή του άρθρου στους σκληρούς αγώνες εκείνης της περιόδου που σφραγίστηκαν από την εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008 αποτελεί πολύτιμη υπενθύμιση για τη δύναμη του κινήματος. Για την αρθρογράφο, αυτές τις ανησυχίες χρειάζεται να αξιοποιήσει η Αριστερά, και κυρίως η επαναστατική, για να συγκροτήσει τη «μεγάλη δύναμη που παλεύει μαζί και για να τσακίσει αυτή την κυβέρνηση, αλλά και για να αλλάξει τον κόσμο».
Ακολουθεί αφιέρωμα, με τρία άρθρα, στην μάχη ενάντια στην κλιματική αλλαγή και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Αφορμή είναι η διεθνής ημέρα δράσης για τη σωτηρία του πλανήτη στις 20 Σεπτέμβρη με διαδηλώσεις και απεργίες σε εκατοντάδες πόλεις σε δεκάδες χώρες σε όλο τον κόσμο που αναμένεται να κινητοποιήσουν εκατομμύρια. Στο πρώτο άρθρο υπό τον τίτλο «Κλιματική αλλαγή – η αντικαπιταλιστική απάντηση», ο Πάνος Γκαργκάνας στέκεται «στις αιτίες της κλιματικής αλλαγής, στη σχέση τους με την πορεία του καπιταλισμού σαν σύστημα και βέβαια στις αλλαγές που διεκδικούμε για να αντιμετωπιστεί αυτή η καταστροφική δυναμική». Η ανάλυσή του δυναμώνει πολιτικά το κίνημα που παλεύει για τη διάσωση του περιβάλλοντος προσφέροντάς του τα απαραίτητα επιχειρήματα ώστε να κάνει το σύνθημά του “να αλλάξουμε το σύστημα, όχι στο κλίμα” πραγματικότητα.
Κινήματα αντίστασης
Τα δύο επόμενα άρθρα έρχονται να δέσουν με αυτή την πολύ βασική “εισαγωγή”. Στο ένα, με τίτλο «Φυσικά ρέματα», η Εμμανουέλα Τερζοπούλου εξηγεί αναλυτικά τις συνέπειες που έχει η πολιτική της καταστροφής των ρεμάτων, αυξάνοντας και όχι μειώνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών με ανθρώπινα θύματα όπως στη Μάνδρα, αλλά και συμβάλλοντας στην κλιματική αλλαγή. Αντίστοιχη εικόνα δίνει το άρθρο «Το κίνημα ενάντια στις εξορύξεις» που υπογράφει η Λουίζα Γκίκα, για τις συνέπειες των ερευνών αλλά και της χρήσης των ορυκτών καυσίμων στο περιβάλλον και στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Και τα δύο άρθρα μιλούν για τα κινήματα αντίστασης των τελευταίων ετών, που είναι και τα μόνα που μπορούν να ανατρέψουν αυτές τις καταστροφικές επιλογές.
Η μάχη ενάντια στο σεξισμό και την καταπίεση, που κλιμακώνεται τα τελευταία χρόνια διεθνώς και στην Ελλάδα, θα είναι κεντρική όλη την επόμενη περίοδο απέναντι σε μια κυβέρνηση που ονειρεύεται επιστροφή στο “Πατρίς-θρησκεία-οικογένεια”. Ο Κώστας Τορπουζίδης, στο άρθρο του «Ταυτότητες και κοινωνικές τάξεις», παρεμβαίνει στη μεγάλη συζήτηση για τις αιτίες της σεξιστικής καταπίεσης και τους αποτελεσματικότερους τρόπους πάλης εναντίον της. Με μια αναδρομή στις μάχες του γυναικείου και ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος από το '60 μέχρι σήμερα, εξηγεί τα λάθη και τα όρια κάποιων από τις πιο διαδεδομένες θεωρίες αυτής της πολύχρονης πορείας και δίνει τις μαρξιστικές απαντήσεις στον αγώνα για την απελευθέρωση.
Αντίστοιχο ρόλο παίζει το άρθρο «Η επαναστατική στρατηγική και το κράτος» που υπογράφει ο Ευκλείδης Μακρόγλου. Η μαρξιστική ανάλυση του κράτους σαν “όργανο ταξικής κυριαρχίας, όργανο καταπίεσης μιας τάξης από μια άλλη”, όπως έγραφε ο Λένιν στο βιβλίο του “Κράτος και Επανάσταση”, είναι κρίσιμη για τις μάχες της εργατικής τάξης και της νεολαίας σήμερα. Δίνει διαφορετική προοπτική στους αγώνες τους, την προοπτική της ανατροπής και όχι της διαχείρισης του κράτους μέσα από μια “κυβέρνηση της αριστεράς” με τη γνωστή κατάληξη.
Καθώς η παγκόσμια οικονομία βαδίζει προς μια νέα βουτιά, ο Σωτήρης Κοντογιάννης γυρίζει ενενήντα χρόνια πίσω, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κρίση του καπιταλισμού, «Το Κραχ του 1929». Αναλύοντας την πορεία και τις αιτίες της, εξηγεί: «Όλες οι απόπειρες της επίσημης, αστικής οικονομικής επιστήμης να ανακαλύψουν τα πραγματικά αίτια που οδήγησαν στη Μεγάλη Ύφεση έχουν αποτύχει παταγωδώς. Και ο λόγος είναι απλός: η κρίση της δεκαετίας του 1930 ήταν -όπως και η σημερινή- μια “συστημική κρίση”. Υπεύθυνη για την κρίση ήταν η ίδια η “φυσιολογική λειτουργία” του καπιταλισμού και όχι η παραβίασή του».
Την έκθεση που φιλοξενεί η Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, «Εξαιρέσεις: Όψεις του Εξπρεσιονισμού στην Ελλάδα», παρουσιάζει στο άρθρο της η Αλεξάνδρα Μαρτίνη, τονίζοντας τον ρόλο των “εξαιρέσεων” στην τέχνη. «Η έκθεση φέρνει στην επικαιρότητα το τεράστιο έργο του Μπουζιάνη και των υπόλοιπων καλλιτεχνών, που περιφρονημένοι από το κράτος αντιστάθηκαν στην κυρίαρχη ιδεολογία, χρησιμοποίησαν νέες μορφές έκφρασης, κόντρα στους συμβιβασμούς», γράφει, καλώντας όλους και όλες να την επισκεφτούν.
Στις βιβλιοκριτικές, η Εύα Ηλιάδη παρουσιάζει το βιβλίο «Πολιτικές Στέγασης Προσφύγων – προς την κοινωνική ενσωμάτωση ή την προνοιακή εξάρτηση» του Νίκου Κουραχάνη, ο Κώστας Πολύδωρος το βιβλίο «Περιδιάβαση στην ελληνική οικονομία και ιστορία (19ος – 20ος αιώνας)» του Δημήτρη Λιβιεράτου και ο Σάββας Κκονέ το βιβλίο που περιλαμβάνει τα κείμενα «Ο ρόλος της εργασίας στην εξανθρώπιση του πιθήκου» του Φρίντριχ Ένγκελς και «Ο Ένγκελς και η καταγωγή της ανθρώπινης κοινωνίας» του Κρις Χάρμαν.
