Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας, Κόντε, προχώρησε σε καινούργιο διάγγελμα την Κυριακή 22 του μήνα για να ανακοινώσει ότι σταματάει κάθε οικονομική δραστηριότητα που δεν είναι ζωτικής σημασίας. Πρόκειται για στροφή 180 μοιρών από την αρχική γραμμή της ιταλικής κυβέρνησης που συμπυκνωνόταν στο σύνθημα “Η Ιταλία δεν κλείνει”. Το σύνθημα ήταν ο ιδεολογικός πολιορκητικός κριός για τον ισχυρισμό ότι οι βιομηχανίες δεν πρέπει να σταματήσουν ούτε λεπτό γιατί είναι “πατριωτικό καθήκον” την ώρα που δίνεται η μάχη με τον κορονοϊό να μην χάσουν τα καμάρια του ιταλικού καπιταλισμού: οι βιομηχανίες του.
Η στροφή είναι αποτέλεσμα ενός και μόνο παράγοντα: της ανταρσίας που ξέσπασε μέσα στα εργοστάσια, των απεργιών που πολλές φορές δεν είχαν καν την κάλυψη των συνδικάτων. Η πρωτοπορία της εργατικής τάξης στα βιομηχανικά κέντρα του Βορρά, που είναι και τα πιο χτυπημένα από την επιδημία σημεία της χώρας, έσπασε την “εθνική ενότητα” και αναποδογύρισε το κλίμα. Οι εργάτες στη μεταλλουργία και τις μεγάλες αποθήκες άνοιξαν δρόμο και πέτυχαν μια νίκη για τις ζωές όλης της εργατικής τάξης στην Ιταλία.
Τα αφεντικά λειτούργησαν σαν κοινοί δολοφόνοι μέχρι το τέλος. Δεν ήθελαν να σταματήσει η παραγωγή ούτε για λίγη ώρα ανάμεσα στις βάρδιες για να καθαρίσουν τα εργοστάσια. Την περασμένη βδομάδα οι απεργίες έφτασαν στο όμιλο Φοντάνα, που κατασκευάζει αμαξώματα για τα πιο πολυτελή αυτοκίνητα του κόσμου: Ferrari, Rolls Royce, Jaguar. Η απεργία ξεκίνησε στην πρωινή βάρδια και αργά το μεσημέρι η εργοδοσία είχε παραδεχθεί την ήττα της. Ο Γουόλτερ Φοντάνα, ιδρυτής της εταιρείας ανακοίνωσε με θράσος, την ώρα που η Ιταλία έχει εκατοντάδες νεκρούς καθημερινά: “Δεν είμαι αναίσθητος… αλλά το σταμάτημα της παραγωγής θα μας φέρει μεγάλα πρόστιμα από τις μεγάλες μάρκες που εξυπηρετούμε, τους πελάτες μας, λόγω των παραγγελιών που δεν θα παραδώσουμε στην ώρα μας”.
Αντίστοιχες μάχες απλώθηκαν στην Moto Guzzi και την Piaggio, με την εργοδοσία να προσπαθεί να παίξει κρυφτό με τα συνδικάτα, σταματώντας την παραγωγή και μετά στέλνοντας μηνύματα να επιστρέψουν στο εργοστάσιο. Την Κυριακή 23 απεργίες οργανώθηκαν στα σούπερ-μάρκετ, στις αλυσίδες που είχαν τη φαεινή ιδέα να ανακοινώσουν και να διαφημίσουν ότι μόνον αυτές θα παραμείνουν ανοιχτές την Κυριακή, όπως η Unes στο Τορίνο και η Lidl στην Απουλία. Οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες κατήγγειλαν την εξάντληση στην οποιά τους καταδικάζουν με απανωτές βάρδιες, αλλά προειδοποίησαν ότι το άνοιγμα την Κυριακή από ορισμένες αλυσίδες θα σήμαινε ακόμη μεγαλύτερη συμφόρηση, ουρές και κίνδυνο. Στην Πιατσέντσα, οι 1100 εργαζόμενοι στην αποθήκη του Amazon που, σύμφωνα με την εταιρεία, έπρεπε να δουλεύουν τρεις βάρδιες ο ένας δίπλα στον άλλο χωρίς σταματημό, συνεχίζουν την απεργία.
Το διάγγελμα Κόντε και τα αντίστοιχα διατάγματα που προκύπτουν δεν είναι το τέλος της συγκεκριμένης μάχης. Τα συνδικάτα ήδη προειδοποιούν ότι θα αντισταθούν στα αφεντικά που θέλουν να ονομάσουν όλων των ειδών τις δραστηριότητες “ζωτικής σημασίας”.
Αυτό που δεν είναι τόσο γνωστό είναι ότι παρόμοιες μάχες με αυτές στις φάμπρικες της Ιταλίας εξελίσσονται και στις ΗΠΑ. Και εκεί, την περασμένη βδομάδα, στις 18 του μήνα, οι τρεις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες ανακοίνωσαν πως θα σταματήσουν από κοινού την παραγωγή μέχρι τις 30 του Μάρτη. Δεν ήταν η καλή προαίρεση των αφεντικών που οδήγησε σε αυτή την απόφαση, αλλά απεργίες που ξέσπασαν στα εργοστάσια, χωρίς καν να έχει προηγηθεί απόφαση του συνδικάτου.
Στο Μίσιγκαν, στο εργοστάσιο της Fiat-Chrysler η απεργία ξέσπασε όταν ο κόσμος ενώ δούλευε έμαθε πως δύο συνάδελφοί του βρίσκονταν σε καραντίνα γιατί είχαν μολυνθεί με τον ιό. Η εταιρεία έκλεισε το εργοστάσιο στις 10.30μμ αντί για τις 3 τα ξημερώματα και η βραδινή βάρδια γύρισε σπίτι. Όταν έφτασαν όμως οι πρωινοί, αρνήθηκαν να μπουνε για δουλειά και συγκεντρώθηκαν στην είσοδο. Μετά από τρεις ώρες η διοίκηση ανακοίνωσε πως η παραγωγή σταματάει. Λίγες μέρες νωρίτερα είχαν εξελιχθεί παρόμοια περιστατικά στο εργοστάσιο της εταιρείας στο Οντάριο και στο βαφείο της Chrysler στο Ντιτρόιτ.
Θυμός
Η Μαρίσα Ουίλιαμς, εργάτρια στην Fiat-Chrysler περιγράφει το θυμό που απλωνόταν στο εργοστάσιο και πώς έφτασαν στην απεργία: “Είχαμε δύο κρούσματα στο εργοστάσιο, αλλά το μάθαμε από το Facebook και τοπικές εφημερίδες. Φοβηθήκαμε. Είμαστε 3000 άνθρωποι εδώ που δουλεύουμε. Πήραμε αντισηπτικό και καθαρίζαμε παντού. Αλλά γιατί; Δεν θα έπρεπε να είμαστε εκεί και να φτιάχνουμε φορτηγά. Έπρεπε να κλείσουμε. Αυτούς που δουλεύουν στα γραφεία τούς είχαν αφήσει να φύγουν. Γιατί αυτούς που δουλεύουν με μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους και όχι εμάς που δουλεύουμε με ένα μέτρο απόσταση κάποιες φορές. Δεν είμαστε στατικοί, κινούμαστε και βρισκόμαστε δίπλα δίπλα, όλοι πιάνουμε τις ίδιες πόρτες, τα ίδια υλικά, φτιάχνουμε 600 φορτηγά τη μέρα. Πιάνουμε ένα νέο φορτηγό κάθε 50 δευτερόλεπτα ή ένα λεπτό. Δεν υπάρχει χρόνος να απολυμάνεις τα χέρια σου ανάμεσα σε κάθε φορτηγό. Αν κάποιος έχει τον ιό στην γραμμή παραγωγής θα κολλήσει τους υπόλοιπους.
Το διάλειμμα ήταν στις οχτώ παρά τέταρτο. Μέσα σε τρία λεπτά άρχισα να ακούω φασαρία. Μια ομάδα είχε μαζευτεί και ανακοίνωσε ότι φεύγουν. Ήταν κυρίως από το βαφείο, 35-45 άτομα είπαν ότι δεν γυρίζουν μετά το διάλειμμα. Ήταν αρκετά μεγάλη ομάδα για να αναγκάσει το σωματείο να κατέβει κάτω να δει τι γίνεται”.
Στην Πορτογαλία οι αγώνες ξέσπασαν ανεξέλεγκτα από τα κάτω. Όπως γράφαμε την προηγούμενη βδομάδα στην Εργατική Αλληλεγγύη, ήταν οι υπάλληλοι των μαγαζιών στα εμπορικά κέντρα που πήραν την κατάσταση στα χέρια τους την ώρα που η κυβέρνηση δεν ήθελε να ακουμπήσει την “οικονομική δραστηριότητα”. Και τώρα, η ίδια κυβέρνηση χρησιμοποιεί την προπαγάνδα της “κοινωνικής ευθύνης” για να επιτεθεί στα συνδικαλιστικά δικαιώματα και να σταματήσει τις απεργίες. Στις 17 Μάρτη επιστράτευσαν τους λιμενεργάτες, οι οποίοι βρίσκονταν σε αγώνες πριν από το ξέσπασμα της κρίσης και είχαν δηλώσει ότι δεν επιστρέφουν στη δουλειά χωρίς εγγύηση για τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. Η απεργία τους ήταν κηρυγμένη μέχρι τις 30 Μάρτη. Παρά την επιστράτευση, η κυβέρνηση τα βρήκε δύσκολα. Την επόμενη μέρα στο λιμάνι της Λισαβόνας παρέμεναν αγκυροβολημένα καράβια με προορισμό τις Αζόρες και η κυβέρνηση απειλούσε με διώξεις για ανυπακοή.
Η πορτογαλική κυβέρνηση προχώρησε ακόμη παραπέρα, με διάταγμα που απαγορεύει τις απεργίες στη διάρκεια της κρίσης. Δυστυχώς η απόφαση της κεντροαριστερής κυβέρνησης ήρθε με στήριξη του Μπλόκου της Αριστεράς και την αποχή του Κομμουνιστικού Κόμματος. Όπως σχολιάζει η Ρακέλ Βαρέλα, ιστορικός του εργατικού κινήματος της Πορτογαλίας, “το διάταγμα είναι ιστορικό λάθος χωρίς προηγούμενο, το μεγαλύτερο λάθος από τις 25 του Απρίλη του ‘74 [τη Μεταπολίτευση]. Η ιστορία δεν θα συγχωρέσει. Στην Πορτογαλία εγκρίθηκε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να επιτραπούν στην πράξη οι απολύσεις χωρίς αντίσταση, πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι της απόφασης της Groundforce να απολύσει 500 εργαζόμενους και να μειώσει το μισθό σε άλλους 500 -και ούτε απεργία δεν μπορούν να κάνουν.
Κι όμως ήταν αυτοί οι εργαζόμενοι, στα λιμάνια, τα αεροδρόμια, την AutoEuropa, που έκαναν απεργίες, συνελεύσεις και στάσεις εργασίας, αυθόρμητες για να ζητήσουν να σταματήσει η παραγωγή, για να γίνεται χρήση προστατευτικών υλικών… Οι απεργίες στη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης βοηθάνε στο σταμάτημα της επιδημίας και όχι στην εξάπλωσή της”.
Στην Ισπανία, μικρές και μεγάλες εξεγέρσεις στα “κέντρα κράτησης μεταναστών” και διαμαρτυρίες αντιρατσιστικών και μη-κυβερνητικών οργανώσεων ανάγκασαν την κυβέρνηση να δώσει εντολή για εκκένωση των κέντρων. Στη Βαλένσια, τη Βαρκελώνη και την Μούρθια άρχισε ήδη σταδιακά η εκκένωση. Οι μετανάστες πρέπει όμως να δηλώσουν ότι έχουν σπίτι όπου μπορούν να παραμείνουν σε απομόνωση μέχρι το τέλος της επιδημίας ή ότι έχουν βρει κέντρο υποδοχής όπου μπορούν να μείνουν. Στη Μούρθια, ωστόσο, που με την απεργία πείνας οι μετανάστες έφεραν το ζήτημα στη δημοσιότητα, ο Άντελ Μάλε, ένας από τους οργανωτές της απεργίας πείνας, κατήγγειλε πως ακόμη και όταν ανακοινώθηκε η εκκένωση και διακόπηκε η απεργία, οι δεσμοφύλακες άρχισαν τα εκδικητικά μέτρα.
Αντίσταση οργανώνεται και σε φυλακές σε διάφορα σημεία του κόσμου, από τη Βραζιλία όπου έγιναν μαζικές αποδράσεις από τις αγροτικές φυλακές ως την Καταλωνία όπου ήδη υπάρχουν εκατοντάδες κρούσματα σε κρατούμενους και δεσμοφύλακες.
Στη Βραζιλία, το ραντεβού “Παράθυρα εναντίον του Μπολσονάρο” που δόθηκε την περασμένη βδομάδα για χτύπημα κατσαρολικών κατά του Μπολσονάρο είχε τεράστια επιτυχία από άκρη σε άκρη της χώρας. Στις 8 χτυπούσαν ήδη οι κατσαρόλες, αν και το ραντεβού ήταν για τις 8.30. Στις 9 που είχε καλέσει ο Μπολσονάρο τον κόσμο να βγει να χειροκροτήσει τον ίδιο και την κυβέρνησή του, υπήρχε σιωπή.
Στο Σάο Πάολο, το συνδικάτο των λιμενεργατών ψήφιζε τη Δευτέρα 23 Μάρτη (καθώς γραφόταν το παρόν άρθρο) την πρόταση να βγει σε απεργία διαρκείας, όσο δεν εφαρμόζονται μέτρα προφύλαξης από τον ιό στο μεγαλύτερο λιμάνι της Λατινικής Αμερικής.
Απεργίες έχουν ξεσπάσει και στο χώρο του τελεμάρκετινγκ σε πολλά σημεία της Βραζιλίας, από τις 19 του μήνα, με τον κόσμο να καταγγέλλει τις συνθήκες εργασίας του και τα αστεία μέτρα προστασίας που παίρνουν τα αφεντικά.
Στην Αυστραλία τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα κέρδισαν ότι οι έκτακτοι συνάδελφοί τους θα έχουν ίδια δικαιώματα με τους μόνιμους όσον αφορά την αναρρωτική άδεια μετ’ αποδοχών σε περίπτωση που νοσήσουν. Η κυβέρνηση ήθελε να εξαιρέσει τους έκτακτους και τα συνδικάτα απάντησαν ότι πέρα από την αδικία, η απόφαση θα οδηγούσε κόσμο να πάει στη δουλειά για να μην μείνει απλήρωτος.