Την Τρίτη 20 Γενάρη σε συνέλευση των αγροτών και των κτηνοτρόφων στη Νίκαια αποφασίστηκε το κλείσιμο του μεγαλύτερου μπλόκου σηματοδοτώντας την αποχώρηση των αγροτών από έναν αγώνα που κράτησε σχεδόν δύο μήνες. Τις επόμενες μέρες σε κάποια από τα μπλόκα η αποχώρηση συνοδεύτηκε με παρέλαση των τρακτέρ στις κοντινές πόλεις μέχρι και την Κυριακή 25 Γενάρη όπου αποχώρησαν οι αγρότες και από το μπλόκο του Προμαχώνα. 

Η απόφαση για τα επόμενα βήματα του αγώνα παραπέμφθηκε στην επόμενη Πανελλαδική Σύσκεψη των αγροτών και κτηνοτρόφων που τοποθετήθηκε στις αρχές Φλεβάρη χωρίς να οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία. Κάποιοι αγροτοσυνδικαλιστές δήλωσαν ότι σε αυτή πιθανά να προταθεί απόφαση για κατέβασμα και συλλαλητήριο στην Αθήνα. 

«Μετά από 54 μερόνυχτα σκληρής πάλης, συνεχίζουμε τον αγώνα με άλλες μορφές. Συνεχίζουμε με το κεφάλι ψηλά, περήφανοι για όσα πετύχαμε και με την υπόσχεση πως θα έλθουμε ακόμα πιο πολλοί και πιο δυνατοί για να πετύχουμε ακόμα πιο πολλά» αναφέρει στο κλείσιμό της η απόφαση της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων. «Αναδείξαμε τα ζωτικής σημασίας προβλήματα που αντιμετωπίζουμε... Τα αιτήματά μας αναγνωρίστηκαν ως δίκαια από το σύνολο σχεδόν του ελληνικού λαού... Γι' αυτό και στη συντριπτική του πλειοψηφία στάθηκε συνεχώς στο πλευρό μας, στηρίζοντας με κάθε τρόπο τα μπλόκα... 

Εξαρχής η κυβέρνηση έδειξε ότι δεν είναι διατεθειμένη να ικανοποιήσει τα αιτήματά μας... Αυτά που ανακοίνωσε για το κόστος παραγωγής (8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα για το αγροτικό ρεύμα και επιστροφή στην αντλία του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ για το αγροτικό πετρέλαιο) και για το χαμένο εισόδημα (160 εκατομμύρια συνολικά ενίσχυση, που θα μοιραστούν σε κτηνοτρόφους και παραγωγούς βαμβακιού και σιτηρών), και τα οποία παρουσίασε σαν ικανοποίηση των αιτημάτων μας, δεν είναι παρά λίγα "ψίχουλα" που αναγκάστηκε να δώσει κάτω από την αγωνιστική πίεση των μπλόκων...

Επί 54 μερόνυχτα παραμείναμε ακλόνητοι στα μπλόκα, αντιμετωπίζοντας με επιτυχία όλες τις επιθέσεις που η κυβέρνηση εξαπέλυε εναντίον μας... Αποδείξαμε ότι διαθέτουμε την ικανότητα να πείθουμε την κοινωνία για το δίκιο μας, να εξασφαλίζουμε τη λαϊκή συμπαράσταση και αλληλεγγύη, δίνοντας δύναμη και προοπτική στον αγώνα μας...».

Στον αντίστοιχο απολογισμό που γίνεται από τις στήλες του Ριζοσπάστη αναφέρεται ότι αυτός ο μεγάλος αγώνας «έφερε στο επίκεντρο το πώς πραγματικά μπορεί να στριμωχτεί η κυβέρνηση και η πολιτική της, επομένως πού βρίσκεται η δύναμη του λαού...Το κύμα αυτό της εργατικής - λαϊκής αλληλεγγύης στον δίκαιο αγώνα στρίμωξε κι άλλο την κυβέρνηση...».

Πρόκειται για σωστά συμπεράσματα -τα οποία όμως δεν θα έπρεπε να συνιστούν λόγους για αποκλιμάκωση και «απολογισμό» αλλά για μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση. 

Τα πράγματα θα μπορούσαν να εξελιχθούν αλλιώς. Τα φετινά μπλόκα ήταν τα μαζικότερα και αγωνιστικότερα των τελευταίων δεκαετιών, με μεγάλη συμμετοχή νέων αγροτών, πάνδημη υποστήριξη, και τη μεγαλύτερη αντοχή και διάρκεια. Κατάφεραν να μείνουν ανοιχτά και μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων. Στην πρώτη Πανελλαδική Σύσκεψη των Μπλόκων για τη νέα χρονιά αποφασίστηκε η κλιμάκωση του αγώνα με 48ωρο αποκλεισμό όλης της χώρας. 

Μήνυμα κλιμάκωσης από την βάση

Στη δεύτερη που έγινε στις 10 Γενάρη στο κατάμεστο Πολιτιστικό Κέντρο της Νίκαιας, τίποτε δεν θύμιζε ότι αυτός ο αγώνας είχε ήδη συμπληρώσει 40 μέρες. Kαμιά «κούραση», αντίθετα περισσότερη οργή για την ψήφιση εκ μέρους της κυβέρνησης Μητσοτάκη της συμφωνίας ΕΕ-Μercosur, της βασικής «κόκκινης γραμμής» που είχαν θέσει τα μπλόκα, την ώρα που υποκριτικά καλούσε σε «διάλογο» τους αγρότες στην Αθήνα. Το μήνυμα που ερχόταν από όλα τα μπλόκα ήταν αυτό της περαιτέρω κλιμάκωσης: «να κατέβουμε στην Αθήνα», «να αποκλείσουμε την Αθήνα». 

Αλλά η πλειοψηφία της συνδικαλιστικής ηγεσίας των αγροτών κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση καλώντας την κυβέρνηση σε «ειλικρινή διάλογο». Το επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε για να πείσει την βάση ήταν ότι στη συνάντηση, που στο μεταξύ είχε οριστεί με την κυβέρνηση τη Δευτέρα 12 Γενάρη στην Αθήνα, θα αποκαλυπτόταν ότι ο διάλογος της κυβέρνησης είναι «προσχηματικός» και θα ακολουθούσε κλιμάκωση. Το κατέβασμα στην Αθήνα θα παρέμενε ως το «δυνατό όπλο» για τη συνέχεια. Ο διάλογος της κυβέρνησης πράγματι αποδείχτηκε «πέτσινος» στη συνάντηση που πραγματοποίησε τελικά με τους «πρόθυμους», προσκείμενους σε αυτήν συνδικαλιστές, καταγγέλλοντας τα μπλόκα ότι «δεν εκφράζουν τίποτε». 

Σε αυτήν την κρίσιμη καμπή, ένας μόνο δρόμος πλέον υπήρχε, η μετωπική σύγκρουση με τη στριμωγμένη κυβέρνηση: Κατέβασμα με τα τρακτέρ στην Αθήνα, κάλεσμα από ομοσπονδίες και εργατικά κέντρα για γενική απεργία προκειμένου η πανθομολογούμενη συμπαράσταση των εργαζομένων και της νεολαίας να εκφραστεί σε ένα απεργιακό αγροτικό-εργατικό μπλόκο μέχρι την ήττα της κυβέρνησης.    

«Άλλες μορφές» από την ηγεσία

Αλλά οι προτάσεις της συνδικαλιστικής ηγεσίας στις συνελεύσεις των μπλόκων που ακολούθησαν ήταν πάλι στην κατεύθυνση του «διαλόγου». Στη δεύτερη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε μια εβδομάδα αργότερα με τους εκπροσώπους της Πανελλαδικής Επιτρόπης των Μπλόκων, όπως από όλους αναγνωρίζεται, η κυβέρνηση επανέλαβε τα «ψίχουλα» που έταξε και στους «προθύμους». Κι όμως, ξανά, αυτό που ακολούθησε ήταν η πρόταση της ηγεσίας για συνέχιση «με άλλες μορφές αγώνα». 

«Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, δέκα μέρες κοσκινίζει» λέει μια παροιμία. Και «στου κουφού την πόρτα, πάρε την πόρτα φύγε» μια άλλη. Αν η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι όλα αυτά -που σωστά της καταλογίζονται- για ποιον λόγο οι αγρότες και οι εργάτες να μην πάνε σε μετωπική σύγκρουση και να την ανατρέψουν; Η πλειοψηφία της συνδικαλιστικής ηγεσίας, παρά τις υπερώριμες αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες, απάντησε αρνητικά σε αυτό το ερώτημα. 

Κι αν αυτό θα μπορούσε να είναι σε κάποιο βαθμό «αναμενόμενο» για τους «αντάρτες» αγροτοσυνδικαλιστές της ΝΔ που παρέμειναν στα μπλόκα, δεν είναι καθόλου «δικαιολογημένο» για τους συνδικαλιστές του ΚΚΕ και άλλους της αντιπολίτευσης, που επαναλάμβαναν σε όλους τους τόνους στις τοποθετήσεις τους ότι «στόχος δεν είναι η ανατροπή της κυβέρνησης» αλλά να αναγκαστεί να κάνει πίσω και «να δώσει» ικανοποιώντας κάποια από τα αιτήματα. 

Αφενός το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Ανατροπή της κυβέρνησης σημαίνει δυνατότητα ανατροπής των πολιτικών που εφαρμόζει στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα σε όποια κυβέρνηση ακολουθήσει. Αφετέρου, τα ψίχουλα που τελικά «έδωσε» ο Μητσοτάκης δεν συνιστούν κατάκτηση που θα δικαιολογούσε την επιστροφή των αγροτών και των κτηνοτρόφων νικητών στα σπίτια τους. 

Μετά από 55 μέρες στα μπλόκα, αυτή δεν είναι η στιγμή για γενικόλογους «απολογισμούς» ότι «κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος». Είναι η στιγμή για να υπάρξει συγκεκριμένη συνέχεια. Ό,τι και να λένε και να κάνουν οι ηγεσίες, η οργή παραμένει όπως και η εμπειρία των χιλιάδων αγωνιστών/ριών που έδωσαν τη μάχη 55 μέρες στα μπλόκα. Η πρόταση για κατέβασμα στην Αθήνα, που παραμένει στο τραπέζι, είναι μια τέτοια κρίσιμη συνέχεια. Και δεν υπάρχει καλύτερη ημερομηνία και ευκαιρία από τις 28 Φλεβάρη, στη τρίτη «μαύρη» επέτειο των Τεμπών, με αποφάσεις για γενική απεργία 27-28 Φλεβάρη στα συνδικάτα, με τα τρακτέρ στο Σύνταγμα, να γίνει η αρχή για να στείλουμε στον αγύριστο την κυβέρνηση Μητσοτάκη, την ΕΕ, την ΚΑΠ και το σύστημα που εξυπηρετούν.