Η φετινή σύνοδος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός είχε, στην ουσία, ένα και μοναδικό θέμα: τον Ντόναλντ Τραμπ. Δυο ζητήματα κυριάρχησαν στις συζητήσεις και τις διαβουλεύσεις ανάμεσα στους πλούσιους και τους ισχυρούς: οι απειλές του Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας. Και οι απειλές του Τραμπ για την επιβολή νέων, πρόσθετων δασμών στις αμερικανικές εισαγωγές εμπορευμάτων από την Ευρώπη.

Η σύνοδος ξεκίνησε επεισοδιακά με μια εμπρηστική ομιλία του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ. Ήρθαμε εδώ για να συγκρουστούμε μετωπικά με την παγκόσμια κατάσταση, είπε, όχι για να την διατηρήσουμε. «Με τον Τραμπ ο καπιταλισμός έχει έναν νέο σερίφη στην πόλη», έγραψε σε ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε λίγο πριν την ομιλία του. 

Η συζήτηση που είχε οργανωθεί από τον Λάρι Φλινκ, το αφεντικό της Black Rock, της μεγαλύτερης «επενδυτικής εταιρίας» του κόσμου, θύμιζε ύστερα από λίγο φοιτητικό αμφιθέατρο, με τον ομιλητή να μιλάει με περιφρόνηση για την Ευρώπη και τους συμμάχους των ΗΠΑ και το κοινό να «απαντάει» από τα κάτω με ειρωνικά γέλια και βρισιές. Η Κριστίν Λαγκάρντ, η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποχώρησε επιδεικτικά από την αίθουσα. Ανάμεσα σε αυτούς που έβριζαν και κοροϊδεύαν ήταν και ο Αλ Γκόρ, ο πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ της εποχής του Μπιλ Κλίντον. 

Ένταση

Χαρακτηριστικό σημείο της έντασης που υπήρξε ήταν η ομιλία του Μαρκ Κάρνεϊ, του πρωθυπουργού του Καναδά που, απαντώντας στο σχόλιο του Τραμπ «ο Καναδάς ζει χάρη στις ΗΠΑ», δήλωσε ότι η «στηριζόμενη σε κανόνες παγκόσμια τάξη υποχωρεί».

Ο Τραμπ απέσυρε στο τέλος τις απειλές και για την επιβολή πρόσθετων δασμών στην Ευρώπη και για την «αγορά» της Γροιλανδίας. Αλλά αυτό δεν σημαίνει καθόλου ότι η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί.

Οι ΗΠΑ είναι μια υπερδύναμη σε πτώση. Ηττήθηκε στον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», και δεν κατάφερε να εμποδίσει την Κίνα, τον βασικό της πλέον ανταγωνιστή, από το να μετατραπεί και αυτή σε υπερδύναμη – όχι μόνο οικονομικά αλλά και στρατιωτικά. Η προθυμία με την οποία η αμερικανική άρχουσα τάξη είναι διατεθειμένη να αποδεχτεί τις «ανορθόδοξες» μεθόδους του Τραμπ αντανακλάει απλά την απελπισία της.

Το σύνθημα του Τραμπ είναι «να κάνουμε την Αμερική ξανά μεγάλη». Στην πραγματικότητα αυτό που προσπαθεί είναι να την εμποδίσει να γίνει ο αμερικάνικος καπιταλισμός «ακόμα μικρότερος». Και για να το πετύχει αυτό επιτίθεται σε όλους –από την ίδια την αμερικανική εργατική τάξη ως τους παλιούς, πιστούς παραδοσιακούς συμμάχους της Δυτικής Ευρώπης.