Το ναυάγιο έξω από την Κερύνεια, του ταχύπλοου επιβατικού «Filo Jet», που ταξίδευε προς τη Μερσίνα είναι μια ανείπωτη ανθρώπινη τραγωδία. Δεκατέσσερεις νεκροί, ενώ άλλοι δεκατέσσερεις άνθρωποι είναι ακόμη αγνοούμενοι. Οι οικογένειές τους περιμένουν στο λιμάνι της Κερύνειας ένα νέο από τη θάλασσα. Ένα νέο που δεν μπορεί να είναι άλλο από ένα καράβι που θα φέρει τα νεκρά σώματα των δικών τους, για να τους «προσφέρουμε μια αξιοπρεπή κηδεία και ένα τάφο στον οποίο να αποθέτουμε λίγα λουλούδια», όπως είπε μια συγγενής αγνοουμένου.
Και όπως πολύ χαρακτηριστικά γράφει στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κυριακής, ο δημοσιογράφος Αντρέας Παράσχος: «Είναι και μια σκληρή πολιτική πραγματικότητα για τη σημερινή Κύπρο. Διότι η θάλασσα δεν γνωρίζει οδοφράγματα. Η φωτιά δεν ζητά ταυτότητα. Ο σεισμός δεν ενδιαφέρεται ποιος αναγνωρίζει ποιόν. Και όταν ένα πλοίο βυθίζεται λίγα χιλιόμετρα από τις ακτές μας, ο άνθρωπος που παλεύει μέσα στο νερό δεν είναι Ελληνοκύπριος ή Τουρκοκύπριος, αναγνωρισμένος ή μη αναγνωρισμένος. Είναι ένας άνθρωπος που πρέπει να σωθεί».
Ανθρώπινες ζωές
Κι όμως, ακόμη και σε αυτά τα θέματα, που αφορούν ανθρώπινες ζωές δεν μπορέσαμε να έχουμε μια συνεργασία και μια κοινή αντίληψη. Αντίθετα ρίξαμε και τη δικοινοτική συνεργασία στο βυθό, στα 550 μέτρα, μαζί με το «Filo Jet».
Η Κυπριακή Δημοκρατία δήλωσε έτοιμη να συνδράμει στις επιχειρήσεις διάσωσης. Η απάντηση της άλλης πλευράς ήταν αρνητική. Κάτι που ήταν αναμενόμενο αφού το ίδιο συνέβη και από την ελληνοκυπριακή πλευρά στη μεγάλη πυρκαγιά της ορεινής Λεμεσού, τον Ιούλη του 2025, η οποία κατέκαψε 120,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου το 1,3% της συνολικής έκτασης της Κύπρου. Είχαμε μάλιστα και δυο νεκρούς. Τότε, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν αποδέχθηκε τουρκοκυπριακή πρόταση για συνδρομή στην κατάσβεση των πυρκαγιών. Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Και αυτό το νόμισμα λέγεται εθνικισμός.
Όλα αυτά βέβαια γίνονται σε μια περίοδο που Ελλάδα και Κύπρος αναζητούν συμμαχίες με χώρες της περιοχής, Ισραήλ, Αίγυπτο, Συρία, Σαουδική Αραβία κλπ για να εξασφαλίσουν τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου και της ΑΟΖ σε βάρος της Τουρκίας. Γεραπετρίτης και Κόμπος πραγματοποιούν συναντήσεις με τους αντίστοιχούς τους σε όλες αυτές τις χώρες, για να εξασφαλίσουν την υποστήριξή τους, και με κάθε ευκαιρία δηλώνουν την ελληνική κυριαρχία και τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου και της ΑΟΖ. Μόλις την περασμένη εβδομάδα η Ελλάδα υπέγραψε την συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» με κόστος 3 δις ευρώ.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ναυάγιο της Κερύνειας αποκτά μια ιδιαίτερη διάσταση, και θα μπορούσε να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο. Θα μπορούσε να είχε γίνει η στιγμή κατά την οποία οι δύο κοινότητες θα έλεγαν το αυτονόητο: όταν κινδυνεύει μια ανθρώπινη ζωή, δεν υπάρχει βορράς και νότος.
Δεν έγινε. Και όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει και πάλι ο Παράσχος στον Πολίτη της Κυριακής:
«Και αυτό είναι ίσως το πραγματικό μας ναυάγιο. Διότι όσο ο ελληνοκυπριακός εθνικισμός βλέπει “αναγνώριση” πίσω από κάθε συνεργασία και ο τουρκοκυπριακός εθνικισμός βλέπει “δύο κράτη” πίσω από κάθε αδιέξοδο, οι δύο πλευρές εργάζονται - συνειδητά ή όχι - για το ίδιο αποτέλεσμα: την οριστική διχοτόμηση».
Αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις του κόσμου κινήθηκαν και προς τις δυο κατευθύνσεις. Οι εθνικιστές αντέδρασαν με το συνηθισμένο τρόπο, κατάρες και βρισιές: «Ψόφο», «Στα τσακίδια», «ρουθούνι να μην μείνει». Ήταν όμως μειοψηφικές και κυρίως στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Ο περισσότερος κόσμος έκφρασε την λύπη και την συμπόνοια του προς τα θύματα και τις οικογένειες τους. Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν εφημερίδες, ραδιοσταθμοί και κανάλια. Τα αισθήματα συμπόνιας και αλληλεγγύης κυριάρχησαν και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρά τις ελάχιστες εξαιρέσεις των εθνικιστών.
Τα τουρκοκυπριακά κόμματα της αντιπολίτευσης και τα συνδικάτα ζητούν να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι αυτής της τραγωδίας. Έχει ήδη αναγκαστεί σε παραίτηση, ο Υπουργός Συγκοινωνιών και ένας αριθμός κρατικών υπαλλήλων που ήταν υπεύθυνοι για τον έλεγχο του πλοίου και την παραχώρηση άδειας αναχώρησης.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ναυάγιο της Κερύνειας θα έχει την επίδρασή του και στις τουρκοκυπριακές εκλογές, που έχουν προκηρυχθεί για τις 6 Δεκεμβρίου. Το ζητούμενο είναι να καταφέρει το Τουρκικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (ΤΡΚ), το κόμμα της Αριστεράς, που υποστηρίζει λύση ομοσπονδίας, να αξιοποιήσει τις αντιδράσεις και την δυσαρέσκεια από το ναυάγιο στην Κερύνεια και να κερδίσει το δεξιό Κόμμα Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ), που υποστηρίζει πολιτική δύο κρατών.
Ντίνος Αγιομαμίτης