Από τις 4 ως τις 20 Σεπτεμβρίου το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο θα βρίσκεται στο Περίπτερο 50 του Φεστιβάλ Βιβλίου στο Πεδίο Άρεως. Στα πλαίσια του Φεστιβάλ οργανώνει δύο εκδηλώσεις:
• Η πρώτη για το βιβλίο «Η πάλη ενάντια στην Ισλαμοφοβία - Ο Προφήτης και το Προλεταριάτο» την Παρασκευή 11/9, 9:30 μμ στη Σκηνή «Μαλάλα Γιουσαφζάι». Ομιλητές/ριες: ο Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, η Αρίμπα Νουρ, από την Πακιστανική Κοινότητα Ελλάδας, φοιτήτρια Φιλοσοφικής και ο Πάνος Γκαργκάνας.
• Η δεύτερη εκδήλωση για το βιβλίο «Επανάσταση και Αντεπανάσταση στην Ελλάδα - Ο Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949» την Παρασκευή 18/9, 9:30 μμ στη Σκηνή «Μαλάλα Γιουσαφζάι». Ομιλητές/ριες: ο Προκόπης Παπαστράτης, ιστορικός, ομότιμος καθηγητής Πάντειου, η Βασιλική Λάζου, ιστορικός, διδάσκουσα τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ και ο Λέανδρος Μπόλαρης.
Το Ισλάμ και ο ισλαμισμός πέρα από τα στερεότυπα
Το 1987 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα μια πολυτελής έκδοση σχεδόν 1000 σελίδων. Ηταν το Κοράνιο του Μωάμεθ, το «ευαγγέλιο» του ισλάμ, μεταφρασμένο στα ελληνικά. Η έκδοση ήταν δίγλωσση, με παράλληλη παράθεση του πρωτότυπου (αραβικού) και του μεταφρασμένου κειμένου. Είχε γίνει με τη χορηγία του «Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Λάτση». Ηταν μάλιστα η δεύτερη έκδοση του Κορανίου με χορηγία του ιδρύματος. Την πρώτη την προλόγιζε ο ίδιος ο εφοπλιστής, που ανέφερε χαρακτηριστικά: «Μοναδικό κίνητρο αυτής της προσφοράς είναι η προαιώνια πίστη των Ελλήνων και των Αράβων στον Ενα Αληθινό Θεό, μαζί με την αδελφική αγάπη και συνεργασία των δύο λαών». Τη δεύτερη έκδοση, αυτή του 1987, την προλόγιζε η κόρη του Μαριάννα Λάτση. «Με την ίδια πίστη και αγάπη στην ειρηνική συνύπαρξη των λαών πραγματοποιήθηκε και η νέα παρουσίαση του Ιερού Κορανίου», πρόσθετε η μία εκ των τριών κληρονόμων του εφοπλιστή.
Δεν ξέρουμε αν η επιλογή Λάτση να εξοικειώσει την ελληνική ελίτ με το θεμέλιο της πίστης του 25% του πληθυσμού του πλανήτη (περίπου 2 δις μουσουλμάνοι) απηχούσε την επιρροή του «φιλοσόφου» της οικογενείας Σπύρου (λόγω διδακτορικού στη φιλοσοφία των επιστημών στο LSE). Αλλά καθώς τα τάνκερ του ελληνικού εφοπλισμού όργωναν τότε τις θάλασσες του πλανήτη για να μεταφέρουν αραβικό, κυρίως, αλλά και ιρανικό πετρέλαιο, η φιλική προσέγγιση προς το επίσημο ισλάμ -σε απόσταση ασφαλείας από τις δογματικές και γεωπολιτικές διαιρέσεις του και, πολύ περισσότερο, από τις ριζοσπαστικές, πολιτικές εκφράσεις τους- ακουγόταν τότε σαν κάτι σχεδόν αυτονόητο.
Αλλωστε, ήδη το Παλαιστινιακό, βασική πηγή του αραβικού και ισλαμικού ριζοσπαστισμού, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και μετά, περνά μια περίοδο «νομιμοποίησης». Η PLO έχει πάψει να αντιμετωπίζεται ως «τρομοκρατική οργάνωση». Αντίθετα γίνεται αποδεκτή ως διεθνής συνομιλητής που θα φτάσει μέχρι τις συμφωνίες του Οσλο, το 1994. Γενικώς, οι ηγεσίες της ιμπεριαλιστικής Δύσης ήθελαν τότε να αποφύγουν με κάθε τρόπο μια νέα πετρελαϊκή κρίση σαν αυτές του 1973 και του 1979, που τσάκισαν τις οικονομίες τους, ενώ αντίθετα έδωσαν χρόνο, χρήμα και παγκόσμια επιρροή στην πετρελαιοπαραγωγό Σοβιετική Ενωση.
Τι μεσολάβησε από τότε και οι καπιταλιστικές ελίτ, επιχειρηματικές και πολιτικές, στην πλειονότητά τους όχι μόνο εγκατέλειψαν την τακτική της φιλικής ή ουδέτερης προσέγγισης του ισλάμ, αλλά στράφηκαν στην ακραία δαιμονοποίηση μιας θρησκευτικής πίστης που στην πραγματικότητα έχει πάμπολλα κοινά με τη χριστιανο-ιουδαϊκή παράδοση και την πολιτική και στρατιωτική εργαλειοποίησή της στο πέρασμα των αιώνων;
Ο χώρος δεν επιτρέπει μια πρόχειρη απάντηση στο ερώτημα, αν και τα γεγονότα που μεσολάβησαν από τη δεκαετία του 1980 μέχρι τον «αιώνα της ισλαμοφοβίας» είναι λίγο πολύ σε όλους γνωστά. Μια άκρως ενδιαφέρουσα απάντηση -στην πραγματικότητα πολλές απαντήσεις- δίνει η έκδοση «Η πάλη ενάντια στην ισλαμοφοβία» (Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, με πρόλογο κι επιμέλεια Κώστα Πίττα κι ένα διαφωτιστικό επίμετρο του Πάνου Γκαργκάνα για τη συσκοτισμένη αραβική "αναγέννηση") και ιδιαίτερα το δοκίμιο του Κρις Χάρμαν «Ο προφήτης και το προλεταριάτο: Ριζοσπαστικό Ισλάμ, Ιμπεριαλισμός και Αριστερά».
Αν και γραμμένο το 1994, μετά την πρώτη αμερικανική εισβολή στον Κόλπο και την πρώτη αδρή «κατασκευή» του νέου εχθρού, το κείμενο του Χάρμαν αποτελεί μια σύντομη αλλά καίρια αναδρομή στις ταξικές, ιδεολογικές και ιστορικές πηγές του ισλαμικού ριζοσπαστισμού, εστιάζοντας κυρίως στα παραδείγματα της Αλγερίας, του Ιράν, του Σουδάν και του Αφγανιστάν. Εκεί αποκαλύπτονται περίπλοκες διεργασίες, αντιφάσεις, παλινδρομήσεις κινημάτων που κουβαλούν τα βαθιά τραύματα της αποικιοκρατίας, προδοσίες και διαψεύσεις, αλλά και η τρομακτική αδυναμία των «κοσμικών» αριστερών και αντικαπιταλιστικών δυνάμεων να δουν το ισλάμ και τον ισλαμισμό χωρίς παραμορφωτικούς φακούς και πέρα από στερεότυπα.
Γιάννης Κιμπουρόπουλος,
δημοσιογράφος