Οικονομία και πολιτική
ΗΠΑ-Ελλάδα-Ισραήλ: “Άξονας” σκανδάλων

17/10, Εννιά εκατομμύρια διαδηλωτές ενάντια στον Τραμπ στις ΗΠΑ. Φωτό: No Kings

Η απόλυση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα αναδεικνύει, με ξεκαρδιστικό μερικές φορές τρόπο, δυο πράγματα. Τη βρωμιά πίσω από τη βιτρίνα της υψηλής διπλωματίας και των σχέσεων της με τις κυβερνήσεις και τους καπιταλιστές. Και το πόσο κραυγαλέα είναι η κρίση και οι αποτυχίες τους. Κι αυτό αφορά τόσο τον Τραμπ όσο και την κυβέρνηση της ΝΔ.

Ο διορισμός «προσωπικοτήτων» με τις κατάλληλες διασυνδέσεις δεν είναι κάτι καινούργιο για τη διπλωματία του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Ούτε βέβαια τα σκάνδαλα. Ο Τζόζεφ Κένεντι, πατέρας του μετέπειτα προέδρου Τζον Κένεντι, ήταν ένας κερδοσκόπος και λαθρέμπορος που πήρε τη θέση του πρέσβη στο Λονδίνο το 1938 ως δώρο από τον πρόεδρο Ρούζβελτ για ποικίλες υπηρεσίες. Αναγκάστηκε σε παραίτηση στα τέλη του 1940 όχι επειδή ήταν υπέρ του «κατευνασμού» του Χίτλερ ή τον αντισημιτισμό του αλλά επειδή δήλωσε ότι η Βρετανία έχασε τον πόλεμο τη στιγμή που ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός αποφάσιζε να τη στηρίξει ενεργητικά. 

Τριάντα-τέσσερα χρόνια μετά, η προεδρία Νίξον απομονωμένη από το κίνημα ενάντια στον πόλεμο το Βιετνάμ, συγκλονιζόταν από τις αποκαλύψεις του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ, τις παράνομες παρακολουθήσεις των τηλεφώνων στο αρχηγείο των Δημοκρατικών. Όσο προχωρούσαν οι έρευνες έρχονταν στο φως και άλλες πτυχές της δράσης των «ανθρώπων του προέδρου». Μια από αυτές ήταν ο τιμοκατάλογος για την απόκτηση μιας θέσης πρεσβευτή. Το «κασέ» άλλαζε ανάλογα τη χώρα και την ήπειρο. Το ζήτημα κουκουλώθηκε, απλά ένας σύμβουλος του Νίξον φυλακίστηκε για λίγους μήνες. 

Όμως, ποτέ μέχρι τώρα δεν είχε αποπεμφθεί πρέσβης με τις συνοπτικές διαδικασίες που αποπέμφθηκε η Γκίλφοϊλ. Μια βδομάδα νωρίτερα ο Ρούμπιο, στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», την παρουσίαζε στις κάμερες ως «δυνατή πρέσβειρα». Την Τρίτη, η καινούργια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανακοίνωνε στην πρώτη κιόλας ενημέρωσή της ότι «της ζητήσαμε να παραιτηθεί». Την Παρασκευή 16/10 είχε απολυθεί κι η ίδια, όταν αποκαλύφθηκε ότι η «δικηγόρος» που είχε στρατολογήσει ο Τραμπ από το Truth Social δεν είχε περάσει ποτέ τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου. 

Κατά τη Wall Street Journal, ο Τραμπ δεν μπήκε καν στον κόπο να τηλεφωνήσει στην Γκίλφοϊλ. Η ίδια ορκιζόταν ως την τελευταία στιγμή ότι τα μηνύματα όπου παρακαλούσε έναν δωρητή να της ξοφλήσει 100.000 δολάρια στην American Express ήταν κατασκευάσματα της τεχνητής νοημοσύνης. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που μερικά χρόνια πριν δήλωνε ότι ο κόσμος στην Ελλάδα είναι «μπαταξήδες» που του χρειάζονται τα μνημόνια για να μάθει να μην κατουράει στο σαλόνι όπως ένα σκυλί…

Υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος που βγαίνουν τόσο ορμητικά στην επιφάνεια όλα αυτά τα ξεφτιλίκια της αυλής του Τραμπ. Είναι η ήττα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή που έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις παντού. Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάσσονται, η δημοτικότητα του Τραμπ είναι στα τάρταρα, οδεύει για συντριβή στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη και προσπαθεί τρέχοντας να εξασφαλίσει πετρέλαιο από τον Πούτιν, προκαλώντας κρίση σε όλους τους πολεμοκάπηλους ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ. 

Κρίση

Η ελληνική άρχουσα τάξη και η κυβέρνηση της ΝΔ είναι βαθιά χωμένες σε όλα αυτά τα βρόμικα παιχνίδια και μοιράζονται την κρίση της υπερδύναμης. Ο «Κάθετος Διάδρομος» για το αμερικάνικο υγροποιημένο αέριο ήταν το μεγάλο στοίχημα που μοιράστηκαν. Το αφήγημα ήταν πως η Ελλάδα θα γινόταν η «ενεργειακή πύλη» απ' όπου το αέριο του Τραμπ θα πλημμύριζε τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, διώχνοντας το ρωσικό. Η Ουάσιγκτον θα πουλούσε, η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα εισέπραττε γεωπολιτικούς πόντους και οι Έλληνες καπιταλιστές θα έπαιρναν τη μερίδα του λέοντος. 

Τη συμφωνία με την αμερικανική Venture Global δεν την υπέγραψε η κρατική ΔΕΠΑ μόνη της. Την υπέγραψε μια κοινοπραξία, η Atlantic-SEE, όπου τον πρώτο λόγο με 60% έχει η Άκτωρ του Αλέξανδρου Εξάρχου. Ο Εξάρχου πέρασε μέσα σε λίγα χρόνια από τη μεσαία Intrakat στην κορυφή του κατασκευαστικού κλάδου, αγοράζοντας την ιστορική Άκτωρ του Μπόμπολα και μαζί τις παραχωρήσεις της. Και ξαφνικά, χωρίς καμιά προηγούμενη εμπειρία στο φυσικό αέριο, βρέθηκε να υπογράφει εικοσαετή συμβόλαια με τη Βουλγαρία, την Αλβανία, τη Βοσνία και την Ουκρανία. Μόνο το αλβανικό αποτιμάται στα 6 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα τζετ του Εξάρχου πήγαιναν την πρέσβειρα στη Σόφια και στο Νταβός. Ο αμειβόμενος λομπίστας του καθόταν δίπλα της στις συναντήσεις με προέδρους και πρωθυπουργούς, και οι ξένοι αξιωματούχοι νόμιζαν ότι ήταν ο διευθυντής του γραφείου της.

Ο Νίκος Τσάκος είναι άλλου τύπου παίκτης, αλλά της ίδιας αλυσίδας. Η Tsakos Energy Navigation, εισηγμένη στη Νέα Υόρκη, είναι από τις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων, με πάνω από 80 πλοία. Το αέριο δεν φτάνει στη Ρεβυθούσα με αγωγό. Το κουβαλάνε πλοία LNG, και σε αυτή την αγορά οι Έλληνες εφοπλιστές είναι πρώτη δύναμη. Τον Φλεβάρη του 2026, λίγες βδομάδες μετά τα Χριστούγεννα που η Γκίλφοϊλ πέρασε στο Γκστάαντ με τον Τσάκο, η εταιρεία του παρήγγειλε τα πρώτα της καινούργια πλοία LNG ύστερα από εφτά χρόνια. Ο ναυτιλιακός Τύπος δεν έκρυψε ότι η παραγγελία πατούσε πάνω στην εκστρατεία του Τραμπ για εξαγωγές αμερικάνικου αερίου. Μια εβδομάδα στο George V του Παρισιού για την πρέσβειρα που έτρεχε από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα να πουλάει αμερικάνικο LNG είναι, όπως θα έλεγε κι ο Τραμπ, απλά «good business».

Οι υπουργοί της ΝΔ είχαν υποδεχτεί τη Γκίλφοϊλ με χαρές και πανηγύρια και δεν έχαναν ευκαιρία να βρεθούν, μαζί με κάθε λογής παράσιτο, δίπλα σε αυτήν την απαστράπτουσα προσωπικότητα. Η Γκίλφοϊλ για παράδειγμα τον Φλεβάρη είχε επαινέσει τον Παπασταύρου, τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας που της «σηκώνει πάντα το τηλέφωνο ακόμα κι όταν είναι σύσκεψη με 20 άτομα». Αλίμονο. Στο μεγάλο πάρτι για τη 4 Ιούλη στο «Σταύρος Νιάρχος» με επίσημο προσκεκλημένο τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χατζηδάκη να ορκίζεται ότι η συμμαχία είναι «πιο δυνατή από ποτέ», η Πολεμική Αεροπορία πρόσφερε στην πρέσβειρα και τους 3.000 καλεσμένους της μια «εντυπωσιακή διέλευση» μαχητικού.

Τώρα, μετά την αποπομπή τηρούν σιγή ιχθύος και ψάχνονται μην ξεμυτίσουν κι άλλες αποκαλύψεις για τα έργα και ημέρες της εδώ. Η Γκίλφοϊλ έφυγε. Η κυβέρνηση που της έστρωνε κόκκινα χαλιά και της έστελνε μαχητικά για τα πάρτι της είναι ακόμα εδώ. Ήρθε η ώρα να φύγει κι αυτή.