‘Συνεχίζεται το μπαράζ των αρνητικών δημοσιευμάτων για την ελληνική οικονομία από τους Financial Times’. Με αυτόν τον χαρακτηριστικό πρόλογο δημοσίευσε την περασμένη βδομάδα το in.gr -ο γνωστός δικτυακός τόπος του Οργανισμού Λαμπράκη. Το μήνυμα είναι σαφές: πρόκειται απλά για μια ακόμα ανθελληνική επίθεση.
Η πραγματικότητα είναι, όμως, πολύ διαφορετική. Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει τρομαχτικά προβλήματα -ανάλογα με αυτά που οδήγησαν το Ντουμπάι στην κατάρρευση. ‘Εάν η Ελλάδα δεν ήταν στην ευρωζώνη’ γράφει η Φαϊνάνσιαλ Τάιμς “θα πήγαινε κατευθείαν προς την πτώχευση”.
Η ελληνική οικονομία έχει να αντιμετωπίσει δυο αλληλένδετα αλλά αντικρουόμενα ζητήματα.
Το πρώτο είναι η ύφεση. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, χρειάζονται επειγόντως ένα νέο πακέτο στήριξης, σαν αυτά που προσφέρουν όλες οι κυβερνήσεις αυτόν τον καιρό στους καπιταλιστές τους, για να επιβιώσουν και να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες και τους προμηθευτές τους (για το προσωπικό τους δεν νοιάζεται κανένας, αυτές είναι ελαστικές δαπάνες, μπορούν να τους απολύσουν) έτσι ώστε να μην εξαπλωθεί και άλλο η κρίση. Αλλά η κυβέρνηση έχει πολύ περιορισμένες δυνατότητες βοήθειας: η αιτία είναι το δεύτερο πρόβλημα, τα τρομακτικά χρέη του δημοσίου.
Την χρονιά που μας έρχεται η κυβέρνηση θα χρειαστεί να δανειστεί περίπου 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά τα δυο τρίτα θα πάνε ξανά στους τραπεζίτες, για να αποπληρωθούν τα διάφορα χρεόγραφα που έχουν “ωριμάσει”. Το υπόλοιπο ένα τρίτο θα χρειαστεί για να καλυφθούν τα νέα ελλείμματα.
Επιτόκια
Για να συγκεντρώσει αυτά τα ποσά το ελληνικό δημόσιο εκδίδει νέα ομόλογα -και ύστερα τα πουλάει με διαγωνισμό στις τράπεζες και τους άλλους επενδυτές. Αυτό που παζαρεύουν οι τραπεζίτες στους διαγωνισμούς αυτούς είναι το επιτόκιο. Για να αγοράσουν τα ομόλογα του υπερχρεωμένου ελληνικού δημοσίου οι επενδυτές απαιτούν σήμερα επιτόκια περίπου 2% μεγαλύτερα από ότι της Γερμανίας. Η βασική πηγή των υψηλών κερδών που εμφανίζουν οι ελληνικές τράπεζες τους τελευταίους μήνες είναι ακριβώς αυτή τη τοκογλυφία: δανείζονται με μηδενικά σχεδόν επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τα τοποθετούν σε τίτλους του ελληνικού δημοσίου - σε ομόλογα με υψηλές αποδόσεις που αντικατοπτρίζουν υποτίθεται το υψηλό ρίσκο αυτής της “τοποθέτησης”.
Πολλοί φοβούνται ότι πλησιάζει η στιγμή όπου οι τραπεζίτες θα αρνηθούν να αγοράσουν νέα ελληνικά ομόλογα. Την περασμένη εβδομάδα διέρρευσε στις εφημερίδες η είδηση ότι η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε μυστικές επικοινωνίες με την Κίνα για την άμεση αγορά, μέσα στον επόμενο χρόνο, από τις ελεγχόμενες από την κινεζική κυβέρνηση τράπεζες ομολόγων αξίας 25 δισ. ευρώ. Το αντάλλαγμα: μια ακόμα συμφωνία τύπου Cosco για την παραχώρηση ποιός ξέρει τι την επόμενη φορά.
Ταυτόχρονα, η ελληνική κυβέρνηση αναζητάει βοήθεια από τις πιο κλασσικές πηγές: αυτή τη εβδομάδα επισκέπτεται την Ελλάδα ένα μεικτό κλιμάκιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ίδια η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι πρόκειται για την καθιερωμένη ετήσια επίσκεψη -αλλά κανέναν δεν μπορεί να κοροϊδέψει.
Το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτουν σαν προϋπόθεση για την “βοήθειά”΄τους ένα σκληρό πακέτο λιτότητας -”σαν αυτό που εφάρμοσε η Λεττονία” όπως γράφει χαρακτηριστικά η Φαινάνσιαλ Τάιμς. Οι Κινέζοι και οι άλλοι “διεθνείς επενδυτές” απαιτούν ό,τι φιλέτο έχει απομείνει στα χέρια του δημοσίου. Τα πανηγύρια στο Χρηματιστήριο την Τρίτη επιβεβαιώνουν ότι το ΠΑΣΟΚ είναι πρόθυμο να τους τα δώσει όλα.