Το Σχέδιο Αθηνά για την Παιδεία: Οι ψεύτικες δικαιολογίες μιας σφαγής

Η Παιδεία δεν είναι “ρουσφέτι”

Η πιο χυδαία δικαιολογία που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση για να στηρίξει το καταστροφικό Σχέδιο Αθηνά είναι ότι κλείνει σχολές και τμήματα που αποτέλεσαν τα «ρουσφέτια» προηγούμενων Υπουργών Παιδείας.

Από κοντά και τα παπαγαλάκια του φιλοκυβερνητικού Τύπου με «ρεπορτάζ», όπως αυτό της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ την Παρασκευή 8 Μάρτη με χτύπημα στο πρωτοσέλιδο και δισέλιδο αφιέρωμα με τον ειρωνικό τίτλο «Κάθε ραχούλα και ΑΕΙ τα είκοσι τελευταία χρόνια».

Μάλιστα, βγάζει «πρωταθλητές» τους Αρσένη, Ευθυμίου, Γιαννάκου στην ίδρυση Πανεπιστημίων και ΤΕΙ με μια παράθεση των τμημάτων που άνοιξαν από το 1994 και μετά. Δύο εύκολες επισημάνσεις μπορούν να γίνουν σε σχέση με αυτή την παρατήρηση. ΤΑ ΝΕΑ ξεχνούν ότι και οι τρεις πρωταγωνίστησαν σε επιθέσεις κατά της δημόσιας παιδείας με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν μαζικά πανεκπαιδευτικά κινήματα κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Επίσης, είναι αστείο να παραθέτεις τμήματα που έχουν φοβερή ζήτηση και έχουν τη δική τους πλούσια ακαδημαϊκή ιστορία παρά το σχετικά μικρό διάστημα ύπαρξης τους.

Μια δική μας μικρή παράθεση είναι αρκετή για να αποδείξει την παραπάνω πρόταση. Στα «ρουσφέτια» έχουν συμπεριληφθεί η Φιλολογία και οι Αρχιτέκτονες Μηχανικοί στην Πάτρα, το Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στην Πάντειο, το Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, της Μοριακής Βιολογίας στην Αλεξανδρούπολη.

Όποιος θα ήθελε να υπερασπιστεί την κυβέρνηση, θα έλεγε «μην κοιτάς τις υπερβολές που γράφουν». Ας κοιτάξουμε λοιπόν λιγότερο προφανείς περιπτώσεις. Στο τελικό Σχέδιο Αθηνά καταργούνται τμήματα και σχολές που έχουν σημαντική σχέση με τις περιοχές που βρίσκονται, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχουν αντίστοιχα τμήματα.

Στην Αθήνα καταργείται το Πρόγραμμα Ψυχολογίας και εντάσσεται στο ΦΠΨ. Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η ανακοίνωση της συνέλευσης των φοιτητών που απαντάει στα ψέματα του Υπουργείου. Πρώτον, το Πρόγραμμα δέχεται 110 φοιτητές και όχι 270. Δεύτερον, έχει 19 οργανικές θέσεις μελών ΔΕΠ και όχι…μηδέν όπως αναφέρει το Σχέδιο Αθηνά και τρίτο δεν επιβαρύνει τον οικονομικό προϋπολογισμό αφού με την ίδια υποδομή και το ίδιο προσωπικό εξυπηρετεί και τα δύο προγράμματα σπουδών του ΦΠΨ. Στην ανακοίνωση ακόμα αναφέρουν ότι «ουδεμία σχέση έχει το πρόγραμμα σπουδών του ενός και του άλλου Τμήματος» και έτσι υποβαθμίζεται η «ποιότητα των σπουδών και των δύο Τμημάτων».

Στο ΤΕΙ Αθήνας καταργούνται τα Τμήματα Εργοθεραπείας και Προσχολικής Αγωγής. Ειδικά, για το δεύτερο η απόφαση είναι απόλυτα μη παιδαγωγική αφού είναι το μόνο τμήμα που βγάζει πτυχιούχους που φροντίζουν παιδιά από 0-4 ετών.

Στην ΑΣΠΑΙΤΕ (παλιά ΣΕΛΕΤΕ) κλείνουν τα Τμήματα Εκπαιδευτικών Ηλεκτρολογίας και Ηλεκτρονικής, άλλο ένα χτύπημα στις σχολές από τις οποίες βγαίνουν καθηγητές.

Σημείο αναφοράς

Στην περιφέρεια καταργούνται τμήματα που αποτελούν σημείο αναφοράς για τις πόλεις που βρίσκονται. Στην Άρτα καταργείται το Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου. Ακόμα και γνωστοί μουσικοί έχουν στείλει την αλληλεγγύη τους.

Στο Ηράκλειο καταργείται το Τμήμα Δομικών Έργων, ενώ στην Ιεράπετρα κλείνουν το Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης (δείτε στη σελίδα 20).

Το Υπουργείο Παιδείας σε πολλά σημεία που ξέσπασαν μαζικές αντιδράσεις επιχειρεί να κάνει μια ντρίπλα «ξεχνώντας» για λίγο την προπαγάνδα για τις σχολές που δεν χρειάζονται. Κάνει ένα βήμα πίσω δημιουργώντας μια κατηγορία Τμημάτων που περνούν σε κατάσταση «μεταβατικότητας». Αυτό σημαίνει ότι αντίθετα με το αρχικό σχέδιο αυτά τα τμήματα δεν καταργούνται άμεσα, αλλά μόλις τελειώσουν τις σπουδές τους οι εισακτέοι του 2012, δηλαδή μετά από 6 χρόνια.

Σε αυτή την κατηγορία είναι Τμήματα, όπως τα 3 τμήματα του ΤΕΙ Πάτρας που θα μετακινούνταν στο Μεσολόγγι και τα Τμήματα του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης που θα πήγαιναν στις Σέρρες. Οι κινητοποιήσεις έχουν αναγκάσει το Υπουργείο σε αυτή τη μικρή υποχώρηση, αλλά δεν χρειάζεται εφησυχασμός αφού με Προεδρικό Διάταγμα αυτά τα Τμήματα θα καταργηθούν μελλοντικά.


Βλέπουν σχολές σαν οικόπεδα - φιλέτα

To Υπουργείο περιγράφει το Σχέδιο Αθηνά ως σχέδιο εξορθολογισμού του ακαδημαϊκού χάρτη. Η αλήθεια είναι ότι το σχέδιο του Αρβανιτόπουλου εξυπηρετεί μόνο τη λογική των περικοπών και του ξεπουλήματος.

Είναι μια από τις φορές που τα νούμερα αποδεικνύουν ότι είναι πεισματάρικα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ίδιου του Υπουργείου, τα Τμήματα σε σχέση με πέρσι θα είναι φέτος 150 λιγότερα. Περισσότερες απώλειες θα έχουν οι ανθρωπιστικές σπουδές και τα ΤΕΙ συνολικά.

Το Σχέδιο Αθήνα βασικό στόχο έχει τη μείωση του προσωπικού, διοικητικού και εκπαιδευτικού. Με την κατάργηση Τμημάτων χάνονται οργανικές θέσεις, αυτό είναι από τα όπλα της κυβέρνησης για να ξεκινήσουν οι περίφημες απολύσεις στο Δημόσιο τις οποίες έχουν σχεδιάσει κυβέρνηση και Τρόικα. Η μείωση του μισθολογικού κόστους πάει πακέτο με αυτή την επιλογή.

Ταυτόχρονα, με τη μείωση των Τμημάτων καταρρακώνονται ακόμα περισσότερο τα δικαιώματα σε σίτιση και στέγαση. Ήδη, έχουν δεχτεί ανελέητη επίθεση από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Οι Εστίες που υπάρχουν αποτελούν είδος πολυτελείας για τους φοιτητές που τις χρειάζονται, ενώ με την συγχώνευση και την κατάργηση Τμημάτων οι υποψήφιοι για τις λιγοστές θέσεις αυξάνονται. Το Υπουργείο συνεχίζει πάνω στη λογική της ανθρωποθυσίας για τα Μνημόνια, δεν πήρε το μήνυμα ούτε από τον τραγικό θάνατο των φοιτητών στη Λάρισα.

Ο υποτιθέμενος εξορθολογισμός πατάει πάνω σε ψεύτικες δικαιολογίες. Πόσο ορθολογικό είναι ένα σχέδιο που στέλνει 286 φοιτητές από το Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής, Διακόσμησης και Σχεδιασμού Αντικειμένων στις Σέρρες στο ΤΕΙ Αθήνας, 139 από το Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας και Υδατοκαλλιεργειών (οι φοιτητές του έχουν ξεκινήσει απεργία πείνας ως διαμαρτυρία!) στα Νέα Μουδανιά στο Μεσολόγγι ή 347 από το Τμήμα Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ζακύνθου ξανά στο ΤΕΙ Αθήνας;

Τα παραπάνω είναι στοιχεία που δίνει το ίδιο το Υπουργείο. Ταυτόχρονα, έχει δυσκολέψει αφόρητα τις μεταγραφές. Όλοι έχουμε αντίστοιχα παραδείγματα από οικογένειες που αναγκάζονται να νοικιάζουν σπίτια σε διαφορετικές πόλεις. Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία(10/3) υπάρχει συνέντευξη φοιτήτριας με καταγωγή από την Ουκρανία, η οποία για να σπουδάσει δουλεύει, ενώ οι δίδυμες αδερφές της πέρασαν σε Πάτρα και Ηράκλειο με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε τρεις διαφορετικές πόλεις.

Ο εξορθολογισμός δεν χτυπάει μόνο τους νυν φοιτητές. Ξανά σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, θα υπάρξει «τσεκούρι» στους εισακτέους κατά δύο χιλιάδες θέσεις. Οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι αυτό το νούμερο θα είναι ακόμα μεγαλύτερο.

Εκτός από τις μειώσεις προσωπικού και μισθών, τις περικοπές σε σίτιση, στέγαση και υποδομές, την ακύρωση των σχεδίων πολλών φοιτητών που τους οδηγούν ακόμα και σε εγκατάλειψη σπουδών, δεν πρέπει να ξεχνάμε μία ακόμα πτυχή.

Οι εγκαταστάσεις που είχαν δημιουργηθεί αποτελούν πρώτης τάξης «φιλέτα» για τα κοράκια του ιδιωτικού συμφέροντος. Ανακοινώσεις και καταγγελίες με αυτή τη διάσταση έχουν βγάλει οι σπουδαστές και οι καθηγητές από το Τμήμα Δημόσιων Σχέσεων και Επικοινωνίας στο Αργοστόλι, από το ΤΕΙ Λάρισας, από το ΤΕΙ της Ιεράπετρας. Οι καταργήσεις σχολών πάνε μαζί με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας.


Καμιά σχολή δεν ωφελείται

Απάτη από την αρχή μέχρι το τέλος είναι το επιχείρημα που προσπαθεί να παρουσιάσει το Υπουργείο Παιδείας και θεωρείται το πιο «σοβαρό» ότι «ναι μεν μπορεί να υπάρχουν κλεισίματα και συγχωνεύσεις, αλλά τα Ιδρύματα που παραμένουν θα ωφεληθούν».

Πρώτον, όπως γράψαμε και παραπάνω, η μείωση εισακτέων και προσωπικού και ο περιορισμός των δικαιωμάτων σε στέγαση και σίτιση αφορούν όλες τις σχολές.

Δεύτερον, αυτό το επιχείρημα δεν στέκει με κανένα τρόπο. Είναι σαν να λέμε ότι η συρρίκνωση αναβαθμίζει σε αντίθεση με την εξάπλωση. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Πολυτεχνείου που δεν θίγεται άμεσα από το Σχέδιο Αθηνά.

Αν τα προηγούμενα χρόνια είχε επικρατήσει αυτή η λογική, δεν θα είχαν ανοίξει Πολυτεχνεία στην Πάτρα, στα Χανιά, στην Ξάνθη. Η παρατήρηση που κάνουν Σύλλογοι Καθηγητών και Φοιτητών ότι το Σχέδιο Αθηνά θέλει να μας γυρίσει δεκαετίες πίσω, όταν έπρεπε να έρθεις στην πρωτεύουσα για να σπουδάσεις, είναι πέρα για πέρα πραγματική.

Επίσης, τα μεγάλα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ δεν είναι αλήθεια ότι δεν μπαίνουν στο στόχαστρο του Υπουργείου. Ο σχεδιασμός για το ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο «Αδαμάντιος Κοραής» που θα περιλαμβάνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο, το Πάντειο, το Γεωπονικό, το Χαροκόπειο και το Πανεπιστήμιο Πειραιά σημαίνει ότι στον επόμενο γύρο περικοπών σειρά θα έχουν τα τμήματα και το προσωπικό αυτών των Πανεπιστημίων. Ίδια περίπτωση είναι και η προσπάθεια δημιουργίας του «Αττικού ΤΕΙ» με τη συγχώνευση του ΤΕΙ Αθήνας, του ΤΕΙ Πειραιά και της ΑΣΠΑΙΤΕ. Σε αυτή την περίπτωση οι επιπτώσεις είναι φανερές από τώρα αφού και στα τρία ΤΕΙ κλείνουν τμήματα.

Συνολικά, το Σχέδιο Αθηνά είναι συνέχεια των επιθέσεων που ξεκίνησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, με τους νόμους-πλαίσιο της Γιαννάκου και της Διαμαντοπούλου, με την προσπάθεια για την κατάργηση του άρθρου 16 που κατέρρευσαν με τους συγκλονιστικούς αγώνες των φοιτητών και την απεργία της ΠΟΣΔΕΠ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι από τη μεριά της κυβέρνησης και όσων ονειρεύονται ένα επιχειρηματικό πανεπιστήμιο η προσπάθεια έχει τελειώσει. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν από μερικές ημέρες ο πρώην Υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης του Καραμανλή, Στυλιανίδης σε εκδήλωση που οργάνωσε το Βρετανικό Συμβούλιο έφερε την πρόταση για Μεικτά Πανεπιστήμια με επικεφαλής μάνατζερ-επενδυτή. Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Έθνους, ο Στυλιανίδης προτείνει να «μετοχοποιείται το 49% και να διατίθεται σε ελληνικά ιδρύματα, εφοπλιστές, επιχειρηματίες, που θέλουν πραγματικά να επενδύσουν στην παιδεία. Εννοείται ότι ο ιδιώτης επενδυτής αναλαμβάνει και το διοικητικό και το αναπτυξιακό μάνατζμεντ του Ιδρύματος, περιορίζοντας τον πρύτανη στην επιστημονική εκπροσώπηση και στα ακαδημαϊκά του καθήκοντα».

Σε αυτή την κατεύθυνση ήταν και ο νόμος για τα κολέγια (μαζί με τροπολογίες που έχουν ψηφιστεί κατά καιρούς) που δίνει ίσα επαγγελματικά δικαιώματα στους απόφοιτους τους, μια ευθεία επίθεση στα πτυχία των δημοσίων πανεπιστημίων. Ουσιαστικά, με την αναγνώριση των κολεγίων ενισχύθηκε η «αγορά των πτυχίων»

Αν περάσει το Σχέδιο Αθηνά, θα ανοίξει το δρόμο για προχωρήσουν περαιτέρω επιθέσεις τόσο στα προπτυχιακά όσο και στα μεταπτυχιακά τμήματα στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση.


“Δεν πάμε πουθενά”

«Το 2013 δεν είναι 2006-‘07». Είναι μια άποψη που υπάρχει μέσα στο φοιτητικό κίνημα και υποστηρίζει ότι οι φοιτητές δεν βρίσκονται σε θέση που μπορούν να στείλουν στον σκουπιδοντενεκέ της ιστορίας το Σχέδιο Αθηνά, όπως έγινε με τις επιθέσεις της Μαριέτας πριν εξήμισι χρόνια.

Ένα πρώτο επιχείρημα που στηρίζει αυτή την άποψη είναι ότι δεν χτυπιούνται όλες οι σχολές με το Σχέδιο Αθηνά και πρέπει να κρατήσουμε δυνάμεις για τον επόμενο γύρο που θα έχει μεγαλύτερες επιθέσεις. Εκτός από όσα γράψαμε παραπάνω, το επιχείρημα αρχίζει να εξασθενεί στην πράξη αφού ειδικά τις δύο τελευταίες εβδομάδες οι κινητοποιήσεις πραγματικά έχουν απλωθεί σε όλες τις πόλεις, ενώ ετοιμάζεται πανελλαδικό συλλαλητήριο για την Πέμπτη 14 Μάρτη.

Παρόλα αυτά, όλοι οι φοιτητές χρειάζεται να απαντήσουν ξεκάθαρα σε αυτό το λάθος επιχείρημα. Καμιά αναμονή, να μην επικρατήσει η άποψη που λέει να κρατήσουμε δυνάμεις. Όπως και στο ποδόσφαιρο, αν χάνεις στο πρώτο ημίχρονο, είναι δύσκολο να «γυρίσεις» το παιχνίδι, να φέρεις νικηφόρο αποτέλεσμα.

Συντονισμός

Το επόμενο επιχείρημα έχει ακόμα λιγότερη ισχύ. «Οι φοιτητές κοιμούνται, δεν έχουν βγει στους δρόμους όπως παλιά». Όποιος αναπαράγει αυτή την ψεύτικη εικόνα, μάλλον δεν έχει κατέβει σε καμιά Πανεργατική από όσες έχουν γίνει τα τρία τελευταία χρόνια. Τόσο στην Αθήνα, όσο και στην περιφέρεια τα μπλοκ των φοιτητών συγκρίνονταν μόνο με τα μπλοκ των μεγαλύτερων συνδικάτων σε μαζικότητα και ζωντάνια. Η εμπειρία των κοινών αγώνων με τους εργαζόμενους, η συμπαράσταση στις εργατικές αντιστάσεις είναι πλούσιες εμπειρίες που μπορούν να παίξουν ρόλο για την κλιμάκωση των φοιτητικών κινητοποιήσεων, αλλά και τον καλύτερο συντονισμό με το εργατικό κίνημα. Σε σύγκριση με το 2006-’07 η αφετηρία για αυτό το συντονισμό βρίσκεται χιλιόμετρα πιο μπροστά.

«Καλά όλα αυτά, συμφωνούμε» λένε κάποιοι, «αλλά αυτή τη στιγμή οι φοιτητές λόγω της κρίσης έχουν περισσότερες πιέσεις από την οικονομική κρίση, από το σπίτι τους γα να τελειώσουν τις σπουδές τους, δεν αντέχουν ένα νέο γύρο καταλήψεων». Αν μεταφέρουμε αυτή τη λογική στο εργατικό κίνημα, τότε θα έπρεπε τα τελευταία χρόνια να μην είχε κινηθεί φύλλο. Κι όμως έχουμε δει απεργίες διαρκείας, από τη Χαλυβουργία μέχρι τα Υπουργεία, καταλήψεις, συγκρούσεις με την αστυνομική καταστολή. Αν μπορούν μια φορά οι εργαζόμενοι που έχουν οικογένειες, το φόβο της απόλυσης και το χάσιμο του μεροκάματου, τότε οι φοιτητές μπορούν δέκα.

Μια άλλη πιο «έξυπνη» παρατήρηση, είναι ότι το 2006-’07 «στον αγώνα είχαν μπει και οι καθηγητές, ενώ τώρα…» Όσοι το λένε, έχουν χάσει από τα μάτια τους δύο μεγάλες ανατροπές. Η πρώτη είναι ο κοινός αγώνας διοικητικών και καθηγητών σε πολλές σχολές για τις διαθεσιμότητες, μια μάχη στην οποία μπήκαν και πολλοί φοιτητικοί σύλλογοι με αποφάσεις Συνελεύσεων. Η δεύτερη είναι η αλλαγή στην ΠΟΣΔΕΠ. Στις τελευταίες εκλογές, οι δυνάμεις της αριστεράς ενισχύθηκαν, ενώ όσοι στηρίζουν την κυβέρνηση έχασαν έδαφος. Είναι η καλύτερη στιγμή να συγκροτηθεί ένα συμπαγές μέτωπο φοιτητών-καθηγητών και εργαζόμενων στις σχολές.

«Δεν φεύγουμε από δω, δεν πάμε πουθενά, να καταργηθεί το Σχέδιο Αθηνά» αυτό ήταν το μήνυμα από τη μεγάλη διαδήλωση στην Αθήνα την Πέμπτη 7/3 (περισσότερα στη σελίδα 20), ενώ το Συντονιστικό Γενικών Συνελεύσεων και Καταλήψεων καλεί σε πανελλαδικό ξεσηκωμό και καταλήψεις σε όλες τις σχολές μέχρι τη νίκη.


Διαβάστε επίσης

Το “Σχέδιο Αθηνά” θα μείνει στα χαρτιά 

Απλώνονται οι καταλήψεις 

Aπόφαση Συντονιστικού Γενικών Συνελεύσεων, 7 Μάρτη Αθήνα