Το διατροφικό σκάνδαλο με το μολυσμένο αλογίσιο κρέας αποτελεί ένα ακόμα επεισόδιο στο σίριαλ τέτοιων σκανδάλων που ξεσπούν όλο και με μεγαλύτερη πυκνότητα παγκοσμίως.
Το σκάνδαλο των “τρελών αγελάδων” που έτρωγαν τροφές από αλεσμένο κρέας με αποτέλεσμα να παρουσιάσουν σπογγώδη εγγεφαλοπάθεια που μετέδιδε τη νόσο Κρόιτσφελντ - Γιάκομπς στους ανθρώπους, τα βέλγικα κοτόπουλα που είχαν μολυνθεί από ακατάλληλες ζωοτροφές παράγοντας κρέας και αυγά με διοξίνες. Το ουκρανικό ηλιέλαιο που “κολυμπούσε” στα ορυκτέλαια. Τα ιρλανδέζικα χοιρινά που έφτασαν να έχουν διοξίνες έως και 200 φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο. Οι 4.700 κτηνοτροφικές μονάδες που έκλεισαν στην Γερμανία μετά από εντοπισμό διοξίνης στις ζωοτροφές που προερχόταν από χρήση βιοντίζελ. Οι 26 τόνοι γάλακτος με μελαμίνη στην Κίνα που είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους έξι παιδιά ενώ εκτιμάται ότι 300.000 αρρώστησαν και τώρα τα μολυσμένα μπιφτέκια, τα λαζάνια, τα κεφτεδάκια και τα γλυκά του ΙΚΕΑ στα οποία εντοπίστηκε μεγάλη ποσότητα κολοβακτηριδίων, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου των σκανδάλων που βγαίνουν στην επιφάνεια.
Οι διαβεβαιώσεις των κατά καιρούς υπουργών και πρωθυπουργών πως θα επιληφθούν τέτοιων καταστάσεων ώστε να μην επαναληφθούν, δεν αξίζουν μία. Οι κατά καιρούς κανόνες και νόμοι φτάνουν να προστατεύουν τις εταιρίες και όχι τους καταναλωτές. Σαν “απάτη και συνωμοσία κατά του καταναλωτικού κοινού”, παρουσίασε αρχικά ο υπουργός Περιβάλλοντος της κυβέρνησης των συντηρητικών στην Βρετανία, Όουεν Πάτερσον, την καταγγελία του σκανδάλου που ξέσπασε στα τέλη του Γενάρη με τον εντοπισμό DNA αλόγου και μάλιστα μολυσμένου σε μπιφτέκια βρετανικών σουπερμάρκετ, και σε κατεψυγμένα λαζάνια που είχαν εξαχθεί σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα. Δεν χρειαζόταν παρά να περάσουν λίγες μόλις μέρες για να έρθει η επιβεβαίωση του σκανδάλου από διάφορες πλευρές μεταξύ αυτών και από τα ΙΚΕΑ που απέσυραν τους κεφτέδες από τα καταστήματά τους σε ολόκληρο τον πλανήτη γιατί περιείχαν στοιχεία μολυσμένου αλογίσιου κρέατος.
Μόλις την τελευταία εβδομάδα και στην Ελλάδα ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) ανακοίνωσε ότι ξεπερνούν τα 10 τα προϊόντα στα οποία έχουν εντοπιστεί στοιχεία του μολυσμένου κρέατος. Κατεψυγμένα μπιφτέκια, κεμπάπ, κεφτεδάκια, αλλά και κονσέρβες βοδινού κρέατος είναι μέσα στην λίστα των προϊόντων που αποσύρονται από την αγορά, ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις μόνο για την Ελλάδα μιλάνε για 75 τόνους μολυσμένων προϊόντων κρέατος που μπορεί να ξεπεράσουν και τους 200.
Παρόλα αυτά ο ίδιος ο Πάτερσον λίγες μέρες μετά αποδείκνυε την διεφθαρμένη ομερτά μεταξύ των κυβερνήσεων και των πολυεθνικών των τροφίμων δηλώνοντας πως “είναι στο χέρι των εταιριών και των εμπόρων τροφίμων να αποφασίσουν ποια είναι τα αναγκαία μέτρα για να επιστρέψει η εμπιστοσύνη στα προϊόντα τους”. Ωμή παραδοχή πως οι εταιρίες θα συνεχίσουν ανενόχλητες να βάζουν σε ρίσκο τις ζωές των ανθρώπων.
Αίτια
Ο συντηρητικός πρωθυπουργός Κάμερον μέσα στην Βουλή προσπάθησε να υποβιβάσει το σκάνδαλο, ενώ οι βουλευτές του συνέχισαν τα ψέματα τόσο για το μέγεθος του σκανδάλου όσο και για τα πραγματικά του αίτια. Κάποιοι μίλαγαν για μικροποσότητες χαλασμένου κρέατος, κάποιοι άλλοι, ακόμα χειρότερα, τα έριχναν σε Ρουμάνους χασάπηδες και σε συμμορίες της ιταλικής μαφίας.
Στην Βρετανία, πάνω από 8.000 άλογα σφάζονται κάθε χρόνο για κατανάλωση κρέατος. Σύμφωνα με τον βρετανικό ΕΦΕΤ [Food Standards Agency (FSA)] όλα τα ζώα- και τα άλογα- κουβαλάνε “διαβατήρια” και το κρέας τους ελέγχεται για την καταλληλότητά του πριν φτάσει στην κατανάλωση. Στην πραγματικότητα όπως παραδέχτηκε η σκιώδης υπουργός περιβάλλοντος από την μεριά των Εργατικών Μαίρη Κρέι μετά το σκάνδαλο “μόλις τώρα ξεκίνησε από τον FSA ο έλεγχος σε όλες τις ποσότητες αλογίσιου κρέατος που εξάγεται από την Βρετανία”.
Είναι ξεκάθαρο πως η κυβέρνηση των Συντηρητικών ψεύδεται. Μόλις το 2012 η Ε.Ε. προειδοποίησε πως κρέας αλόγου από τη Βρετανία είχε βρεθεί να περιέχει φαινυλβουταζόνη (αντι-φλεγμονώδες κτηνιατρικό φάρμάκο), ενώ τον προηγούμενο Ιούνιο η ίδια η Κομισιόν είχε εκδώσει ανακοίνωση στην οποία μίλαγε για "πολλές ελλείψεις" στα διαβατήρια των αλόγων. Η Επιτροπή για τα Υπολείματα Κτηνιατρικών Φαρμάκων [Veterinary Residues Committee (VRC)] στην Βρετανία έκανε λόγο για πάνω από 20 περιπτώσεις μολυσμένου αλογίσιου κρέατος την τελευταία δεκαετία και σε ανακοίνωσή της τόνισε πως επανειλημμένα έχει εκφράσει ανησυχίες για τα υπολείμματα φαινυλβουταζόνης σε αλογίσιο κρέας, ενώ εξήγησε πως οι προειδοποιήσεις αυτές είχαν περάσει τόσο στο FSA και όσο και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων, χωρίς όμως να δοθεί περαιτέρω σημασία.
Οι υπεύθυνοι είχαν στα χέρια τους όλα τα στοιχεία για το επικείμενο σκάνδαλο και τα έκρυβαν.
Η άλλη όψη αυτών των σκανδάλων είναι οι περικοπές που διαλύουν τις δημόσιες υπηρεσίες ελέγχου. Στο όνομα της δημοσιονομικής εξυγίανσης μπαίνει σε κίνδυνο η δημόσια υγεία. Και δεν μιλάμε “μόνο” για τις περικοπές στο ΕΣΥ και τα νοσοκομεία που έχουν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις των διατροφικών σκανδάλων.
Ποιος ελέγχει;
Μιλάμε για τους φορείς που έχουν την ευθύνη πρόληψης ασκώντας εποπτεία στις επιχειρήσεις της βιομηχανίας τροφίμων. Η πολιτική της λιτότητας και της “απελευθέρωσης των αγορών” τούς στερεί τα αναγκαία κονδύλια και το προσωπικό για να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Τώρα, με την επιβολή των μνημονίων, το πρόβλημα γίνεται χειρότερο, αφού μπαίνει σαν πρόγραμμα το κλείσιμο ή η συγχώνευση αυτών των υπηρεσιών, συχνά με τη δικαιολογία της “καταπολέμησης της γραφειοκρατίας”.
Από τους 700 δημόσιους οργανισμούς που είχε σαν αρμοδιότητα να “εξορθολογίσει” με κλεισίματα ο Πάγκαλος ως αντιπρόεδρος στις πρώτες μνημονιακές κυβερνήσεις, πολλοί ανήκαν σε αυτή την κατηγορία και αν επιβιώνουν ακόμη αυτό το χρωστάμε στους αγώνες των εργαζομένων που αντιστάθηκαν και αντιστέκονται στη διάλυσή τους. Οι τρόικες που έχουν ρημάξει την Επιθεώρηση Εργασίας και αφήνουν ασύδοτους τους εργοδότες, οι ίδιοι που χτύπησαν τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας και φρόντισαν ώστε οι κρατήσεις υπέρ της Εργατικής Εστίας να πηγαίνουν υπέρ τραπεζών, είναι οι ίδιοι που αφήνουν την κάθε ΙΚΕΑ να είναι “αυτοελεγχόμενη” για την καταλληλότητα των προϊόντων της.
Την επόμενη φορά που θα ακούσετε κάποιο “παπαγαλάκι” να επιτίθεται στη “γραφειοκρατία” που απαιτείται για να λειτουργεί τηρώντας τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας μια επιχείρηση, σκεφτείτε αν αυτή η ρητορική οδηγεί στο να μας ταϊζουν μολυσμένα άλογα και τρελές αγελάδες.
Τα διατροφικά σκάνδαλα δεν είναι καινούριο φαινόμενο. Στον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου ο Μαρξ περιγράφοντας το διατροφικό σκάνδαλο του ψωμιού που ξέσπασε στην Βρετανία το 1863 κάνει μια σκληρή περιγραφή τόσο για τις συνθήκες εργασίας των εργαζόμενων στα αρτοποιία όσο και για την ίδια την ποιότητα του ψωμιού λέγοντας ειρωνικά πως “Ο άνθρωπος όταν δεν είναι θεία χάριτη κεφαλαιοκράτης ή λόρδος γαιοκτήμονας ή αργόμισθος είναι προορισμένος να τρώει το ψωμί του με τον ιδρώτα του προσώπου του, δεν ήξερε όμως ότι είναι υποχρεωμένος καθημερινά να τρώει μαζί με το ψωμί του μια ορισμένη ποσότητα ανθρώπινο ιδρώτα, ανακατεμένο με το πυώδες περιεχόμενο αποστημάτων, με ιστούς αράχνης, με πτώματα κατσαρίδων και χαλασμένη γερμανική μαγιά, χώρια η στύψη, η αμμόπετρα και τα άλλα ευχάριστα ορυκτά καρυκεύματα” (κεφάλαιο 8ο, μέρος 3ο).