Πολιτισμός

Πραγματοποιήθηκε τελικά η τελευταία παράσταση του έργου της Πηγής Δημητρακοπούλου «Ισορροπία του Nash» στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (ΡΕΞ) την Κυριακή 31/1 εν μέσω του αυθόρμητου ξεσηκωμού του θεατρικού κόσμου της Αθήνας και εκατοντάδων αλληλέγγυων που συγκεντρώθηκαν την Παρασκευή 29/1 και ξανά την Κυριακή 31/1 για να διαμαρτυρηθούν για το κόψιμο της παράστασης. 

 

Πρόκειται για μια σημαντική νίκη, απέναντι στην απόφαση ωμής λογοκρισίας του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Στάθη Λιβαθηνού. Η απόφαση ανακοινώθηκε την Πέμπτη 28/1, 4 μέρες πριν την ολοκλήρωση των παραστάσεων και χωρίς προηγουμένως να ενημερωθεί κανείς από τους συντελεστές. Είχαν προηγηθεί οι δημόσιες επιθέσεις του Μητσοτακαίϊκου και της παρέας του (Δένδιας, Βουλγαράκης, Βόζενμπεργκ, Μπακογιάννης, κλπ) που ενοχλήθηκαν επειδή σε κάποιο σημείο της παράστασης χρησιμοποιούνταν κείμενα του Σάββα Ξηρού από το βιβλίο του «Η μέρα εκείνη...», ενώ για δυο μέρες κανάλια και ραδιόφωνα ξεσάλωναν επιβάλλοντας κλίμα για την επερχόμενη λογοκρισία.

 

Με μοναδική δικαιολογία πως η παράσταση “έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης σε μια δύσκολη συγκυρία και παρερμηνεύτηκε η ιδεολογική της πρόθεση”, όπως δήλωσε ο ίδιος ο Λιβαθηνός, και με την υποκριτική σημείωση πως το έργο κατεβαίνει για να προστατεύσει δήθεν “τη σωματική ακεραιότητα του κοινού, των καλλιτεχνών και των εργαζομένων του Εθνικού Θεάτρου”, η διοίκηση του Εθνικού τόλμησε να λογοκρίνει την καλλιτεχνική δημιουργία. Η ανακοίνωση του υπουργού πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά ήρθε να επιβεβαιώσει την ολισθηρή πραγματικότητα μιας κυβέρνησης που έχει συνθηκολογήσει απέναντι σε όλες τις αντιδραστικές επιθέσεις.

 

Χωρίς να κατονομάσει τον εντολέα του, ο Λιβαθηνός προσπάθησε στην συγκέντρωση της Παρασκευής 29/1 να υποβαθμίσει το γεγονός της λογοκρισίας παρόλο που υπήρχαν πληροφορίες και σχόλια από την προηγούμενη κιόλας μέρα για παρέμβαση της αμερικάνικης πρεσβείας αλλά και μεγαλοχορηγών του Εθνικού.

 

Άμεση ήταν η απάντηση των ηθοποιών του θιάσου που το ίδιο βράδυ διάβασαν στους θεατές που βρέθηκαν στο ΡΕΞ ανακοίνωση στην οποία αναφέρουν μεταξύ άλλων: «Γνωρίζουμε ότι οι ελευθερίες σ’ αυτόν τον τόπο πληρώθηκαν πάντα πολύ ακριβά και αρνούμαστε να συναινέσουμε σ’ αυτή την πράξη λογοκρισίας με όποιο μανδύα και αν εμφανίζεται. Ανακοίνωση που δηλώνει την αντίθεσή της στο κατέβασμα της παράστασης έδωσε και η σκηνοθέτης.

 

Μιλώντας έξω από το Εθνικό ο Κώστας Παπακωνσταντίνου ηθοποιός στην παράσταση υπογράμμισε πως “δεν γίνεται στην Ελλάδα το 2016 να κατεβαίνει μια παράσταση στο Εθνικό Θέατρο λόγω του περιεχόμενού της. Αν όπως λέει η διοίκηση, δέχτηκε απειλές, να βγει και να πει ανοιχτά από ποιούς τις δέχτηκε”.

 

“Ζητάμε την άμεση ανάκληση της απόφασης της διεύθυνσης του Εθνικού. Εμείς επιμένουμε πως αν ο Λιβαθηνός πραγματικά πιστεύει στην ελευθερία της έκφρασης θα έπρεπε άμεσα να παραιτηθεί”, τόνισε στην Ε.Α. η Ντίνα Σταματοπούλου βοηθός σκηνοθέτη στην παράσταση. 

 

“Είναι μια ξεκάθαρη συνθηκολόγηση και πρόκειται για την ίδια πολιτική διολίσθηση που βιώνουμε όλη την προηγούμενη χρονιά σε όλα τα επίπεδα. Στο μυαλό μου φαντάζει το ίδιο με την ξεδιάντροπη μετατροπή το καλοκαίρι του μεγαλειώδους ΟΧΙ σε ΝΑΙ. Η διοίκηση του Εθνικού σήμερα έγραψε μια μαύρη σελίδα στην ιστορία του Θεάτρου”, τόνισε στην Ε.Α. ο Βασίλης Κουκαλάνι, ηθοποιός και σκηνοθέτης που βρέθηκε σε όλες τις κινητοποιήσεις.

 

Ο “Φόβος δεν θα νικήσει” ήταν το κοινό πανό του Σωματείου Εργαζόμενων στο Εθνικό Θέατρο, του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ) που αναρτήθηκε και έξω από την κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου στην Αγ. Κωνσταντίνου και έξω από το ΡΕΞ και τις δυο μέρες των κινητοποιήσεων. “Τα μνημόνια σκοτώνουν την Τέχνη” έγραφε το πανό της “Αγωνιστικής Συσπείρωσης Ηθοποιών” (ΑΣΗ) που με τις προκηρύξεις του Συντονισμού ενάντια στα Μνημόνια καλούσε τον κόσμο στην πανεργατική απεργία στις 4 Φλεβάρη.

 

“Από τη μία διαλύουν κάθε έννοια εργασιακής αξιοπρέπειας για όλους τους εργαζόμενους μεταξύ αυτών και όσων δουλεύουμε στα θέατρα και από την άλλη προσπαθούν να επιβάλλουν τον σκοταδισμό και το φόβο ενάντια στην ελευθερία της έκφρασης και της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η μαζική κινηματική απάντηση που έδωσαν αυτές τις μέρες με την παρουσία τους χιλιάδες άνθρωποι του θεάτρου αλλά και αλληλέγγυοι είναι η μεγάλη μας ελπίδα. Όπως επιβάλαμε πως δεν αποδεχόμαστε την κατάφωρη λογοκρισία έτσι μπορούμε να επιβάλουμε πως δεν θα περάσουν τα μνημονιακά μέτρα που μετατρέπουν την καλλιτεχνική δημιουργία σε εμπόρευμα και στέλνουν τους εργαζόμενους στην φτώχεια και το περιθώριο”, τόνισε εκ μέρους της ΑΣΗ ο Αλέξανδρος Μαρτζούκος.

 

Το πιο σπουδαίο στοιχείο της κινητοποίησης ήταν ότι η αντίδραση των καλλιτεχνών και η συμπαράσταση του κόσμου ανέτρεψε την απαγόρευση. Έφερε μια μικρή αλλά καθαρή νίκη του κόσμου που παλεύει για την ελευθερία έκφρασης και την ανεξαρτησία της τέχνης.