Πάνω από 150 χιλιάδες διαδηλωτές από όλη την Ιταλία συγκεντρώθηκαν το περασμένο Σάββατο (17 Φλεβάρη) στην Βιτσέντζα, μια μικρή πόλη της βόρειας Ιταλίας για να διαδηλώσουν ενάντια στην επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής βάσης. 

Η στρατιωτική βάση της Βιτσέντζα “φιλοξενεί” ΄ένα τμήμα της 173ης Αερομεταφερόμενης Ταξιαρχίας. Πρόκειται για την ισχυρότερη αμερικανική δύναμη “ταχείας ανάπτυξης” της Ευρώπης με σημαντική δράση τόσο στο Αφγανιστάν όσο και στο Ιράκ. Το 2003 πραγματοποίησε στο Βόρειο Ιράκ την μεγαλύτερη  επιχείρηση ρίψης αλεξιπτωτιστών από την εποχή του Β’Παγκόσμιου Πολέμου. Τώρα προετοιμάζεται να αναλάβει και πάλι δράση στο Αφγανιστάν.  

Η 173η Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία έχει περίπου 4.500 μάχιμο  προσωπικό. Από αυτούς οι μισοί “φιλοξενούνται” σήμερα στην βάση Εντερλε της  Βιτσέντζα ενώ οι υπόλοιποι είναι μοιρασμένοι σε δυο βάσεις στην Γερμανία, στο  Μπάμπουργκ και την Σβάινφουρτ. Οι ΗΠΑ θέλουν να επεκτείνουν την βάση της Βιτσέντζα χτίζοντας ένα δεύτερο τμήμα στην θέση του παλιού αεροδρομίου του Νταλ Μολίν, στην άλλη πλευρά της πόλης και να μεταφέρουν και τις μονάδες της Γερμανίας εκεί. 

Το σχέδιο είχε εγκριθεί από τον Σύλβιο Μπερλουσκόνι, τον πρωθυπουργό της κεντροδεξιάς κυβέρνησης της Ιταλίας. Τον περασμένο Απρίλη εκατομμύρια Ιταλοί τιμώρησαν τον Μπερλουσκόνι  για την συμμετοχή του στην “Συμμαχία των Προθύμων” του Μπους και την  αποστολή ιταλικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, χαρίζοντας την ψήφο τους στον κεντροαριστερό συνασπισμό του Ρομάνο Πρόντι, έναν συνασπισμό που περιλάμβανε όχι μόνο τους παλιούς Σοσιαλιστές και Σοσιαλδημοκράτες αλλά και τους Πράσινους και την “Ριφοντατσιόνε Κομμουνίστα” (Κομμουνιστική Επανίδρυση). Η “Ριφοντατσιόνε” είχε παίξει, όλα τα προηγούμενα χρόνια πρωταγωνιστικό ρόλο στο αντιπολεμικό κίνημα. Ο Φαούστο Μπερτινότι, ο γραμματέας της Ριφοντατσιόνε έγινε, μετά την νίκη της κεντροαριστεράς στις εκλογές του Απρίλη, πρόεδρος της Βουλής. 

Μέσα στους δέκα μήνες που έχουν περάσει από τότε, όμως, η κυβέρνηση του Πρόντι έχει καταφέρει να “χαρίσει” μόνο την απογοήτευση και την οργή σε όλους αυτούς που είχαν πιστέψει ότι η ανατροπή του Μπερλουσκόνι θα σήμαινε και την ανατροπή της πολιτικής του. Αντί να αποσύρει τα ιταλικά στρατεύματα από το Αφγανιστάν ο Πρόντι αποφάσισε να τα αυξήσει.  

Στις 23 Γενάρη, ύστερα από μια ολόκληρη σειρά από μπρος και πίσω, ο Πρόντι ανακοίνωσε την απόφασή του να επιτρέψει να συνεχιστεί η επέκταση της βάσης της Βιτσέντζα. Η είδηση προκάλεσε έκρηξη σε ολόκληρη την Ιταλία. Στην ίδια την Βιτσέντζα χιλιάδες εξαγριωμένοι κάτοικοι ξεχύθηκαν αυθόρμητα στους δρόμους, μπλόκαραν τις γραμμές των τρένων και κατέλαβαν τον σιδηροδρομικό σταθμό. Από τότε μέχρι σήμερα η πόλη βρίσκεται συνεχώς σε κινητοποίηση, με δημόσιες συζητήσεις, προκηρύξεις, πικετοφορίες και τοπικές εκδηλώσεις. Η πρώτη  πανεθνική διαδήλωση στις 2 Δεκέμβρη συγκέντρωσε πάνω από 30  χιλιάδες ακτιβιστές, που βάδισαν, περνώντας μέσα από το κέντρο της πόλης,  από το στρατόπεδο του Εντερλε στο αεροδρόμιο του Νταλ Μολίν. 

Δεκάδες αντιπολεμικές οργανώσεις, συνδικάτα, κόμματα και οργανώσεις της αριστεράς  πρωτοβουλίες πολιτών υπέγραψαν το κάλεσμα για τις 17 Φλεβάρη. Ο Πρόντι πανικοβλήθηκε. Στην συζήτηση του Υπουργικού Συμβουλίου απαγόρευσε στα μέλη της κυβέρνησης να υποστηρίξουν την διαδήλωση ή να πάρουν μέρος. Την περασμένη βδομάδα ο Τζουλιάνο Αμάτο, ο υπουργός Εσωτερικών του Πρόντι -ένας παλιός πολιτικός και πρώην πρωθυπουργός  του Σοσιαλιστικού Κόμματος- προσπάθησε να σπείρει τον τρόμο δηλώνοντας ότι οι κινητοποιήσεις στην Βιτσέντζα αναμένεται να είναι βίαιες, λόγω της δράσης “εξτρεμιστικών στοιχείων”. Στην Ρώμη η Αμερικανική Πρεσβεία εξέδωσε οδηγία με την οποία συμβούλευε τους Αμερικανούς πολίτες να μείνουν μακριά από την ευρύτερη περιοχή της Βιτσέντζα το Σαββατοκύριακο 17-18 Φλεβάρη για να “αποφύγουν να μετατραπούν σε ευκαιριακούς στόχους αντι-αμερικανών διαδηλωτών”. 

Η επίθεση, όμως, γύρισε μπούμεραγκ. Οι δηλώσεις ήταν τόσο προκλητικές που ανάγκασαν τον Μπερτινότι να δηλώσει ανοιχτά ότι, αν δεν  δεσμευόταν από την επίσημη θέση του προέδρου της Βουλής, θα συμμετείχε και  αυτός στην διαδήλωση.  

Για τα μέλη και τους οπαδούς της Ριφοντατσιόνε η δήλωση αυτή ήταν το κάλεσμα που περιμέναν: το Σάββατο στις 17 Φλεβάρη χιλιάδες διαδηλωτές βάδισαν στην Βιτσέντζα με τις σημαίες, τις κονκάρδες και τα πλακάτ της Ριφοντατσιόνε -μια κίνηση που βάζει, δίχως αμφιβολία, τεράστιες πιέσεις στην ηγεσία του κόμματος που συνεχίζει παρά τις προδοσίες του Πρόντι να στηρίζει την κυβέρνηση με την κρίσιμη, για αυτήν,  ψήφο εμπιστοσύνης. 

Η διαδήλωση του Σαββάτου έγινε κάτω από δρακόντεια μέτρα “ασφαλείας” που θύμιζαν την καταστολή της διαδήλωσης της Γένοβας το καλοκαίρι του 2001 από την κυβέρνηση του Μπερλουσκόνι. Χιλιάδες αστυνομικοί είχαν παραταχθεί μέσα στην πόλη, τα καταστήματα στο ιστορικό κέντρο ήταν κλειστά και σφραγισμένα ενώ ελικόπτερα της αστυνομίας πετούσαν, σε χαμηλό ύψος, πάνω από τους διαδηλωτές.  

Xιλιάδες

Η τρομοκρατία, όμως, δεν πτόησε τους διαδηλωτές που έφτασαν κατά χιλιάδες με ναυλωμένα πούλμαν και τρένα από όλη την Ιταλία -ακόμα και στην μακρινή Σικελία υπήρχε τοπική πρωτοβουλία που έστειλε αντιπροσωπεία στην Βιντσέντσα. Ανάμεσα τους ήταν και πολλοί Αμερικάνοι που είχαν έρθει για να διαδηλώσουν όχι μόνο ενάντια στην βάση αλλα και ενάντια στον πόλεμο του Μπους -αγνοώντας περιφρονητικά την οδηγία της πρεσβείας. Ο κόσμος στην Βιτσέντζα τους υποδέχτηκε με χειροκροτήματα. “Οι ΗΠΑ δεν θα έπρεπε να χτίζουν στρατιωτικές βάσεις. Θα έπρεπε να ψάχνουν λύσεις για τα εσωτερικά τους προβλήματα” έλεγε στους δημοσιογράφους ένας Αμερικάνος που είχε έρθει μαζί με μια ομάδα 20 ακόμα συμπατριωτών του από την Ρώμη. 

“Δεν μου αρέσει που χτίζουν εδώ μια στρατιωτική βάση”, έλεγε ένας φοιτητής που είχε έρθει στην Βιτσέντζα από την Πάρμα” και δεν είναι καν η χώρα μου αυτή που την χτίζει. Υπάρχουν εδώ σήμερα άνθρωποι που δεν γουστάρουν την Αμερική για πολλούς και διάφορους λόγους. Αλλά εγώ βρίσκομαι εδώ για να διαδηλώσω κύρια ενάντια στην δική μου κυβέρνηση”. 

“Η κατασκευή μιας στρατιωτικής βάσης δεν μπορεί να ανήκει στις αποφάσεις μιας φιλειρηνικής κυβέρνησης”, έλεγε ένας άλλος διαδηλωτής, περιτυλιγμένος με την πολύχρωμη σημαία της ειρήνης. “Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα να ξηλώσουμε τις βάσεις και να χτίσουμε στην θέση τους δομές ειρήνης. Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία των Αμερικανών στην Βιτσέντζα. Το πρόβλημα είναι η παρουσία της στρατιωτικής βάσης”. 

Οι συμφωνίες που έχουν υπογράψει οι ΗΠΑ και η Ιταλία προβλέπουν ότι το 41% του κόστους λειτουργίας των αμερικανικών βάσεων που βρίσκονται στην Ιταλία θα καλύπτεται από τον ιταλικό προϋπολογισμό. Πρόκειται για μια τεράστια πρόκληση -ιδιαίτερα αυτή την στιγμή που η κυβέρνηση του Πρόντι έχει μόλις περάσει έναν (ακόμα) σφιχτό προϋπολογισμό με περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες. Αλλά το οικονομικό βάρος είναι κυριολεκτικά ο “τελευταίος τροχός της αμάξης”.  

Η επέκταση της βάσης θα μετατρέψει ολόκληρη την Βιτσέντζα σε μια στρατιωτική περιοχή. Η στρατοπέδευση εκεί της 173ης Αερομεταφερόμενης Ταξιαρχίας την καθιστά πιθανό στόχο αντιποίνων -κανένας δεν έχει ξεχάσει τους πάνω από 200 νεκρούς της έκρηξης στον  σιδηροδρομικό σταθμό της Μαδρίτης. Η βάση θα δημιουργήσει στην πόλη τεράστια προβλήματα -έλλειψη νερού, μόλυνση της ατμόσφαιρας, υποβάθμιση της κοινωνικής ζωής. 

Ο Πρόντι, όμως, δεν θέλει να διαταράξει τις σχέσεις της Ιταλίας με τις ΗΠΑ. Η Ιταλία, άλλωστε συνεχίζει να είναι μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου και διακεκριμένο μέλος της ομάδας των G8 -των 8 ισχυρότερων χωρών του πλανήτη. Και ο Πρόντι δεν έχει καμιά πρόθεση να το αλλάξει αυτό.  

Η επιτυχία της διαδήλωσης, όμως, βάζει τεράστια προβλήματα στην κυβερνητική πλειοψηφία. “Αυτή η διαδήλωση άλλαξε τα πάντα”, δήλωσε την επόμενη μέρα στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Serra o Πάολο Φερέρο, ο υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης που προέρχεται από την Ριφοντατσιόνε. “Ο Πρόντι το ήξερε πάντα ότι εμείς στην Ριφοντατσιόνε είμαστε αντίθετοι στις βάσεις, αλλά προχώρησε, με αυτοπεποίθηση, χωρίς να μας πάρει υπ’ όψιν του. Αλλά τώρα υπάρχει κάτι καινούργιο. Το πρόβλημα πλέον δεν είναι ανάμεσα σε αυτόν και εμάς αλλά ανάμεσα σε αυτόν και ολόκληρο τον πληθυσμό που διαδήλωσε... Αυτόν τον κόσμο δεν μπορεί να τον αγνοήσει ο Πρόντι”. 

Ο Φερέρο έχει δίκιο. Αλλά ο Πρόντι δεν θα μπορούσε να αγνοήσει αυτόν τον κόσμο αν δεν τον είχε αγνοήσει πρώτα η ίδια η Ριφοντατσιόνε. Λες και χρειαζόταν η διαδήλωση του Σαββάτου για να ανακαλύψουν οι ηγέτες του μεγαλύτερου κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς της Ευρώπης ότι ο κόσμος μισεί τον πόλεμο και τις βάσεις.