Διεθνή
Σύνοδος G20: Ανησυχίες και ανταγωνισμοί

Την Παρασκευή 28 Ιούνη ξεκινάει στην Οσάκα της Ιαπωνίας η 14η σύνοδος κορυφής των G20, των ηγετών των ισχυρότερων κρατών του πλανήτη. Οι σύνοδοι των G20 έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον συντονισμό της αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης το 2008-9. Πολλοί πιστεύουν ότι χωρίς τον συντονισμό αυτό η παγκόσμια οικονομία θα είχε καταρρεύσει, στα πρότυπα της δεκαετίας του 1930. Αλλά αυτή τη φορά οι προσδοκίες από τη σύνοδο του ερχόμενου Σαββατοκύριακου είναι μηδαμινές.

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σήμερα στα πρόθυρα μιας νέας ύφεσης. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι θα ξεσπάσει μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Τα σημάδια φαίνονται από τώρα στον ορίζοντα. Οι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν αρχίσει  να χτυπάνε τις καμπάνες του κινδύνου. Ο Μάριο Ντράγκι, ο διοικητής της ΕΚΤ, δήλωσε ότι είναι έτοιμος να προχωρήσει σε ένα νέο γύρο ποσοτικής χαλάρωσης. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ο Τζερόμ Πάουελ, ο διοικητής της FED ξεκαθάρισε ότι θα μειώσει  ξανά τα επιτόκια αντί να τα αυξήσει.

Η μείωση των επιτοκίων και η ποσοτική χαλάρωση ήταν αποφασιστικής σημασίας για τον περιορισμό των συνεπειών της κρίσης στην προηγούμενη βύθιση της οικονομίας. Η επιχείρηση “διάσωσης” πέτυχε αλλά οι κεντρικές τράπεζες “έκαψαν” όλα τους τα χαρτιά.  Οι άρχουσες τάξεις έχουν ξεμείνει και από φάρμακα και από ιδέες. Και αυτό φαίνεται από τώρα, πριν ακόμα καθίσουν οι G20 στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: αντί για σχέδια κοινής αντιμετώπισης υπάρχουν γκρίνιες, καυγάδες, εκβιασμοί. Αντί για μια συλλογική αντιμετώπιση, όπως το 2008, κυριαρχεί σήμερα η επιλογή του “ο σώζων εαυτόν σωθήτω”.

Διμερείς συναντήσεις

Από τις διμερείς συναντήσεις που θα γίνουν στην Οσάκα τρεις θα είναι οι κρίσιμες, σύμφωνα με την ιαπωνική (αγγλόφωνη) εφημερίδα Japan Times: ανάμεσα στον Τραμπ και τον Σι, ανάμεσα στην Τραμπ και τον Πούτιν και ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ερντογάν. Η πρώτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον εμπορικό πόλεμο που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ. Τον περασμένο Δεκέμβρη στην προηγούμενη συνάντηση κορυφής των G20 (είχε γίνει στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής) ο Τραμπ είχε αποφασίσει να αναβάλλει το νέο πακέτο δασμών που είχε ανακοινώσει σε βάρος κινεζικών προϊόντων για έξι μήνες. Τώρα στις απειλές αυτές έχουν προστεθεί και νέοι δασμοί. Οι πιθανότητες να βρεθεί κάποια λύση στην Οσάκα είναι από ελάχιστες ως μηδαμινές.

Οι συναντήσεις με τον Πούτιν και τον Ερντογάν είναι άμεσα συνδεδεμένες με την γεωπολιτική ένταση που επικρατεί σήμερα στη Μέση Ανατολή και τις πολεμικές κραυγές ενάντια στο Ιράν. Το καθεστώς του Άσαντ στη Συρία κατάφερε να διασωθεί χάρη στη στήριξη της Ρωσίας και του Ιράν. Αντίθετα, η συμμαχία ανάμεσα στους Κούρδους της Συρίας και τις ΗΠΑ δημιούργησαν ένα ρήγμα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Άγκυρα. Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει απειλήσει με κυρώσεις την Τουρκία. Θα είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις σε ένα κράτος μέλος του ΝΑΤΟ.

Στην πραγματικότητα, όμως, το πρόβλημα του Τραμπ δεν είναι μόνο ο Ερντογάν. Λίγες μέρες πριν από την σύνοδο της Οσάκα ο Άμπε, ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, βρισκόταν σε επίσημη επίσκεψη στην Τεχεράνη. Ο βομβαρδισμός τάνκερ που ανήκει σε ιαπωνική εταιρεία στον Κόλπο του Ομάν συνέπεσε με την επίσκεψη αυτή. Η Ευρώπη και η Ιαπωνία δεν συντονίζονται με τις στρατιωτικές απειλές του Τραμπ κατά του Ιράν. Και στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων, με άλλα λόγια, επικρατεί σήμερα μια παρόμοια κατάσταση με αυτήν που επικρατεί στο επίπεδο της οικονομίας: κρίση και μονομερείς ενέργειες που βάζουν σε δοκιμασία τις παραδοσιακές συμμαχίες.

Η Οσάκα δεν πρόκειται να δώσει ούτε σε αυτό το επίπεδο λύση. Η Ιαπωνία, γράφει η αμερικανική εφημερίδα Washington Post, ανέλαβε τον Γενάρη την κυλιόμενη προεδρία των G20 με μεγάλες προσδοκίες. Το μόνο που θα αφήσει ύστερα από έξι μήνες πίσω της είναι μερικές φωτογραφίες με τους ηγέτες των είκοσι ισχυρότερων κρατών του κόσμου να ποζάρουν όλοι μαζί μπροστά στον φακό. Εκτός και εάν δεν καταφέρει ούτε καν αυτό.