Το πρωί της Δευτέρας τα ΜΜΕ -έντυπα και ηλεκτρονικά- υποδέχτηκαν την απόφαση των υπουργών Οικονομικών με πηχυαίους θριαμβευτικούς τίτλους: η συμφωνία ήταν «Ανάσα 80 δισ. για τρία χρόνια» σύμφωνα με την Ελευθεροτυπία. «Το περίστροφο είναι... 45άρι» έγραφε το πρωτοσέλιδο των Νέων. «Κίνηση ΜΑΤ των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης», έγραφε η Καθημερινή, πανηγυρίζοντας τη «νίκη» μας ενάντια στους κερδοσκόπους. Και πως να μην πανηγυρίζει; Τα αποτελέσματα άρχισαν να γίνονται αμέσως φανερά -δια γυμνού οφθαλμού: «Βουτιά του spread... Άλμα του Ευρώ... Χαμόγελα στην αγορά... Ράλι στο Χρηματιστήριο». Όπως έγραφε το in.gr του Συγκροτήματος Λαμπράκη, «τα χειρότερα της κρίσης είναι πλέον πίσω μας».

Και όμως, ούτε τρεις βδομάδες πίσω, την Παρασκευή 26 Μάρτη τα ίδια ακριβώς έντυπα είχαν υποδεχτεί την αρχική υπογραφή της συμφωνίας για την στήριξη της Ελλάδας από την ΕΕ και το ΔΝΤ με αντίστοιχους τίτλους: «Διπλή ανάσα: Στήριξη από ΕΕ (και... ΔΝΤ). Χρυσό δώρο από Τρισέ» έγραφε κάτω από ένα τεράστιο «Ουφ» εκείνη την ημέρα το πρωτοσέλιδο των Νέων. Η Ελευθεροτυπία μιλούσε για «σωσίβιο Τρισέ», προέβλεπε, «σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους» ότι τα spread θα υποχωρήσουν και δημοσίευε στο πρωτοσέλιδο φωτογραφία του Παπανδρέου με τίτλο «Γιώργος: Πιάνουν τόπο οι θυσίες του λαού. Είμαστε ασφαλείς». 

Μαύρη βδομάδα

Τότε χρειάστηκε να φτάσουμε στη Μεγάλη Δευτέρα για να αποδειχτεί πόσο ψεύτικες ήταν όλες αυτές οι θριαμβολογίες. Εκείνη τη «μαύρη» Δευτέρα το ελληνικό Δημόσιο κατάφερε με δυσκολία να πουλήσει τα νέα 7ετή ομόλογα που είχε εκδώσει. Η Μεγάλη Τρίτη ήταν ακόμα πιο μαύρη: τα νέα 12ετή ομόλογα κατάφεραν να συγκεντρώσουν, με βία, προσφορές για το ένα τρίτο μόνο του ποσού που ήθελε να καλύψει η κυβέρνηση. 

Η συνέχεια είναι γνωστή: πανικός στις αγορές, μαζική πώληση ομολόγων στην δευτερογενή αγορά, εκτίναξη των spread και των διαβόητων κερδοσκοπικών «ασφαλίστρων έναντι χρεοκοπίας» (CDS) στα ουράνια. Η Ελλάδα, προέβλεπαν τώρα οι διεθνείς οικονομικές εφημερίδες, δεν θα καταφέρει τελικά να αποφύγει τη χρεοκοπία. 

Πόσο αξίζουν οι σημερινές θριαμβολογίες; Η απάντηση είναι απλή: απολύτως τίποτα. 

Πρώτα απ» όλα η ίδια η συμφωνία κάθε άλλο παρά συμφωνία είναι. Την Κυριακή οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της ΕΕ κατέληξαν μεν σε μια συμφωνία και για το ποσό που θα πάρει η Ελλάδα, «αν και όποτε ζητήσει τη βοήθεια» και για το επιτόκιο και για τη συμμετοχή του ΔΝΤ. Η κάθε ευρωπαϊκή χώρα θα συμμετέχει στο πακέτο διάσωσης σύμφωνα με την οικονομική της δύναμη -πράγμα πού σημαίνει ότι το μεγαλύτερο κομμάτι από τα 30 δισ. της ΕΕ θα έρθει από την Γερμανία. 

Τη Δευτέρα το απόγευμα, την ίδια ώρα που οι εφημερίδες και τα κανάλια έκαναν πάρτι για την πτώση των επιτοκίων και την έκρηξη του Χρηματιστηρίου, η γερμανική κυβέρνηση έστελνε το μήνυμα ότι η ενεργοποίηση της συμφωνίας θα απαιτούσε την σύγκλιση μιας ειδικής συνόδου κορυφής. Τον Μάη γίνονται εκλογές στο κρατίδιο της Βεστφαλίας - Βόρειας Ρηνανίας και η Μέρκελ, που προσπάθησε να καλλιεργήσει τον μύθο του τεμπέλη Έλληνα που ζει σε βάρος των Γερμανών εργαζομένων, θέλει να αποφύγει μέχρι τότε οποιαδήποτε συμφωνία θα την εμφάνιζε σαν «μαλακιά» απέναντι στην Ελλάδα. Η Κομισιόν έτρεξε να διαψεύσει την δήλωση του εκπροσώπου της Γερμανικής κυβέρνησης αλλά στο μεταξύ το Ευρώ έχασε ένα μικρό κομμάτι από τα κέρδη που είχε αποκομίσει έναντι του δολαρίου εκείνη την ημέρα.

Οι εκλογικές σκοπιμότητες της Μέρκελ, όμως, δεν είναι παρά ένα μικρό αγκαθάκι σε σύγκριση με τα πραγματικά διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι άρχουσες τάξεις της Ευρώπης -και όχι μόνο της Ευρώπης. Η κρίση που ξέσπασε πριν από ενάμιση χρόνο με την χρεοκοπία της τράπεζας Lehman Brothers συνεχίζει, παρά τα 14 τρισεκατομμύρια Ευρώ που μοίρασαν οι κυβερνήσεις και οι Κεντρικοί Τραπεζίτες, να απειλεί να βυθίσει τον καπιταλισμό, παγκόσμια, σε μια Μεγάλη Ύφεση σαν του 1930. Αυτά τα γιγαντιαία πακέτα διάσωσης κατάφεραν να σταματήσουν την κατάρρευση των τραπεζών αλλά τώρα το σύστημα ολόκληρο απειλείται από ένα νέο γύρο καταρρεύσεων που αυτή τη φορά δεν θα έχει στο κέντρο της τις μεγάλες τράπεζες αλλά τα, μέχρι πριν από λίγο, ισχυρά κράτη της Ευρώπης. Η Ελλάδα είναι απλά και μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Ανησυχίες

Φέτος για να καλύψουν τα ελλείμματά τους και να αναχρηματοδοτήσουν τα παλιά τους χρέη οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο θα χρειαστούν πάνω από 1 τρισεκατομμύριο Ευρώ. Η Γερμανία ίσως μπορεί να σώσει σχετικά εύκολα την Ελλάδα, τροφοδοτώντας την με «φτηνά» δάνεια, αν δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσει πιστώσεις από την διεθνή αγορά. Και ίσως μπορέσει να σώσει και την Πορτογαλία, που έχει αντίστοιχα προβλήματα αλλά, όπως και η Ελλάδα, είναι μια μικρή χώρα. Ύστερα, όμως, έρχεται η Ισπανία -η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Και ποιός ξέρει ποιός ακολουθεί. 

Αυτές οι ανησυχίες αποτυπώνονται, δίχως αμφιβολία και στους φανερους και τους κρυφούς όρους της συμφωνιας της Κυριακής: «Πολύ σύντομα» γράφει ο Wolfgang Munchau, ένας από τους κεντρικούς οικονομικούς σχολιαστές της εφημερίδας Financial Times «θα γίνει σαφές ότι η συμφωνία αντιπροσωπεύει μια καθαρή μεταφορά αξίας από την Αθήνα προς το Βερολίνο -και όχι αντίστροφα». 

Ο Munchau προβλέπει ότι η Ελλάδα, παρά τη συμφωνία, δεν θα καταφέρει να αποφύγει τελικά τη χρεοκοπία. «Απλά, τα νούμερα μοιάζουν πολύ άσχημα» γράφει. «Η προσαρμογή την οποία η Ελλάδα καλείται να κάνει είναι μια από τις μεγαλύτερες στην ιστορία» γράφει. «Αλλά σε αντίθεση με άλλες χώρες που έκαναν παρόμοιες προσπάθειες στο παρελθόν, η Ελλάδα δεν μπορεί να υποτιμήσει το νόμισμά της, είναι αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, έχει μια αδύναμη οικονομική υποδομή, μικρή μόνο συναίνεση από την κοινωνία για βαθιές δομικές αλλαγές και ένα εύθραυστο πιστωτικό σύστημα. Οι συμφωνημένοι όροι διάσωσης δεν προσφέρουν και μεγάλη ανακούφιση, παρά μόνο πολύ βραχυπρόθεσμα»

«Στον πόλεμο η αλήθεια είναι τόσο πολύτιμη που πρέπει πάντα να συνοδεύεται από προστατευτικά ψεύδη» έλεγε ο Τσόρτσιλ. Πόσο μάλιστα όταν αυτός ο πόλεμος διεξάγεται από την κυβέρνηση μιας χώρας ενάντια στην συντριπτική πλειοψηφία του ίδιου της του πληθυσμού. Γιατί αυτό είναι το περιβόητο «Πρόγραμμα Σταθερότητας» που προωθεί η κυβέρνηση του Παπανδρέου: είναι ένας πόλεμος για την επιβίωση των τραπεζιτών, των εφοπλιστών και των βιομήχανων μέσα στη σημερινή κρίση σε βάρος της εργατικής τάξης και των φτωχών. 

Αυτοί που άνοιξαν σαμπάνιες στο χρηματιστήριο τη Δευτέρα, στέλνοντας τον δείκτη των τραπεζικών μετοχών 8 μονάδες πάνω, δεν ήταν φυσικά ούτε οι δημόσιοι υπάλληλοι, ούτε οι συνταξιούχοι, ούτε οι εργάτες, ούτε οι φτωχοί: ήταν οι επενδυτές και οι τραπεζίτες -με πρώτους και καλύτερους τους «δικούς» μας τραπεζίτες- οι ντόπιοι και ξένοι κερδοσκόποι, με απλά λόγια, αυτοί που υποτίθεται ότι πολεμάει η κυβέρνηση του Παπανδρέου. 

Χρυσάφι

Αυτοί είναι που ονειρεύονται -και πιέζουν στέλνοντας τα επιτόκια στα ουράνια- να μπει η Ελλάδα στο ΔΝΤ: αν μπει, τα ομόλογα που αγόρασαν κοψοχρονιά θα αξίζουν ξαφνικά χρυσάφι. Και αυτό το χρυσάφι θα είναι εγγυημένο από τα ψέματα του τύπου «δεν υπάρχει άλλος δρόμος», τους τεχνοκράτες του Παπακωνσταντίνου και τους κέρβερους του ΔΝΤ, που διαθέτουν, ως γνωστόν, την απαραίτητη τεχνογνωσία...

Εμείς δεν έχουμε κανένα λόγο να γιορτάζουμε για την «επιτυχία» της Κυριακής. Όχι μόνο γιατί δεν είναι παρά μια ακόμα τρύπα στο νερό αλλά και -ακόμα χειρότερα- γιατί αυτή την τρύπα στο νερό οι καπιταλιστές θέλουν να την αξιοποιήσουν για να μας επιβάλλουν ακόμα μεγαλύτερες θυσίες.

Απέναντι σε αυτές τις θυσίες εμείς έχουμε τη δική μας ρεαλιστική πρόταση: να σταματήσει η κυβέρνηση να πληρώνει τους τραπεζίτες εδώ και τώρα. Ούτε ένα Ευρώ για τόκους και χρεολύσια. Ούτε μια δεκάρα για τους κερδοσκόπους-επενδυτές. Φυσικά η κυβέρνηση δεν πρόκειται να ακούσει την πρότασή μας. Μπορούμε και πρέπει να την υλοποιήσουμε μόνοι μας. Μέχρι τότε απλά δεν θα ακούμε ούτε εμείς τις δικές της προτάσεις. Η απάντησή μας σε κάθε μέτρο «σταθεροποίησης» που προτείνει -από το φορολογικό και τον Καλλικράτη μέχρι το ασφαλιστικό και τις ιδιωτικοποιήσεις- θα είναι μία: μολών λαβέ. Διαδήλωση, απεργία, κατάληψη. Δεν θα πληρώσουμε εμείς για την κρίση σας.