Ιδέες
Νέο τεύχος Σοσιαλισμός από τα Κάτω: Γιατί χρειαζόμαστε και πώς θα χτίσουμε την εργατική έξοδο

Κυκλοφόρησε το τεύχος 140 (Μάης-Ιούνης) του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα Κάτω, δίνοντάς μας όλα τα απαραίτητα όπλα “Για την εργατική διέξοδο από την κρίση”. 

Στο ομώνυμο άρθρο, η Μαρία Στύλλου δείχνει ότι πίσω από το ψέμα περί “επιτυχημένης αντιμετώπισης της πανδημίας” που προσπαθεί να περάσει ο Μητσοτάκης, κρύβεται η βαθιά ύφεση, η όξυνση της εκμετάλλευσης των εργατών, οι ιδιωτικοποιήσεις και η προσπάθεια αξιοποίησης της καραντίνας για να προωθηθούν σκανδαλώδη νομοσχέδια, όπως του Χατζηδάκη για το περιβάλλον και της Κεραμέως για την Παιδεία. Σε αυτά προστίθενται μια σειρά αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις και τα σκάνδαλα των εκατομμυρίων που δόθηκαν σε “κολλητούς” κλινικάρχες, καναλάρχες και σχολάρχες. Με όλη την ΕΕ να παρουσιάζει γενικευμένη εικόνα κρίσης, οι εργατικές αντιστάσεις δείχνουν τον δρόμο για να βγούμε από το αδιέξοδο: ο ξεσηκωμός στα νοσοκομεία στις 7 Απρίλη άνοιξε το δρόμο. Συνέχισαν με αγώνες οι εκπαιδευτικοί, οι εργαζόμενοι σε τουρισμό-επισιτισμό και άλλοι. Η εξάπλωση της πανδημίας έδειξε καθαρά ότι οι εργάτες και οι εργάτριες είναι αυτοί που κρατούν την κοινωνία όρθια και ο καπιταλισμός αυτός που την κάνει να νοσεί. Αυτή η κίνηση της τάξης είναι η ελπίδα, και χρειάζεται μια αποφασισμένη επαναστατική αριστερά να τη στηρίξει και να τη συνδέσει με την πάλη ενάντια στο σύστημα.

Ο Πάνος Γκαργκάνας συνεχίζει σκιαγραφώντας την πολυεπίπεδη ευθύνη του συστήματος για την πανδημία και τις δραματικές επιπτώσεις της, στο άρθρο “Η πολλαπλή αποτυχία του καπιταλισμού”. Οι εικόνες της πανδημίας μιλούν από μόνες τους, αλλά το άρθρο δεν μένει εκεί: η γεωργική παραγωγή και η βιομηχανία τροφίμων με όρους κέρδους, καθώς και η παραγωγή ενέργειας που καταστρέφει το περιβάλλον στρώνουν το δρόμο σε ισχυρά παθογόνα. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές καθιστούν τα Εθνικά Συστήματα Υγείας ανέτοιμα, το κυνήγι του κέρδους αποτρέπει την έρευνα από το να στραφεί σε εμβόλια που θα έσωζαν ζωές. Οι συνθήκες εργασίας και ζωής της εργατικής τάξης επιβάλλουν τον συνωστισμό. Οι πολιτικές με τις οποίες αντιμετωπίστηκε η κρίση τα προηγούμενα χρόνια αύξησαν την φτώχεια και έκαναν πιο ευάλωτη την παγκόσμια οικονομία, αλλά δεν υπάρχουν άλλες συνταγές. Μια εργατική στρατηγική εξόδου πια είναι ζήτημα ζωής και θανάτου.

Μέσα στην πανδημία η εκπαίδευση δέχεται κι αυτή χτυπήματα, όπως περιγράφει στο άρθρο της “Μια άλλη εκπαίδευση είναι αναγκαία και εφικτή” η Σταυρούλα Πανίδου. Η τηλεκπαίδευση ανέδειξε περισσότερο από ποτέ τις ανισότητες στην πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ταυτόχρονα, η προσπάθεια του Υπουργείου να συνεχίσει το διδακτικό έτος για να διεξαχθούν οι εξετάσεις ανέδειξε ότι αυτές δεν είναι εχέγγυο ποιότητας των σπουδών αλλά ένας καθαρά ταξικός μηχανισμός ελέγχου της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και του είδους της Παιδείας που παρέχεται: προσαρμοσμένη στις ανάγκες της παραγωγής για το κέρδος. Όπως υποδηλώνει ο τίτλος του, το άρθρο παρουσιάζει πώς η δημιουργικότητα μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών και η ισότητα θα μπορούσε να διαμορφώσει ένα σχολείο πραγματικά για τις ανάγκες της εργατικής τάξης και ανατρέχει σε επαναστατικές διαδικασίες όπως της Παρισινής Κομμούνας και της Ρώσικης Επανάστασης όπου έγιναν αυτές οι προσπάθειες.

Γυναίκες

Ένα κομμάτι της εργατικής τάξης που δέχεται από τα πιο βάναυσα χτυπήματα μέσα στην πανδημία είναι οι γυναίκες, όπως υποστηρίζει η Κατερίνα Θωίδου στο άρθρο της “Η πανδημία και οι γυναίκες: Δεν θέλουμε να είμαστε 'ηρωίδες', θέλουμε να είμαστε ελεύθερες”. Ο συνδυασμός του εγκλεισμού στο σπίτι με τη διάλυση των κοινωνικών υπηρεσιών και τον παραδοσιακό ρόλο που επιφυλάσσει στις γυναίκες ο καπιταλιστικός τρόπος αναπαραγωγής της εργατικής τάξης έχει σημάνει αύξηση της καταπίεσης. Έρχεται να προστεθεί στις ανισότητες που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες μέσα στην κρίση -επισφαλής, ανασφάλιστη εργασία σε μεγαλύτερα ποσοστά, ανεργία κλπ. Το άρθρο προτείνει την εργατική απάντηση: μαζικές και μόνιμες προσλήψεις στο κοινωνικό κράτος, μέτρα προστασίας κακοποιημένων γυναικών, πάλη για μια κοινωνία που η φροντίδα θα είναι κοινωνική και όχι ιδιωτική υπόθεση της πυρηνικής οικογένειας.

Στο άρθρο “Ένγκελς: Ο 'στρατηγός' της επαναστατικής θεωρίας και πράξης” ο Λέανδρος Μπόλαρης αναλύει τη συμβολή του Ένγκελς στην πάλη της εργατικής τάξης για την απελευθέρωση. Περιγράφοντας τη ζωή του, το γραπτό του έργο, τη συμμετοχή του στους αγώνες της εργατικής τάξης καθώς και την παρέμβασή του στην Αριστερά και το κίνημα της εποχής του, το άρθρο δείχνει ότι ο Ένγκελς ήταν πολύ παραπάνω από “αχώριστος φίλος και συνεργάτης” του Καρλ Μαρξ.

Ο Γιώργος Πίττας δείχνει πώς η πανδημία ξεσκέπασε και από μια ακόμη άποψη αυτό το σύστημα, στο άρθρο του “Μετανάστες, πρόσφυγες και ρατσισμός στον καιρό της Πανδημίας”, με τους ρατσιστικούς μύθους να γίνονται θρύψαλα και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης ΝΔ και της ΕΕ να ανακόψουν τις προσφυγικές ροές την ίδια ώρα που η πανδημία χτυπούσε την πόρτα να βγάζουν μάτι. Ο νέος νόμος για το άσυλο, ο εγκλεισμός των προσφύγων, το κυνηγητό με αφορμή την απαγόρευση κυκλοφορίας, δείχνουν τις προθέσεις της κυβέρνησης να συνεχίσει τον πόλεμο σε βάρος των προσφύγων. Όμως απέναντι υπάρχει μια μεγάλη δύναμη που ήδη έχει αναγκάσει την κυβέρνηση σε υποχωρήσεις και μπορεί να πάει αυτή τη μάχη μέχρι το τέλος: το εργατικό αντιρατσιστικό κίνημα στην Ελλάδα και διεθνώς.

Ο Νίκος Λούντος, στο άρθρο του “Ο ‘Τραμπ της Ινδίας' αντιμέτωπος με μαζική αντίσταση” αναλύει την κατάσταση της Ινδίας υπό την ακροδεξιά διακυβέρνηση Μόντι που κέρδισε τις εκλογές το 2019. Βρίσκει τις ρίζες της ανόδου της ακροδεξιάς και της ανάπτυξης φασιστικών οργανώσεων στην Ινδία στην ίδια την ίδρυση του κράτους, τις φοβερές ανισότητες πλάι στη φρενήρη “ανάπτυξη”, ενώ εξηγεί τον ρόλο της ισλαμοφοβίας στη διαδικασία αυτή καθώς και τα λάθη της Αριστεράς. Η προοπτική για τη μάχη ενάντια στον Μόντι, τους φασίστες και συνολικά ενάντια στην κρίση της Ινδίας βρίσκεται στα εκατομμύρια των εργατών που ξεσηκώνονται.

Στις βιβλιοκριτικές αυτού του τεύχους: Ο Κώστας Πίττας παρουσιάζει το “10+1 Μύθοι για το Κυπριακό”, του Νικόλα Κυριακού. Η Αφροδίτη Φράγκου παρουσιάζει τις αγορεύσεις στη δίκη της Χρυσής Αυγής “Με τις μέλισσες ή με τους λύκους” του Θανάση Καμπαγιάννη και “Το «άλλο άκρο» στο εδώλιο: δικαιοσύνη ή ατιμωρησία ξανά;” του Κώστα Παπαδάκη. Ο Πέτρος Κωνσταντίνου παρουσιάζει το “Η Αριστερά τώρα! Ή Ο δρόμος προς την ανασυγκρότηση” του Πέτρου Λινάρδου Ρυλμόν.