Από το 2000, το εξέχων μέλος της κατοχικής τρόικας, η Κομισιόν, εγκαλεί την Ελλάδα γιατί έχει τα φθηνότερα τιμολόγια οικιακού ρεύματος στην Ευρώπη. Με όχημα το χρέος, ζητά τώρα να διορθωθεί κι αυτή η «ανωμαλία» στην αγορά. Έτσι, η κυβέρνηση, μετά την «απελευθέρωσή» μας από εργασιακά κι ασφαλιστικά δικαιώματα, ετοιμάζεται να «απελευθερώσει» και τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας από τα «βαριά δεσμά» της κρατικής ρύθμισης.
Τα «οφέλη» από τη μέχρι σήμερα «απελευθέρωση»-ιδιωτικοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας κρίθηκαν ανεπαρκή: από το 2000 ως το 2009, τα οικιακά τιμολόγια αυξήθηκαν μόνο 48%!! Γι´ αυτό προτείνουν από το Σεπτέμβρη κλιμακωτές αυξήσεις ως και 110%!!!
Όπως δηλώνουν τρόικα, κυβέρνηση και πάσης φύσης «παράγοντες» της αγοράς: «ήρθε η ώρα να περάσουμε από τη θεωρητική στην πραγματική απελευθέρωση».
Εν αρχή ην... οι αυξήσεις
Μέσα από το λεγόμενο «εξορθολογισμό» των τιμολογίων, επιχειρείται μια νέα, τεράστια αναδιανομή πλούτου σε βάρος των εργαζομένων. Ο πρόεδρος της ΔΕΗ Α.Ε., κος Ζερβός, το διατυπώνει πιο πρακτικά: «θα πρέπει να μειωθούν τα τιμολόγια με υψηλά περιθώρια κέρδους (επιχειρήσεις) και να αυξηθούν τα ζημιογόνα (οικιακό, αγροτικό)».
Ο δρόμος για την αναδιάρθρωση των τιμολογίων άνοιξε, με το «μνημόνιο στήριξης» να απαιτεί διπλασιασμό των τιμών, για να κυλήσει «ομαλά» η απελευθέρωση της αγοράς! Σε ενάμιση μήνα, η ΡΑΕ καταθέτει εισήγηση για αυξήσεις 30-40% στο οικιακό τιμολόγιο από το Σεπτέμβρη. Οι αγρότες θα κληθούν να πληρώσουν κι αυτοί αύξηση 50,5%-66,1%.
Στην 3ετία 2010-2012, προβλέπονται κι άλλες αυξήσεις στο οικιακό τιμολόγιο: για κατανάλωση έως 800 KWh κατά 110%, από 801-1.600 KWh κατά 27%, από 1.601-2.000 KWh κατά 14,5%.
Η «ελεύθερη αγορά» ξέρει καλά ότι το ηλεκτρικό ρεύμα αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό για το λαό. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει σήμερα χωρίς ρεύμα. Η εμπορευματοποίησή του εξασφαλίζει σίγουρα και πλούσια κέρδη στο κεφάλαιο!
Χαμένος θα είναι και πάλι ο ελληνικός λαός που θα πρέπει να πληρώνει ένα είδος πρώτης ανάγκης σαν ακριβή πολυτέλεια. Μια τετραμελής οικογένεια έχει μέση κατανάλωση τετραμήνου περίπου 2000 KWh. Από το Σεπτέμβρη, μόνο για αξία ρεύματος (δηλ. χωρίς πάγιο, ΦΠΑ, Δημοτικά Τέλη, ΤΑΠ, ΕΡΤ) θα πληρώνει 277 ευρώ, από 215 ευρώ που δίνει σήμερα! Με το πάγιο η δαπάνη θα φτάσει σε 297 ευρω για μονοφασική παροχή και 329 ευρώ για τριφασική (αντίστοιχες σημερινές τιμές 230 ευρώ και 253 ευρω).
Στο ίδιο πακέτο μέτρων περιλαμβάνεται κι ο περιορισμός των τιμολογίων σε 7-8 κατηγορίες από τις 32 που διαθέτει σήμερα η ΔΕΗ, μειώνοντας σημαντικά τις «ευπαθείς κατηγορίες». Δηλαδή, όσες δικαιούνται μέχρι σήμερα φθηνότερο, μειωμένο τιμολόγιο. Ανάμεσα στους «επιδοτούμενους και ζημιογόνους» που στο «εφεξής» θα πληρώνουν πολύ ακριβότερα είναι: οι πολύτεκνοι, οι νησιώτες, οι αγρότες, κ.λπ.
Υπάρχουν όμως και οι «ελκυστικοί καταναλωτές». Για τους «έχοντες» υψηλές καταναλώσεις τα τιμολόγια μειώνονται! Για κατανάλωση πάνω από 4.400 KWh κατά 31,4%, από 3.001-4.400 KWh κατά 21,4%, από 2.001-3.000 KWh κατά 12,6%. Γιατί πόσο ακόμα να αντέξει η αγορά τέτοια «στρέβλωση»; Δεν μπορεί ο συνταξιούχος να πληρώνει «πάμφθηνα» για να βράσει το τσάι του, κι ο «φορολογούμενος» της Εκάλης να πληρώνει «πανάκριβα» τη θερμαινόμενη πισίνα του... Όσο πιο «ενεργειακά σπάταλος», τόσο πιο χαμηλότερη η τιμή! Έτσι αντιλαμβάνεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής την «εξοικονόμηση ενέργειας».
Και εν συνέχεια... οι φόροι
Ο ελληνικός λαός καλείται να θυσιαστεί για να αποπληρωθούν στους διεθνείς κερδοσκόπους χρέη και δάνεια που κατά κύριο λόγο διοχετεύτηκαν στους κρατικοδίαιτους «επενδυτές» των «απελευθερωμένων αγορών», των Συμπράξεων Δημοσίου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), κ.ο.κ. Ξένοι και ντόπιοι «επενδυτές», όχι μόνο δεν καλούνται να πληρώσουν για τα χρέη που φόρτωσαν στη χώρα, αλλά απαιτούν και λαμβάνουν νέες χρηματοδοτήσεις, επιδοτήσεις κι εγγυήσεις. Αυτά τα κεφάλαια αναζητά η κυβέρνηση και όπως πάντα, τα βρίσκει... στις τσέπες των εργαζομένων.
Οι λογαριασμοί της ΔΕΗ «απελευθερώνονται», αλλά ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός μένει. Εκτός από τα γνωστά Δημοτικά Τέλη, το ΤΑΠ, την ΕΡΤ και την από 1.7.2010 νέα αύξηση του ΦΠΑ στο ρεύμα από 10% σε 11%, προστίθενται: από 5.5.2010 νέος Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης-ΕΦΚ (6,5 ευρώ /MWh για τα νοικοκυριά), από 1.1.2010 η ρήτρα καυσίμου (0,24 ευρω /MWh για τα νοικοκυριά) και από 2.5.2010 το τέλος Δικαιωμάτων Εκτέλεσης Τελωνειακών Εργασιών - ΔΕΤΕ (0,5ευρώ /MWh, που εισπράττει το κράτος και όχι οι τελωνειακοί υπάλληλοι).
Με απλά λόγια, το παραπάνω μέσο νοικοκυριό θα πληρώσει από Σεπτέμβρη μόνο για ρεύμα τετραμήνου μονοφασικής παροχής: 277,3 ευρώ + 19,7 ευρώ Πάγιο + 32,7 ευρώ ΦΠΑ + 13 ευρώ ΕΦΚ + 0,48 ευρώ ρήτρα καυσίμου + 1 ευρώ ΔΕΤΕ = 344 ευρώ!! (από 253 που πληρώνει σήμερα).
Οι «ζώνες» του λυκόφωτος
Ξεχάστε το ενιαίο τιμολόγιο 24 ώρες το 24ωρο, 12 μήνες το χρόνο, ίδιο από την Αλεξανδρούπολη ως την Κρήτη. Αυτός ο «ανορθολογισμός» δεν συνάδει με μια «σύγχρονη ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας». Καταρχήν, τα νέα τιμολόγια θα διαχωρίζονται σε «ζώνες αιχμής κατανάλωσης», όπου το ρεύμα θα μπορεί να χρεώνεται με αυξημένη τιμή όταν κρίνεται «αναγκαίο».
α) Ζώνη Υψηλής Ζήτησης «Α»: 7:00-23:00, τις εργάσιμες μέρες από Ιούνιο ως και Σεπτέμβριο, όπου θα επιτρέπεται να επιβάλλονται «έξτρα» αυξήσεις λόγω «υψηλότερης ενεργειακής χρέωσης».
β) Ζώνη Υψηλής Ζήτησης «Β»: 7:00-23:00, τις εργάσιμες μέρες όλου του έτους, όπου θα επιτρέπεται να επιβάλλονται «απλές» αυξήσεις λόγω «υψηλότερης ενεργειακής χρέωσης».
γ) Ζώνη Χαμηλής Ζήτησης: 23:00-7:00, τις εργάσιμες μέρες κι όλες τις αργίες του έτους, που υπάρχει «χαμηλή ενεργειακή χρέωση».
Δηλ. το ρεύμα θα είναι πανάκριβο ακριβώς όταν το χρειαζόμαστε. Το χειμώνα όταν κρυώνουμε, το καλοκαίρι όταν λιώνουμε από τη ζέστη. Το βράδυ που γυρίζουμε από τη δουλειά και πρέπει να μαγειρέψουμε και να πλύνουμε. Ας μην είμαστε όμως «ισοπεδωτικοί». Καθώς τα «μέτρα σταθερότητας» θα εκτινάξουν την ανεργία στο 20%-30%, χιλιάδες άνεργοι θα μπορούν να κάνουν μεταμεσονύκτια χρήση του «ανταγωνιστικού τιμολογίου» της Ζώνης Χαμηλής Ζήτησης...
Το χρηματιστηριακό τιμολόγιο
Στην Ελλάδα, το παραμύθι της «καλής απελευθέρωσης» που σκοτώνει τον «κρατικό μπαμπούλα» και φέρνει «οφέλη» στο λαό, ξέμεινε από «οφέλη» πριν σκοτώσει το «μπαμπούλα». Οι Αδελφοί Γκριμ -που συνήθως αναφέρονται ως Ε.Ε. και Επιχειρηματικοί Όμιλοι- ενημερώνουν πλέον τους καταναλωτές ότι «κακώς αναμενόταν από την απελευθέρωση να μειώσει τις τιμές. Σκοπός της ήταν να αντανακλάται ορθά το πραγματικό κόστος παραγωγής». Γι´ αυτό επιτάσσουν «την κατάργηση των κρατικά ρυθμιζόμενων τιμολογίων και τη σύνδεση των τιμολογίων λιανικής με τη χονδρεμπορική αγορά, μέσα από την αντιστοίχησή τους με την Οριακή Τιμή Συστήματος (ΟΤΣ)».
Η ΟΤΣ είναι η τιμή που πουλούν το ρεύμα στο χρηματιστήριο ηλεκτρικής ενέργειας (χονδρεμπορική αγορά) οι εγκατεστημένες στη χώρα Μονάδες Ηλεκτροπαραγωγής. Η τιμή διαμορφώνεται καθημερινά σε ωριαία βάση κι απεικονίζει την προσφερθείσα τιμή της πιο ακριβής Μονάδας που πούλησε ρεύμα τη συγκεκριμένη ώρα στο Σύστημα. Αυτήν την τιμή εισπράττουν όλοι οι παραγωγοί και οι εισαγωγείς που πούλησαν ρεύμα την ίδια ώρα. Δηλ. το κόστος παραγωγής αντανακλάται «ορθά» από μια πλασματική τιμή, αυτή που ζητάνε οι επιχειρήσεις. Ουδείς γνωρίζει ποια είναι τα «πραγματικά κόστη» τους, εκτός από τις ίδιες που φυσικά... προστατεύονται από το «επιχειρηματικό απόρρητο».
Η ΟΤΣ καθορίζεται από τον Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.), την εταιρεία που αποτελεί το χρηματιστήριο ηλεκτρικής ενέργειας. Επόπτης «διαφάνειας» των διαδικασιών και «της μεθοδολογίας των τιμών» είναι η «ανεξάρτητη» Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), που με την τελευταία οδηγία 72/09 της Ε.Ε. αναβαθμίζεται σε Υπουργείο!!
Η σύνδεση των τιμολογίων κατανάλωσης (λιανική τιμή) με την ΟΤΣ, σημαίνει πρακτικά την πλήρη απορρύθμιση των τιμών, που θα καθορίζονται πλέον απευθείας από τις επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και με το μοναδικό κριτήριο που αναγνωρίζει η αγορά: τη μεγιστοποίηση των κερδών.
Καθώς οι τιμές θα αυξομειώνονται ανά ώρα, η δαπάνη του νοικοκυριού για ρεύμα θα αποτελεί μια ακόμα αβεβαιότητα για το ήδη επισφαλές του αύριο. Τα «νέα πακέτα σύνδεσης» που θα του προσφέρουν παλιοί και νέοι «πάροχοι», θα προσθέσουν ακόμα ένα γρίφο στον πενιχρό προϋπολογισμό του. Γρίφο που αδυνατεί να λύσει, εκτός κι αν προσλάβει προσωπικό που θα παρακολουθεί σε 24ωρη βάση το χρηματιστήριο ενέργειας!
Εάν τα τιμολόγια απελευθερωθούν και συνδεθούν με το χρηματιστήριο, τα νοικοκυριά κι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν θα είναι ποτέ σε θέση να γνωρίζουν τις πραγματικές τιμές που θα πληρώσουν μετά την αγορά του ενός ή του άλλου «πακέτου σύνδεσης». Ένα μήνα μετά, όταν θα έχει ενεργοποιηθεί το «νέο πακέτο» ή η «νέα σύνδεση» οι τιμές θα έχουν ήδη αλλάξει. Σκεφτείτε αν αυτό που συμβαίνει με τα «πακέτα» κινητής τηλεφωνίας, θέλετε να γίνεται με το ρεύμα σας.
Ένας λόγος που εξαγγέλθηκαν νέες αυξήσεις στο οικιακό ρεύμα είναι και η εμφάνιση των «ανταγωνιστικών παρόχων» (Verbund, Aegean Power, κ.λπ.) Οι εταιρείες αυτές στοχεύουν στις μεσαίες/μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις. Οι 6.300 πελάτες που έχει χάσει η ΔΕΗ Α.Ε. είναι ακριβώς σούπερ μάρκετ, πολυκαταστήματα και άλλες μεγάλες επιχειρήσεις. Όπως λέει και το διαφημιστικό φυλλάδιο της Aegean, γι´ αυτούς «η προσφερόμενη τιμή διαμορφώνεται... για κάθε πελάτη ξεχωριστά». Έτσι, τον ανταγωνισμό των εταιρειών για «τους πελάτες με υψηλά περιθώρια κέρδους», καλείται να χρηματοδοτήσει όπως πάντα το γνωστό υποζύγιο: ο ελληνικός λαός.
Ποιός πληρώνει το... ρολόι
Η απελευθέρωση των τιμολογίων, οι «ζωνικές» χρεώσεις και η αυξομείωση των τιμών ανά βδομάδα ή ώρα, δεν μπορούν φυσικά να γίνουν με τους παλιούς μετρητές. Τα ρολόγια της ΔΕΗ απηχούν κι αυτά την «παλιά κρατική κουλτούρα». Φτιάχτηκαν για να τα διαβάζουν οι απλοί άνθρωποι και για μια ενιαία επιχείρηση με ένα ενιαίο τιμολόγιο. Δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο κομμάτιασμα της ΔΕΗ, ούτε στις λαβυρινθώδεις ωριαίες διακυμάνσεις των χρηματιστηριακών τιμών. Η κερδοφορία της αγοράς επιτάσσει πια να αποξηλωθούν.
Με νομοσχέδιο που κατέθεσε ήδη η Υπ. Περιβάλλοντος & Ενέργειας, κα Μπιρμπίλη, οι καταναλωτές υποχρεούνται να αντικαταστήσουν τα παλιά ρολόγια της ΔΕΗ με «υπερσύγχρονους» τηλεμετρητές χρονοχρέωσης και προπληρωμένου χρόνου. Έτσι, η «ελεύθερη αγορά» θα είναι σε θέση να τους προσφέρει «ανταγωνιστικά πακέτα» τιμολογίων, αντίστοιχα με το διαθέσιμο βαλάντιο του καθενός. Όπως π.χ. για πλήρη ρευματοδότηση το 24ωρο, για ρεύμα κάποιες ώρες, για διακοπή κάποιες ώρες, για όσο κρατάει ένα... καρτοκινητό, κ.ο.κ. Ποιος είπε ότι η «ελεύθερη αγορά» δεν φέρνει καλύτερη ποιότητα κι εξυπηρέτηση;
Το κόστος τους είναι ουδόλως ευκαταφρόνητο. Σύμφωνα με το κο Γκνούντι, της Ιταλικής Enel, που ενδιαφέρεται να μας πουλήσει ηλεκτρονικούς μετρητές και συστήματα τηλεμέτρησης, το πρόγραμμα αντικατάστασης θα κοστίσει 1 δις ευρώ. Λεφτά για συντάξεις δεν υπάρχουν, λεφτά όμως για χρονομετρητές θα βρεθούν. Η αγορά κι οι κυβερνητικοί αρμόδιοι διαβεβαιώνουν ότι το κόστος για τον καταναλωτή θα ανέλθει γύρω στα 120 ευρώ. Ασήμαντο ποσό, ειδικά για ένα χαμηλοσυνταξιούχο του ΙΚΑ!
Στην Κόρινθο, το εργοστάσιο της Metering HoldCo συναρμολογεί τέτοιους μετρητές (τα μέρη κατασκευάζονται σε Ινδία και Μεξικό). Αποτελεί το βασικό προμηθευτή της ΔΕΗ και κατέχει το 95% της ελληνικής αγοράς. Είναι θυγατρική της Ελβετικής πολυεθνικής Landys+Gyr, που με τη σειρά της ανήκει... στη Siemens GmbH!
Όπως μας πληροφορεί ο γραμματέας της ΡΑΕ Βρετανίας, κος Ed Miliband, οι μετρητές αυτοί παρουσιάζουν συχνότατες βλάβες που επιβαρύνουν τα νοικοκυριά και «καταγγέλλονται από χιλιάδες καταναλωτές για υπερφορτωμένους λογαριασμούς». Η «ελεύθερη αγορά» και στην Αγγλία και στην Ελλάδα, θεωρεί όμως τις μετρήσεις τους «αδιαμφισβήτητες».
Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ) επισημαίνει σωστά ότι θέτουν ζητήματα παραβίασης του προσωπικού απορρήτου. Και προειδοποιεί ότι μέσω αυτών των μετρητών, η εταιρεία ηλεκτρικού μπορεί με τηλεχειρισμούς να διακόπτει κατά βούληση τη ρευματοδότησή μας. Ο συνήθης λόγος είναι η απότομη αύξηση της κατανάλωσής μας. Τα «πακέτα προσφορών» της «απελευθερωμένης» αγοράς βασίζονται σχεδόν πάντα στα δεδομένα κατανάλωσης που πραγματοποιήσαμε τις αντίστοιχες ώρες και μέρες του προηγούμενου έτους. Με όρους κέρδους σημαίνει ότι αυτή την κατανάλωση αντέχουμε να πληρώσουμε. Αν ξαφνικά αλλάξει το καταναλωτικό μας «προφίλ» και προκειμένου ο «πάροχος» να μην ρισκάρει τον κίνδυνο ενός απλήρωτου λογαριασμού, διακόπτει την ηλεκτροδότηση της παροχής μας. Και το ΚΕΠΚΑ αναρωτιέται: «Αν ένα νιόπαντρο ζευγάρι αποκτήσει παιδί, κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς ρεύμα;» Η 15χρονη «απελευθερωμένη» εμπειρία της Βρετανίας απαντά, δυστυχώς, καταφατικά...
Οι νέοι μετρητές δέχονται και κάρτες προπληρωμένου χρόνου ηλεκτροδότησης. Τα «οφέλη» που παρέχει αυτό το «πακέτο σύνδεσης», περιγράφονται, στη διπλανή στήλη, από 3,8 εκατομμύρια Βρετανικά νοικοκυριά που τα «απολαμβάνουν» εδώ και 15 χρόνια.
Η ηλεκτρική ενέργεια είναι κοινωνικό αγαθό κι όχι εμπόρευμα
Δεν θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε αυτό που οι «αγορές» επιτάσσουν να ξεχαστεί. Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι είδος πρώτης και βασικής ανάγκης. Δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο κερδοσκοπίας του «απελευθερωμένου» κεφαλαίου.
Όποιος νοιάζεται για την οικογένειά του, όποιος μιλά για κοινωνική δικαιοσύνη, όποιος ζητά να μην πτωχεύσει ο λαός, δεν μπορεί παρά να διεκδικήσει την Επανεθνικοποίηση της ΔΕΗ και όλου του ηλεκτρενεργειακού τομέα σήμερα! Για να μπορεί να κατοχυρωθεί το ρεύμα σαν κοινωνικό αγαθό, για να μπορεί να έχει λόγο ο λαός στην ανάπτυξη και στις τιμές του.