Καταστολή
Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας: Βία, συλλήψεις και ψέματα κυβέρνησης-αστυνομίας

6/12/20, Συλλήψεις στην επέτειο δολοφονίας του Α. Γρηγορόπουλου. Φωτό: Στέλιος Μιχαηλίδης

Καταπέλτης για την ελληνική κυβέρνηση είναι η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας με τίτλο ‘Η ελευθερία της συνάθροισης σε ρίσκο και παράνομη χρήση βίας την εποχή της Covid-19’. Η έκθεση κάνει λόγο για “εκτεταμένα, μακροχρόνια προβλήματα επιλήψιμης συμπεριφοράς της αστυνομίας” τα οποία “συνέχισαν να αναφέρονται κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αλλά συνδυάστηκαν με άλλες μορφές υπερβολικής κρατικής παρέμβασης και κατάχρησης εξουσίας τις οποίες εσφαλμένα οι ελληνικές αρχές επιχείρησαν να δικαιολογήσουν στο όνομα της προστασίας της δημόσιας υγείας”. 

Οι πάνω από 40 σελίδες της έκθεσης είναι πλαισιωμένες με συνεντεύξεις οκτώ γυναικών και δέκα αντρών που περιέγραψαν ότι ήταν μάρτυρες “περιττής και υπερβολικής χρήσης βίας ή άλλης κακομεταχείρισης από μέλη της ελληνικής αστυνομίας κατά τη διάρκεια ή μετά από διαδηλώσεις” και τεσσάρων γυναικών και πέντε αντρών “συμπεριλαμβανομένων ακτιβιστριών για τα δικαιώματα των γυναικών, δικηγόρων και μελών πολιτικών κομμάτων που συνελήφθησαν αυθαίρετα και στους οποίους αποδόθηκαν κατηγορίες για υποτιθέμενη παραβίαση των κανόνων δημόσιας υγείας”. Η έκθεση κλείνει με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις που βρίσκονται μεταφρασμένες στα ελληνικά εδώ (https://tinyurl.com/t2edaefh) μαζί με μια σύνοψη της έκθεσης. 

Στα συμπεράσματα αναφέρεται χαρακτηριστικά πως “οι επιζήμιες για τα ανθρώπινα δικαιώματα τροποποιήσεις στη νομοθεσία το προηγούμενο έτος, οι καθολικές απαγορεύσεις, η διάλυση των ειρηνικών συναθροίσεων που εξετάστηκαν από τη Διεθνή Αμνηστία και η αναφερθείσα χρήση μη απαραίτητης και υπερβολικής βίας σκιαγραφούν μια ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση του δικαιώματος στην ελευθερία της ειρηνικής συνάθροισης στην Ελλάδα. Οι αυθαίρετες συλλήψεις και η ποινικοποίηση ειρηνικών διαδηλωτών/ριών, υπερασπιστών/ριών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μελών πολιτικών κομμάτων, και η επιβολή αδικαιολόγητων και υπέρογκων προστίμων, έχουν ιδιαίτερα αποτρεπτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα στην ελευθερία της έκφρασης και στην ειρηνική συνάθροιση”.

Απέναντι στο ψέμα των ‘μεμονωμένων περιστατικών’ η έκθεση είναι ξεκάθαρη. “Είναι κρίσιμο οι ελληνικές αρχές να σταματήσουν να χαρακτηρίζουν τις πράξεις παράνομης χρήσης βίας ως ‘μεμονωμένες’ και να αναγνωρίσουν τη συστημική φύση του φαινομένου. Τέτοια επιλήψιμη συμπεριφορά της αστυνομίας έχει τεκμηριωθεί συχνά και δεν είναι απλώς ‘μεμονωμένα περιστατικά’” αναφέρει μεταξύ άλλων. Ενώ παρακάτω, εξηγεί πως “το 2019 και το 2020, ο Συνήγορος του Πολίτη, με τη ιδιότητά του ως Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας (Εθνικός Μηχανισμός), έλαβε συνολικά 471 υποθέσεις που αφορούσαν πράξεις ή παραλείψεις μελών των δυνάμεων επιβολής του νόμου και προσωπικού σε χώρους κράτησης” και προτείνει μια σειρά μεταρυθμίσεων σε σχέση με τη νομοθεσία, τη λογοδοσία της αστυνομίας, την αστυνόμευση των συναθροίσεων και τις συνθήκες κράτησης. 

Συστημικό φαινόμενο

Στο κείμενο η κυβέρνηση κατηγορείται ευθέως πως χρησιμοποίησε την καραντίνα για την εντατικοποίηση της καταστολής λέγοντας ψέματα περί απόφασης της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας για απαγόρευση των διαδηλώσεων της επετείου του Πολυτεχνείου το Νοέμβρη του 2020. Συμπεριλαμβάνονται τεκμηριωμένες παρουσιάσεις των αυθαιρεσιών της ΕΛ.ΑΣ του Χρυσοχοΐδη από σχεδόν όλες τις κινητοποιήσεις της τελευταίας χρονιάς: 17 Νοέμβρη, 6 Δεκέμβρη, φοιτητικά συλλαλητήρια, διαδηλώσεις του κινήματος των γυναικών, συλλαλητήρια για τον Κουφοντίνα κ.α. Μεταξύ αυτών που συνελήφθησαν αυθαίρετα στις 6/12 “ήταν η ηγεσία του ελληνικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (ΣΕΚ) που περιελάμβανε εκλεγμένους δημοτικούς συμβούλους και εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας, μέλη του αντιρατσιστικού κινήματος ΚΕΕΡΦΑ, δύο δικηγόρους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και αναγνωρισμένους πρόσφυγες”.

Δεν λείπουν οι περιπτώσεις αυθαίρετων συλλήψεων όπως αυτή των πέντε μελών της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στη Θεσσαλονίκη στις 14 Νοέμβρη 2020 “που έδιναν φυλλάδια του κόμματος (για το Πολυτεχνείο) στον κόσμο έξω από την αγορά Καπάνι στη Θεσσαλονίκη, στους οποίους απαγγέλθηκαν κατηγορίες για φερόμενη έκκληση σε παραβίαση των κανόνων δημόσιας υγείας μέσω της πρόσκλησης συμμετοχής σε διαδήλωση... και για υποκίνηση σε ανυπακοή...”. 

Η έκθεση έρχεται να επιβεβαιώσει τη βία και την καταστολή που έζησαν στο πετσί τους οι εργαζόμενοι, οι νέες, οι φοιτητές, οι μαθήτριες, οι πρόσφυγες και οι μετανάστριες που κατέβηκαν στους δρόμους την περασμένη χρονιά ενάντια στην εργαλειοποίηση της πανδημίας από την κυβέρνηση που θέλησε να φιμώσει το εργατικό, φοιτητικό, γυναικείο και αντιρατσιστικό κίνημα. Όσο και αν η κυβέρνηση προσπαθεί να αποσιωπήσει ή να υποβιβάσει τα συμπεράσματα της έρευνας το κίνημα δεν πρόκειται να την αφήσει σε χλωρό κλαρί.